«Սպարտա»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 61 բայտ ,  6 տարի առաջ
չ
clean up, փոխարինվեց: - →  -  (5), , → , (20), ։ → ։ (13), ՝ → ՝ (2), → (31), ), → ), (2), )։ → )։ , ( → ( (7) oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, փոխարինվեց: - →  -  (5), , → , (20), ։ → ։ (13), ՝ → ՝ (2), → (31), ), → ), (2), )։ → )։ , ( → ( (7) oգտվելով ԱՎԲ)
'''Սպարտա''' ({{lang-grc| Σπάρτη}}, {{lang-la|Sparta}}), կամ '''Լակեդեմոն''' ({{lang-grc|Λακεδαίμων}}, {{lang-la|Lacedaemon}}), սկզբում հին քաղաք–պետություն [[Պելոպոնես]]ում Եվրոտաս գետի հովտում։ Որպես պաշտոնական անվանում հիմնականում օգտագործվել է Լակեդեմոն անվանումը։
 
== Անվան ստուգաբանումը ==
Սպարտա Քաղաք Հին Հունաստանում, Պելոպոնես թերակղզում։ Սպարտա անվան ստուգաբանությունը տրվում է երկու կերպ։ Առաջինը կապվում է քաղաքի հիմնադիր Սպարտոնի անվան հետ, մոտ 1880 թվականին, մեր թվարկությունից առաջ։ Մյուս ստուգաբանությամբ՝ առաջցել է Սպարտայի անունից, որը Լակեդեմոնի կինն էր։ <ref>[http://www.slideshare.net/mskh/bararan3-s-v#btnNext Աշխարհագրական և պատմական անձնանունների բառարան]</ref>
 
== Պելոպոնեսյան միություն ==
Պելոպոնեսյան և Աթենական միությունների միջև տևական պայքարը դադարել է [[մ. թ. ա. 445]] թվականին կնքված 30-ամյա հաշտությամբ։ [[Մ. թ. ա. 444]]–[[Մ. թ. ա. 429|429]] թվականներին անընդմեջ [[Աթենք]]ի առաջին ստրատեգոս է ընտրվել [[Պերիկլես]]ը, որի կառավարման տարիներն աթենական դեմոկրատիայի ծաղկման ժամանակաշրջանն է։ [[Մ. թ. ա. 431]] թվականին Աթենական և Պելոպոնեսյան միությունների միջև վերսկսվել է պատերազմը, որն ավարտվել է [[մ. թ. ա. 404]] թվականին՝ Աթենքի պարտությամբ։
Սպարտայի գերիշխանությունից հունական պոլիսների ազատվելու ձգտումը հանգեցրել է [[Կորնթոսյան պատերազմ]]ին ([[մ. թ. ա. 395]]–[[Մ. թ. ա. 387|387]])։ Պատերազմից հետո Սպարտան առժամանակ պահպանել է իր ազդեցությունը Հունաստանում, սակայն [[մ. թ. ա. 379]] թվականից, երբ [[Թեբե]]ից վտարվել է Սպարտայի կայազորը, Թեբեն [[Պելոպիդաս]]ի և [[Էպամինոնդաս]]ի ժամանակ ռազմական հաջող գործողություններ է ձեռնարկել Սպարտայի դեմ և ժամանակավորապես դարձել է Հունաստանի առաջատարը։ Պելոպոնեսյան միությունը քայքայվել է։
 
== Սպարտան արվեստում ==
 
=== Կինեմատոգրաֆ ===
* [[300 սպարտացիները (ֆիլմ, 1962)]] ([[1962]] թ. ֆիլմ)
* [[Սպարտայի գլադիատորները]] ([[1964]] թ. ֆիլմ)
* [[Տրոյա (ֆիլմ)]] ([[2004]] թ. ֆիլմ])
* [[300 սպարտացիները (ֆիլմ, 2006)]] ([[2006]] թ. ֆիլմ)
 
=== Համակարգչային խաղեր ===
* «[[God of War]]» &nbsp;- &nbsp;խաղի գլխավոր հերոսը սպարտացի հրմանատար է
* «Rome: Total War» &nbsp;- &nbsp;Սպարտան հանդես է գալիս որպես հունական պետության մայրաքաղաք
* «300: March to Glory»
* «Ատլանտիկա օնլայն» &nbsp;- &nbsp;վարձկաններից մեկը սպարտացի է
* «Ancient wars - Sparta» &nbsp;- &nbsp;սպարտացիների համար առանձին գործողություն
* «Halo» սերիայի խաղերում &nbsp;- &nbsp;սպարտացիները էլիտային զինվորներ են, ովքեր պաշտպանում են մարդկությանը այլմոլորակայիններից
* «Լեգեոն 3. Սպարտացիներ»
 
1 105 242

edits