«Մեծ պանդա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 6 բայտ ,  6 տարի առաջ
Հետ է շրջվում 2410833 խմբագրումը, որի հեղինակն է՝ 46.71.67.223 (քննարկում) մասնակիցը
(Հետ է շրջվում 2410833 խմբագրումը, որի հեղինակն է՝ 46.71.67.223 (քննարկում) մասնակիցը)
Անունը չինարեն նշանակում է «Սև-սպիտակ կատու-արջ»։
 
Մարմնի չափերը։ 1,5-1,8 մ
 
Մարմնի զանգածը։ 80-125 կգ
 
Էգերը հիմնականում ավելի փոքր են։
 
Մորթին սև ու սպիտակ է։
 
Չորսոտանի կենդանի է։
 
Ամեն մի ոտք ունի 6 մատ։
 
Ունի 42 հզոր ատամներ։
 
Լսողությունը և հոտառությունը գերզարգացած են։
 
Տեսողությունը քիչ է զարգացած։
 
Շնչում է թոքերով։
 
Կաթնասուն է։
 
Ընտելացվածները ապրում են մոտ 26-30 տարի, վայրիների կյանքի տևողությունը հայտնի չէ։
 
== ԿենսաձևըԿենսաձև ==
Թեպետ պանդաները պատկանում են գիշատիչ կենդանիների շարքին, սակայն նրանց սննդակարգը ճնշող մեծամասնությամբ կազմված է բուսական սնունդից։ Գործնականում նրանք ուտում են միայն [[բամբուկ]]։ Մեծ պանդան օրական ուտում է մինչև 30 կգ բամբուկ և ընձյուղներ։ Իսկ տեխնիկապես, ինչպես շատ կենդանիներ, պանդաները ամենակեր են։ Հայտնի է, որ պանդաները իրենց բամբուկային դիետայի հետ մեկտեղ ուտում են նաև ձու, ինչպես նաև որոշ միջատների։ Կենդանական կերը պանդաների համար հանդիսանում է [[սպիտակուց]]ի անհրաժեշտ աղբյուր։
 
== Դասակարգում ==
Երկար տարիներ պանդաների ճշգրիտ տակսոնոմական դասակարգումը եղել է գիտնականների վիճաբանության առարկա. ինչպես մեծ, այնպես էլ փոքր պանդաները ունեն և արջերին, և ջրարջերին բնորոշ գծեր։ Վերջապես գենետիկական տեստերը ապացուցեցին, որ մեծ պանդաները իրականում [[արջ]]եր են, իսկ նրանց մերձավոր բարեկամ հանդիսանում է [[Հարավային Ամերիկա]]յում ապրող ակնոցավոր արջը։ [[Փոքր պանդա]]ն ձևավորում է իր սեփական ընտանիքը (Ailuridae), որը ջրարջերի, սկունսերի և կզաքիսների հետ ձևավորում է կզաքիսանմանների (Musteloidea) վերընտանիքը։ Մեծ պանդաները ունեն անսովոր թաթեր՝ «մեծ մատով» և հինգ սովորական մատներով. «մեծ մատը» իրականում հանդիսանում է [[դաստակ]]ի վերափոխված ոսկոր։
Մեծ պանդաները ունեն անսովոր թաթեր՝ «մեծ մատով» և հինգ սովորական մատներով. «մեծ մատը» իրականում հանդիսանում է [[դաստակ]]ի վերափոխված ոսկոր։
 
