Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

չ
clean up, փոխարինվեց: → (71), ա ։ → ա։ (3), զ ։ → զ։ (2), ը ։ → ը։ (3), լ ։ → լ։, մ ։ → մ։, ն ։ → ն։ (2), ր ։ → ր։ (5),   → (4) oգտվելով [[Վիքիպեդիա:ԱվտոՎիքիԲրա...
|մասնագիտություն = բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ
}}
'''Մկրտիչ Արմեն''' ('''Մկրտիչ Գրիգորի Հարությունյան''') ([[Դեկտեմբերի 27]], [[1906]]  -  [[Դեկտեմբերի 22]], [[1972]]), բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1967), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934-ից։
 
== Կենսագրություն ==
Մկրտիչ Արմենը ծնվել է [[1906]] թ. [[դեկտեմբերի 27]]-ին [[Ալեքսանդրապոլ]]ում (այժմ՝ [[Գյումրի]]) արհեստավորի ընտանիքում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է տեղի Սուրբ Փրկչի անվան վիճակագրական դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել տղայոց գիմնազիայում, հետո Ամերկոմի դպրոցներից մեկում։ Ուսանել է նաև [[Մոսկվա]]յի կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի սցենարական բաժնում։
 
* [[1921]]-ին եղել է Բանվորա-գյուղացիական տեսչության ցրիչ,
* [[1922]]  -  [[1923]]-ին՝ սկաուտ՝ Կազաչի պոստի սկաուտանոցում,
* [[1923]]-[[1925]]-ին պատկոմական հրահանգիչ, ապա խրճիթվական ընթերցարանների հրահանգիչ։
* [[1925]]-ին տեղափոխվել է [[Երևան]] և մի քանի տարի աշխատել [[«Գրական դիրքերում»]] և [[«Երիտասարդ բոլշևիկ»]] ամսագրերի խմբագրություններում որպես պատասխանատու քարտուղար, ապա Հայկինոյի գեղարվեստական խորհրդի քարտուղար։ Հիմնադրել է [[Լենինական]]ի բանվորա-գյուղացիական գրողների «Հոկտեմբեր» միությունը։ Նրա առաջին բանաստեղծությունը՝ «Անդրկովկաս», տպագրվել է [[1923]]-ին, [[«Բանվոր»]] թերթում։
== Հրատարակված գրքեր ==
*Գույնզգույն թագավորությունը։ [Հեքիաթ-վիպակ] / Մ. Արմեն; Խմբ.՝ Ա. Ղուկասյան; Նկ.՝ Ն. Քոթանջյան. 1959
*Պատվիրեցին հանձնել ձեզ ։ձեզ։ [Պատմվածքներ] / Ա.Մկրտիչ; Կազմ. և վերջաբ. հեղ.՝ Կ. Վարդանյան; Խմբ. և առաջաբ. հեղ.՝ Ա. Եղիազարյան. 2006
*Ինձ փնտրող աղջիկը ։աղջիկը։ [Պատմվածք] / Մ. Արմեն. 1965
*Պատվիրեցին հանձնել ձեզ / ։ [Պատմվածքներ] / Մ. Արմեն ; Խմբ.՝ Մ. Թերզյան. 1964
*Վարդավան ։Վարդավան։ Վիպակներ / Մ. Արմեն; Խմբ.՝ Մ.Ս. Թերզյան. 1962
*Հեղնար աղբյուր ։աղբյուր։ [Վիպակ] / Մ. Արմեն; Խմբ.՝ Ռ. Սարգսյան; Նկ.՝ Ս. Ստեփանյան. 1961
*Գույնզգույն թագավորությունը ։թագավորությունը։ [Հեքիաթ-վիպակ] / Մ. Արմեն; Խմբ.՝ Ա. Ղուկասյան; Նկ.՝ Ն. Քոթանջյան. 1959
*Առաջին պատկոմներ ։պատկոմներ։ Պատանեկան վեպ / Մ. Արմեն; Խմբ.՝ Ս. Սարքսյան. 1935
*Հեղնար աղբյուր ։աղբյուր։ [Վիպակ] / Մկրտիչ Արմեն. 1935
*Հիանալի սերմեր / Մ. Արմեն; Նկ.՝ Մ. Բաղդասարյան. 1934
*Առաջին պատմվածքներ ։պատմվածքներ։ [Պատմվածք] / Մկրտիչ Արմեն. 1934
*Գագաթների երգը ։երգը։ Պատմվածքներ և ակնարկներ / Մկրտիչ Արմեն. 1933
*Սկաուտ N 89 ։ [Պատանեկան վեպ] / Մ. Արմեն. 1933
*Կինո / Մ. Արմեն. 1932
*Գազային յերազյերազ։ ։ Պոեմ ։Պոեմ։ Առաջին յերեք մասերը գրված են ըստ Ռիֆլինգի / Մկրտիչ Արմեն. 1931
*Յերևան ։Յերևան։ Եպոպեյա / Մկրտիչ Արմեն. 1931
*Քաղաքը բլուրի վրա ։ վրա։ (Վեպ) / Մկրտիչ Արմեն. 1930
*Պատմվածքներ / Մկրտիչ Արմեն; Քաղ. լուս. գլխ. վարչ. 1929
*Զուբեյիդա ։Զուբեյիդա։ Պատմվածք / Մկրտիչ Արմեն. 1928
*Պատմվածքներ / Մկրտիչ Արմեն. 1928
*Յերկաթավորվող յերկրի յերգեր ։յերգեր։ [Չափածո] / Մկրտիչ Արմեն. 1927
*Կոմսոմոլիա ։Կոմսոմոլիա։ [Չափածո] / Մկրտիչ Արմեն. 1926
*Շիրականալ ։Շիրականալ։ [Բանաստեղծություններ] / Արմեն. 1925
 
