«Սերգեյ Աղաջանյան»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, փոխարինվեց: - →  -  (16), , → , (32), ։ → ։ (17), ՝ → ՝ (38), → (80), ), → ), , )։ → )։ , ( → ( (33) oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, փոխարինվեց: ` → ՝ (38) oգտվելով ԱՎԲ)
չ (clean up, փոխարինվեց: - →  -  (16), , → , (32), ։ → ։ (17), ՝ → ՝ (38), → (80), ), → ), , )։ → )։ , ( → ( (33) oգտվելով ԱՎԲ)
}}
 
'''Սերգեյ Աղաջանյան''' (սեպտեմբերի 1, 1929 թ.  -  հունվարի 9, 2005 թ.) հանրահայտ հայ կոմպոզիտոր, ջութակահար, պրոֆեսոր, Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, Պրոկոֆևի անվան միջազգային մրցույթի դափնեկիր (1-ին տեղ), հայ դասական երաժշտության վառ ներկայացուցիչ, ով ճանաչված է որպես համաշխարհային դասական։
 
== Կենսագրություն ==
1937 թ.-ին ընտանիքը տեղափոխվել է [[Թեհրան]], որտեղ էլ որ Սերգեյ Աղաջանյանը տեղի "Քյուշեշ-Դավթյան" հայկական դպրոցում ստացել է նախնական կրթություն։ Հայտնի երաժիշտ Աշոտ Պատմագրյանի առաջարկով 1949 թ.-ին Աղաջանյանը ընդունվել և ավարտել է Թեհրանի պետական կոնսերվատորիան՝ Սերգեյ Խուցիևի ջութակի դասարանը։ 1950 թ.-ին հանդես է եկել մենահամերգով և առաջինը Թեհրանում կատարել է [[Արամ Խաչատրյան]]ի ջութակի կոնցերտը։ Հետագայում Վենյավսկու գործերով հանդես է եկել Թեհրանի սինֆոնիկ նվագախմբում որպես մենակատար։
 
1953 թ.-ին Աղաջանյանը տեղափոխվել է իր հայրենիք՝ Հայաստան։ Երևանում նա ընդունվել և ավարտել է Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիան՝ նախ պրոֆեսոր Շամշյանի ջութակի դասարանը (1952 թ.) այնուհետև պրոֆեսոր Է. Միրզոյանի կոմպոզիացիայի դասարանը (1975 թ.)։
 
1975 թ.-ին Աղաջանյանը դարձել է կոմպոզիտորների միության անդամ։
== Գլխավոր ստեղծագործությունները ==
=== Նվագախմբային ստեղծագործություններ. Չորս «Պոլիմոնոդիա» ըստ հայ միջնադարյան տաղերի և շարականների, գրված լարային նվագարանի համար. (հրատարակված ` Երևանում 2001 թ.)===
* ա  -  «Պոլիմոնոդիա h. 1» «Հավիկ» X դ. (ստեղծման տարեթիվ՝ 1972 թ., հրատարակված՝ Մոսկվայում 1978 թ.)
* բ  -  «Պոլիմոնոդիա h. 2» «Հավուն-հավուն» X դ. (ստեղծման տարեթիվ՝ 1971 թ., հրատարակված՝ Մոսկվայում 1978 թ.)
* գ  -  «Պոլիմոնոդիա h. 3» ըստ Ն. Շնորհալիի (ստեղծման տարեթիվ՝ 1978 թ., հրատարակված՝ Երևանում 2001 թ.)
* դ  -  «Պոլիմոնոդիա h. 4» ըստ Ն. Շնորհալիի (ստեղծման տարեթիվ՝ 1979 թ., հրատարակված՝ Երևանում 2001 թ.)
* ե  -  «Չորս Պոլիմոնոդիա»` ժողովածու։ «Նախերգանքի պատանեկություն»` գրված փողային նվագախմբի համար (ստեղծման տարեթիվ` 1983 թ., հրատարակված՝ Երևանում 2001 թ.)
 
