«Բարոկկո»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 11 բայտ ,  6 տարի առաջ
չ
clean up, փոխարինվեց: , → , (73), ։ → ։ (24), ՝ → ՝ (7), → (97), ), → ), (2), )։ → )։ (3), ( → ( (6) oգտվելով ԱՎԲ
չ (re-categorisation per CFD, replaced: → oգտվելով ԱՎԲ)
չ (clean up, փոխարինվեց: , → , (73), ։ → ։ (24), ՝ → ՝ (7), → (97), ), → ), (2), )։ → )։ (3), ( → ( (6) oգտվելով ԱՎԲ)
[[Պատկեր:Peter Paul Rubens - The Adoration of the Magi - WGA20244.jpg|մինի|[[Ռուբենս]], Մոգերի երկրպագությունը, 1624 ]]
[[Պատկեր:Estasi di Santa Teresa.jpg|մինի|աջից|[[Ջովաննի Լորենցո Բեռնինի|Բերնինի]], Սուրբ Թերեզայի հափշտակությունը, 1652 ]]
'''Բարոկկո''', (ենթադրաբար <{{lang-pt|perola barroca}}, արտասովոր ձևի մարգարտահատիկ, կամ {{Lang-la|baroco}}, սխոլաստիկ տրամաբանության սիլլոգիզմներից մեկի մնեմոնիկ անվանումը), [[16-րդ դար]]ի վերջի և [[18-րդ դար]]ի կեսի եվրոպական արվեստում իշխող ոճ։ Արտացոլել է [[ֆեոդալիզմ]]ի ճգնաժամը սկզբնական կուտակման և գաղութատիրական էքսպանսիայի դարաշրջանում, կրոնական և սոցիալական գիտակցության հարաճուն հակասությունները։
 
== Ճարտարապետություն ==
Հակառեֆորմացիան է, որ լայնորեն կիրառել է բարոկկոն տաճարային շինարվեստում (ճիզվիտների կառույցները, [[Լատինական Ամերիկա]]յի «ուլտրաբարոկկո» ճարտարապետություն)։ Սակայն տարածվել է ոչ միայն կաթոլիկական, այլև բողոքական, հետագայում՝ ուղղափառ եկեղեցու երկրներում։ Պալատական և եկեղեցական բարոկկոյի կողքին զարգացել են հակաֆեոդալական բողոքի, ինչպես և [[Հաբսբուրգներ]]ի ու օսմանյան լծի դեմ սլավոնական ժողովուրդների ազգային-ազատագրական շարժումների հետ կապված «ստորին բարոկկոյի» ձևերը։ Բարոկկոյին բնորոշ է աշխարհի ընկալման և արտացոլման ներհակությունը, զգայական և մտավոր լարվածությունը, ասկետության կոչերը միահյուսված են գեդոնիզմին, նրբությունը՝ կոպտությանը, վերացական սիմվոլիկան՝ մանրամասների նատուրալիստական մեկնաբանությանը։ Բարոկկոն դինամիկ, աֆեկտացիայի հակամետ ոճ էր, որին հատուկ էին թատերայնությունը, պատրանքայինը։ Բարոկկոն յուրացրել և մշակել է գեղարվեստական տարբեր ավանդույթներ՝ դրանք մտցնելով ազգային ոճերի զարգացման մեջ։ Բարոկկոյին բնորոշ է նաև արվեստի տարբեր տեսակների փոխադարձ ներգործությունը ([[օպերա]]), պոեզիայի ընկալումը որպես խոսող գեղանկարչություն, իսկ [[գեղանկարչություն]]ը որպես համր պոեզիա, էմբլեմներով և այլաբանությամբ հրապուրվելը։ Բարոկկոն հենվել է սխոլաստիկ տրամաբանության և ճարտասանության վրա, կիրառել է բարդ փոխաբերություններ և նմանեցումներ, ժառանգել է [[միջնադար]]ի և [[Վերածնունդ|Վերածննդի]] առավել արտահայտիչ գեղարվեստական ձևերը, անտիկ կերպարները համադրել [[Քրիստոնեություն|քրիստոնեականին]]։ Նկատելի է բարոկկոյի յուրացումն ու կիրառումը ռոմանտիզմի և նորագույն մոդեռնիստական հոսանքների կողմից։
 