== Էկոլոգիա ==
Ապրում է միայն Չինաստանի կենտրոնական մասերում, բամբուկի անտառներով ծածկված 1800-3400 մ-ի վրա գտնվող լեռներում։
Մեծ պանդան հանդիսանում է [[անհետացող տեսակ]], որը բնութագրվում է պոպուլացիայի անընդհատ նվազմամբ և ծնելիության ցածր մակարդակով, ինչպես վայրի բնությունում, այնպես էլ անազատության մեջ։ Գիտնականները ենթադրում են, որ վայրի բնության մեջ մնացել է մոտավորապես 1600 պանդա։ Մեծ պանդան հանդիսանում է [[Վայրի Բնության Համաշխարհային Հիմնադրամ]]ի (WWF) խորհրդանիշը։
[[Պատկեր:Lightmatter panda.jpg|մինի|ձախից|250px| Մեծահասակ մեծ պանդան Սան-Դիեգոյի կենդանաբանական այգում]]
Առաջին անգամ մեծ պանդան արևմուտքում հայտնի է դարձել [[1869]] թվականին [[ֆրանսիա]]ցի միսսիոներ [[Առմանդ Դավիդի]] ([[1826]] - [[1900]]) շնորհիվ։ Մեծ պանդաները շուտով դարձան հասարակության սիրելիները, քանի որ նրանք նման էին թավշե արջուկներին։ Բացի այդ կենդանի փափուկ խաղալիքի կերպարի ձևավորման մեջ իր լուման է ունեցել այն փաստը, որ պանդաները համարյա թե բուսակեր են և հիմնականում սնվում են բամբուկով։ [[Մարդ]]ու և պանդայի գեները 68%-ով համընկնում են։ [[ԱՄՆ]]-ի և [[Ճապոնիա]]յի կենդանաբանական այգիներին մեծ պանդաների վաճառքը 1970-ական թվականների չինական քաղաքականության կարևոր մասն էր կազմում. այն հանդիսանում էր Չինաստանի և Արևմուտքի միջև մշակութային փոխանակության առաջին դրսևորումներից։
Սակայն, [[1984]] թվականից սկսած պանդաներին դադարեցին օգտագործել դիվանագիտական նպատակներով։ Դրա փոխարեն Չինաստանը այլ երկրներին առաջարկում է պանդաների վարձակալություն տասնամյա ժամկետով։ Վարձակալության պայմանները ներառում են տարեկան մեկ միլիոն [[ԱՄՆ դոլար]] վարձակալական վճար և երաշխիքների տրամադրում, որ վարձակալության ընթացքում ծնված քոթոթները հանդիսանում են [[ՉԺՀ]] սեփականություն։ Պետք է նշել, որ Չինաստանում պանդայի սպնության համար [[մահապատիժ]] է սահմանված, ինչը ևս իր դերն է խաղում այս տեսակի պահպանության հարցում։
[[Մարդ]]ու և պանդայի գեները 68%-ով համընկնում են։
[[ԱՄՆ]]-ի և [[Ճապոնիա]]յի կենդանաբանական այգիներին մեծ պանդաների վաճառքը 1970-ական թվականների չինական քաղաքականության կարևոր մասն էր կազմում. այն հանդիսանում էր Չինաստանի և Արևմուտքի միջև մշակութային փոխանակության առաջին դրսևորումներից։
Սակայն, [1984] թվականից սկսած պանդաներին դադարեցին օգտագործել դիվանագիտական նպատակներով։ Դրա փոխարեն Չինաստանը այլ երկրներին առաջարկում է պանդաների վարձակալություն տասնամյա ժամկետով։ Վարձակալության պայմանները ներառում են տարեկան մեկ միլիոն [[ԱՄՆ դոլար]] վարձակալական վճար և երաշխիքների տրամադրում, որ վարձակալության ընթացքում ծնված քոթոթները հանդիսանում են [[ՉԺՀ]] սեփականություն։
Պետք է նշել, որ Չինաստանում պանդայի սպնության համար <<մահապատիժ>> է սահմանված, ինչը ևս իր դերն է խաղում այս տեսակի պահպանության հարցում։
 
== Արվեստ և մշակույթ ==
* Պանդան պատկերված է վայրի բնության պահպանության Համաշխարհային հիմնադրամի խորհրդանշանի վրա (WWF)
* Պանդալիսիմո-իսպանական Panda Software (նախքան ռեբրենդինգը, որից հետո այն վերածվեց Panda Security) ընկերության լոգոտիպի վրա պատկերված պանդան
* Սեռական ոտնձգությունների պանդա-«Հարավային պարկ» մուլտֆիլմի դրվագներից մեկը և նույնանուն կերպար։
 
== Հղումներ ==
* Բ. Ժուկով. [http://www.vokrugsveta.ru/vs/article/6290/ Պանդա]
* [http://www.aza.org/ConScience/PandaPublicEye/ Պանդայի պահպանության նախագիծ]
* [http://pandinsait.jimdo.com/ Կայք պանդաների մասին]
 
=== Կենդանաբանական այգիներ ===
* [http://nationalzoo.si.edu/Animals/GiantPandas/ ԱՄՆ-ի ազգային կենդանաբանական այգի]
* [http://www.zooatlanta.org/site/the_animals/giant_panda_info.html Ատլանտայի այգի]
162 981

edits