=== Գործիքային ստեղծագործություններ ===
* «Կոնցերտինո» գրված երկու կլարնետի և դաշնամուրի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1969 թ.)
* «Խաչքար», պիես ֆլոյտայի, կլարնետի և ֆագոտի համար (եռյակ) (ստեղծման տարեթիվ՝ 1972 թ., հրատարակված՝ Երևանում 1978 թ.)
* Սոնատ- ֆաբտազիա «Մենախոսություն», գրված մենանվագ թավջութակի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1982 թ., հրատարակված՝ Մոսկվայում 2002 թ.)
* Երեք պիես դաշնամուրի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 2001 թ., հրատարակված՝ Մոսկվայում 2002 թ.)
# ա- «Լքված վանքը»
# բ- «Մամռոտ տապանաքարի մոտ»
 
=== Վոկալ ստեղծագործություններ ===
* Երգաշար «Օմար Խայամի քառյակները» (5 երգ) մեցցո սոպ. ձայնի և դաշնամուրի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1970 թ., հրատարակված է ԱՄՆ-ում)
* «Ակնա կռունկ» սոպրանոյի և դաշնամուրի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1972 թ.)
* «Ձոն հիշատակի» բարիտոնի և փողային նվագախմբի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1997 թ.)
* «Հայ արի զինվոր» բարիտոնի և դաշնամուրի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1993 թ.)
 
=== Խմբերգային ստեղծագործություններ, գործիքային նվագախումբ ===
* «Մաշտոցյան 4 երգ» արված միաձայն երգչախմբի և դաշնամուրի համար։ (ստեղծման տարեթիվ՝ 1972 թ.)
* «Հայ արի զինվոր» պատանեկան երգչախմբի և դաշնամուրի համար (նույնը և մեներգչի համար) (ստեղծման տարեթիվ՝ 1994 թ.)
* «Ողջույն Արարատ» երգչախմբի և դաշնամուրի համար (նվիրված Թեհրանի Արարատ մարզամշակութային կազմակերպության 50-ամյակին) (ստեղծման տարեթիվ՝ 1994 թ.)
* Սյուիտ «Տոյ լիլի-լո» մեներգչուհու, երգչախմբի և ժող գործ. նվագախմբի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1977 թ.)
* «Պոլիմոնոդիկ կանտատ» երգչախմբի և սինֆոնիկ նվագախմբի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1994 թ.)
 
=== Ա. կապպելա խմբերգ ===
* Հայկական ժողովրդական երգ «Էսոր ուրբաթ պիտեր» եռաձայն երգչախմբերի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1973 թ., Հրատարակված է Երևանում)
* Հարսանեկան երկու խմբերգ  -  «Թագավոր» և «Զնգլո» քառաձայն երգչախմբի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1974 թ.)
* «Պոեմ նվիրված հողին» երգչախմբի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1974 թ.)
* Խմբերգային եռապատում  -  «Տարոնի ժող. երգոր» (ստեղծման տարեթիվ՝ 1986 թ.)
# ա- Շուշո
# բ- Գիշերվա զանգեր
# գ- Պապիկ, մամիկ
* Խմբերագային եռապատում  -  «Նոր Նախիջևանի ժող. երգեր» (ստեղծման տարեթիվ՝ 1986 թ. հրատարակված է Երևանում 2010 թ.)
# ա- Սիրո երգ
# բ- Օրոր
# գ- Կատակերգ՝ «Աղջիկ ունեմ հարսնացու»
* Սերենադա դե Քանարիա (իսպաներեն)քառաձայն երգչախմբի համար (ստեղծման տարեթիվ՝ 1999 թ.)
* պարսկական ժող. երգերի երկու խմբերգաշար գրված Իրանի մշակույթի նախարարության պատվերով. (ստեղծման տարեթիվ՝ 1993 թ.)
երգաշար N 1
# ա  -  «Թոբիո»
# բ  -  «Նինայ և Բինա»
# գ  -  «Մահ բանու»
երգաշար N 2
# ա  -  «Մասոմ մասոմ»
# բ  -  «Լեյլամե»
# գ  -  «Գոլոմի»
# դ  -  «Զոբեյդի»
 
{{DEFAULTSORT:Աղաջանյան, Սերգեյ}}
1 105 242

edits