== Մ. Արմենի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից) ==
 
* Վ. Մակավեև, Պիոներական կենդանի լրագրեր, Երևան, Պետհրատ, 1927, 68 էջ։
* [[Ֆրիտյոֆ Նանսեն]], Գիշերվա խավարի և սառույցների մեջ, հատոր 1 (կրճատումներով), Երևան, Պետհրատ, 1927, 99 էջ։
* Թարգմանական պատմվածքներ, պրակ առաջին, Երևան, Պետհրատ, 1929, 37 էջ։
* Թարգմանական պատմվածքներ, պրակ երկրորդ, Երևան, Պետհրատ, 1929, 31 էջ։
* [[Ալեքսանդր Յակովլև]], Հոկտեմբերը Մոսկվայում (կրճատումներով), Երևան, Պետհրատ, 1929, 58 էջ։
* Վ. Միսլավսկի, Դնեպրոստրոյ, Մոսկվա, 1931, 32 էջ։
* [[Միխայիլ Շոլոխով]], Հերկած խոպան, Երևան, Պետհրատ, 1933, 518 էջ։
* [[Անտոն Չեխով]], Ընտիր պատմվածքներ, Երևան, Պետհրատ, 1934, 219 էջ։
* [[Յուրի Օլեշա]], Երեք հաստլիկներ (հեքիաթ-վեպ), Երևան, Պետհրատ, 1935, 257 էջ։
* [[Գուստավ Էրիկսոն]], Ջազ (վիպակ), Երևան, Պետհրատ, 1935, 240 էջ։
* Գուստավ Էրիկսոն, Շրջմոլիկների Ամերիկան (վիպակ), Երևան, Պետհրատ, 1936, 322 էջ։
* Ա. Ռազումովսկի, Անապատի հեղկոմը (վեպ), Երևան, Պետհրատ, 1936, 156 էջ։
* [[Մաքսիմ Գորկի]], Պատմվածքներ (թարգմանության հեղինակակից Ա. Դեբենց, Մուշե), Երևան, Պետհրատ, 1947, 175 էջ։
* [[Ալեքսանդր Ֆադեև (գրող)|Ալեքսանդր Ֆադեև]], Երիտասարդ գվարդիա (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1947, 812 էջ։
* Մաքսիմ Գորկի, Պատմվածքներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1947, 175 էջ։
* Վ. Նեկրասով, Ստալինգրադի խրամատներում, Երևան, Հայպետհրատ, 1948, 358 էջ։
* Վ. Կավերին, Երկու կապիտան (վեպ), հատոր 1, Երևան, Հայպետհրատ, 1948, 513 էջ։
* Վ. Կավերին, Երկու կապիտան (վեպ), հատոր 2, Երևան, Հայպետհրատ, 1948, 418 էջ։
* [[Սեմյոն Բաբաևսկի]], Ոստղե աստղի կավալերը (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1948, 703 էջ։
* [[Անտոն Չեխով]], Ընտիր երկիր (գրքի մեջ մտնող «Մտքերի խռովություն», «Չարամիտը», «Հոգեհանգիստ», «Ձորակում» պատմվածքները թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1948, 540 էջ։
* Ն. Միխայլով, Մեր երկրի տարածություններն ու հարստությունները, Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 64 էջ։
* Դահուկային սպորտ, Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 47 էջ։
* Միխայիլ Շոլոխով, Հերկած խոպան (գրքի վրա որպես թարգմանչի սխալմամբ գրված է [[Ղևոնդ Կոմունի|Ղևոնդ Կոմունու]] անունը, իրականում գիրքը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 447 էջ։
* [[Իոսիֆ Լիկստանով]], Պստիկը (վիպակ, գրքի վրա որպես թարգմանիչ սխալմամբ գրված է Ղ. Մելքոնյան, այսինքն՝ Ղևոնդ Կոմունի, իրականում գիրքը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 364 էջ։
* Վ. Օխոտնիկով, Որոնումների աշխարհում, Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 250 էջ։
* Ա. Յակովլև, Երկրի կյանքը, Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 324 էջ։
* [[Սեմյոն Բաբաևսկի]], Լույսը երկրի վրա (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 594 էջ։