Ճարտարապետության մեջ, կերպարվեստում և դեկորատիվ արվեստում [[16-րդ դար]]ի կեսից մինչև [[18-րդ դար]]ի կեսը բարոկկոն եղել է հիմնական ոճական ուղղություններից մեկը։ Սերտորեն կապված լինելով միապետությանը, արիստոկրատիային և եկեղեցուն՝ բարոկկոյի արվեստը կոչված էր փառաբանելու, պրոպագանդելու նրանց հզորությունը։ Միաժամանակ արտացոլել է աշխարհի անսահմանության, բազմազանության, միասնականության, դրամատիկ բարդության և հավերժ փոփոխելիության նոր պատկերացումները, հետաքրքրությունը միջավայրի, մարդու շրջապատի և բնության տարերքի նկատմամբ։ Բարոկկոն հաջորդել է ինչպես Վերածննդի գեղարվեստական մշակույթին, այնպես էլ մաներիղմի սուբյեկտիվիստական արվեստին։ Բարոկկոյի արվեստին բնորոշ են վիթխարիությունը, ճոխությունն ու դինամիկան, պաթետիկ ոգևորությունը, զգացմունքի լարվածությունը, էֆեկտիվ տեսարանների, պատրանքայինի և իրականի համատեղման հակումը, մասշտաբների ու ռիթմերի, նյութերի ու ֆակտուրաների, լույսի և ստվերի ուժեղ կոնտրաստների հակումը։
 
[[Ռուսաստան]]ում բարոկկոյի արվեստը զարգացել է [[18-րդ դար]]ի առաջին կեսին և արտացոլել է ազնվականական բացարձակ միապետության աճն ու ամրապնդումը ([[Պետերբուրգ]]ի, [[Պետերգոֆ]]ի, [[Ցարսկոյե Սելո]]յի ևն անսամբլները)։
 
[[18-րդ դար]]ի առաջին կեսին բարոկկոն վերաճել է [[ռոկոկո]] ոճին, գոյակցել և միահյուսվել է նրան, իսկ [[1760]]-ական թվականներին դուրս է մղվել [[կլասիցիզմ]]ի կողմից։
[[Պատկեր:Trevi Fountain, Rome, Italy 2 - May 2007.jpg|մինի|աջից|[[Տրևի շատրվան]]ը Հռոմում ]]
 
 
== Երաժշտություն ==
Արտասահմանյան երաժշտագիտության մեջ «Բարոկկո» տերմինը կիրառվում է [[20-րդ դար]]ի սկզբից։ Երաժշտական բարոկկոյի դարաշրջան է համարվում նույն [[16-րդ դար]]ի վերջից [[18-րդ դար]]ի կեսը, երբ Եվրոպայի տարբեր երկրների երաժշտական մշակույթում երևան են եկել կոմպոզիցիոն տեխնիկայի մի շարք ընդհանուր հատկանիշներ՝ հիմնված մաժորա-մինոր համակարգի և ֆունկցիոնալ հարմոնիայի ձևավորման վրա (ակորդների և նրանց ֆունկցիոնալ հարաբերակցության գիտակցում, գեներալ-բասի հաստատում, տակտաբաժանման կիրառում ևն) ու երաժշտական-գործիքային նոր ժանրեր (պարտիա, սոնատ, ռիչերկար, ֆուգա և հատկապես, կոնցերտ)։ Իրականում այդ ժամանակաշրջանը ընդգրկել է միմյանցից տարբեր, երբեմն միմյանց հակասող երևույթներ՝ [[16-րդ դար|16]]–[[17-րդ դար]]երի սահմանագլխի մադրիգալիստների երկերից մինչև [[Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդել]]ի և [[Յոհան Սեբաստիան Բախ]]ի որևէ մեկ ոճի շրջանակում չպարփակվող ստեղծագործությունը։
 
== Գրականություն ==
1 105 242

edits