* Յա. Տայց, Գեդեմնիա սարի ստորոտում (վիպակ), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 162 էջ։
* Մաքսիմ Գորկի, Հեքիաթներ Իտալիայի մասին, Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 104 էջ։
* Անտոն Չեխով, Պատմվածքներ (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1952, 152 էջ։
* [[Վլադիմիր Մայակովսկի]], Արտասահման (բանաստեղծությունների և ակնարկների ժողովածու, որի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 291 էջ։
* Անտոն Չեխով, Ընտիր երկեր 3 հատորով, հատոր 1 (գրքում տեղ գտած գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 596 էջ։
* Լուսավոր ուղի (բելոռուս մանկագիրների երկերի ժողովածու, որի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 175 էջ։
* [[Ալեքսանդր Ֆադեև (գրող)|Ալեքսանդր Ֆադեև]], Երիտասարդ գվարդիա (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 715 էջ։
* Վլադիմիր Մայակովսկի, Հատընտիր (գրքում տեղ գտած գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1955, 599 էջ։
* Միխայիլ Շոլոխով, Մարդու ճակատագիրը, Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 66 էջ։
* ՍՍՀՄ ժողովուրդների գրականություն։ Հատընտիր (գրքում տեղ գտած գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետուսմանկհրատ, 1958, 286 էջ։
* Միխայիլ Շոլոխով, Հերկած խոպան (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 769 էջ։
* Անտոն Չեխով, Պատմվածքներ (գրքում տեղ գտած գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 207 էջ։
* Անտոն Չեխով, Երկեր 5 հատորով, հատոր 4 (գրքում տեղ գտած գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 435 էջ։
* Յուրի Օլեշա, երեք հաստլիկներ (հեքիաթ-վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 202 էջ։
* Վլադիմիր Մայակովսկի, Հատընտիր (գրքում տեղ գտած գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 123 էջ։
* Մաքսիմ Գորկի, Հեքիաթներ Իտալիայի մասին, Երևան, «Հայաստան», 1970, 83 էջ։
* Վլադիմիր Մայակովսկի, Երկեր, 2 հատորով, գիրք 1, Բանաստեղծություններ, պոեմներ (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, «Հայաստան», 1972, 216 էջ։
* Անտոն Չեխով, Ընտիր բանաստեղծություններ (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, «Հայաստան», 1973, 592 էջ։
* Ռուս դասականների գրադարան։ Վլադիմիր Մայակովսկի, Հատընտիր (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Արմենը), Երևան, «Սովետական գրող», 1982, 696 էջ։
* Մաքսիմ Գորկի, Պառավ Իզերգիլը, Երևան, «Սովետական գրող», 1983, 37 էջ։
 
== Գրականություն Մ. Արմենի և նրա ստեղծագործությունների մասին ==
 
* Սովետահայ գրականության պատմություն, առաջին հատոր (1917-1941, հատորում զետեղված է «Մկրտիչ Արմեն» գլուխը, որը գրել է [[Սուրեն Աղաբաբյան]]ը), Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1961, 800 էջ։
 
==Արտաքին հղումներ==
266 264

edits