«Ալեքսանդր I»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 1681 բայտ ,  6 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
[[19-րդ դար]]ը կայսրության պատմության մեջ նշանավորվում է նրանով, որ [[Ռուսաստան]]ում գահ են բարձրանում գերմանացի կայսրեր։ Դեռ [[1762]] թվականին գահ բարձրացած [[Պետրոս III]]-ը արդեն հոր կողմից գերմանաացի էր, իսկ նրա կինը՝ Եկատերինա II Մեծը, բնիկ գերմնացի էր։ Վերջինիս մահից հետո գահ է բարձրանում [[Պավել I]]-ը ([[1796]]–[[1801]])։ Հաջորդ կես դարը իշխում են իր որդիները՝ Ալեքսանդր I-ը ([[1801]]–[[1825]]) և [[Նիկոլայ I]]-ը ([[1825]]–[[1855]])։
 
== Կենսագրություն ==
Կայսր եղբայրները շարունակել են իրենց նախորդների նվաճողական քաղաքականությունը։ Մասնավորապես Ալեքսանդր I կայսեր օրոք Ռուսաստանը ընդարձակում է իր տիրույթները [[հարավ]]ում և [[արևմուտք]]ում։ Կայսր թագադրվելու առաջին իսկ տարում՝ [[1801]] թվականին, Ալեքսանդրը Ռուսաստանին է միացնում Արևելյան [[Վրաստան]]ը՝ [[Քարթլի-Կախեթի թագավորություն]]ը, իսկ 3 տարի անց՝ [[1804]] թվականին, սկսում է [[Ռուս-պարսկական պատերազմ (1804—1813)|ռուս-պարսկական առաջին պատերազմը]]։ Այն ավարտվում է [[1813]] թվականին՝ Ռուսաստանի հաղթանակով։ [[Հոկտեմբերի 12]]-ին նախկին [[Ղարաբաղի խանություն|Ղարաբաղի խանության]] [[Գյուլիստան]] գյուղում կնքվում է [[Գյուլիստանի պայմանագիր|հաշտության պայմանագիր]], որով [[Իրան]]ը ճանաչում էր Ռուսաստանի իրավունքները [[Անդրկովկաս]]ի վրա՝ բացի [[Երևանի խանություն|Երևանի]] ու [[Նախիջևանի խանություն]]ներից։
 
=== Մանկությունը և պատանեկությունը ===
 
=== Ալեքսանդրը՝ Ռուսաստանի կայսր ===
 
== Ռուս-պարսկական պատերազմ (1804-1813) ==
 
{{Հիմնական հոդված|Ռուս-պարսկական պատերազմ (1804-1813)}}
 
=== Արևելյան Վրաստանի միացումը ===
 
Կայսր եղբայրները շարունակել են իրենց նախորդների նվաճողական քաղաքականությունը։ Մասնավորապես Ալեքսանդր I կայսեր օրոք Ռուսաստանը ընդարձակում է իր տիրույթները [[հարավ]]ում և [[արևմուտք]]ում։ Կայսր թագադրվելու առաջին իսկ տարում՝ [[1801]] թվականին, Ալեքսանդրը Ռուսաստանին է միացնում Արևելյան [[Վրաստան]]ը՝ [[Քարթլի-Կախեթի թագավորություն]]ը, իսկ 3 տարի անց՝ [[1804]] թվականին, սկսում է [[Ռուս-պարսկական պատերազմ (1804—1813)|ռուս-պարսկական առաջին պատերազմը]]։ Այն ավարտվում է [[1813]] թվականին՝ Ռուսաստանի հաղթանակով։ [[Հոկտեմբերի 12]]-ին նախկին [[Ղարաբաղի խանություն|Ղարաբաղի խանության]] [[Գյուլիստան]] գյուղում կնքվում է [[Գյուլիստանի պայմանագիր|հաշտության պայմանագիր]], որով [[Իրան]]ը ճանաչում էր Ռուսաստանի իրավունքները [[Անդրկովկաս]]ի վրա՝ բացի [[Երևանի խանություն|Երևանի]] ու [[Նախիջևանի խանություն]]ներից։
 
=== Անդրկովկասի խանությունների գրավումը ===
 
=== Գյուլիստանի հաշտությունը ===
 
Պատերազմը ավարտվում է [[1813]] թվականին՝ Ռուսաստանի հաղթանակով։ [[Հոկտեմբերի 12]]-ին նախկին [[Ղարաբաղի խանություն|Ղարաբաղի խանության]] [[Գյուլիստան]] գյուղում կնքվում է [[Գյուլիստանի պայմանագիր|հաշտության պայմանագիր]], որով [[Իրան]]ը ճանաչում էր Ռուսաստանի իրավունքները [[Անդրկովկաս]]ի վրա՝ բացի [[Երևանի խանություն|Երևանի]] ու [[Նախիջևանի խանություն]]ներից։
 
== Ռուս-թուրքական պատերազմ (1806-1812) ==
 
{{Հիմնական հոդված|Ռուս-թուրքական պատերազմ (1806-1812)}}
 
=== Ղրիմի հարցը ===
=== Թուրքական զորքերի պարտությունը ===
=== հաշտությունը ===
[[1806]] թվականին, ռուս-պարսկական պատերազմի ընթացքում, [[Անգլիա]]յի և [[Ֆրանսիա]]յի հրահրմամբ, Օսմանյան կայսրությունը պատերազմ է հայտարարում Ռուաստանին։ Դա թվով 6-րդ ռուս-թուրքական պատերազմն էր, որ ավարտվեց [[1812]] թվականին՝ Ռուսաստանի փայլուն հաղթանակով։ Ռուսները ոչ միայն չկորցրին [[Ղրիմ]]ը և [[Սև ծով]]ի հյուսիսային ափերը, այլև նվաճեցին [[Մոլդավիա]]յի ժամանակակից տարածքը՝ [[Բեսարաբիա]]ն։ [[Ռուսական կայսրություն|Ռուսական կայսրության]] հաջորդ քայլը պետք է լիներ Սև ծովի արևելյան՝ կովկասյան ափերին իր տիրապետության հաստատումը։
 
== Ռուս-շվեդական պատերազմ (1808-1809) ==
 
{{Հիմնական հոդված|Ռուս-շվեդական պատերազմ (1808-1809)}}
 
=== Բալթիկ ծովի խնդիրը ===
=== Ռուսական զորքերի հարձակումը ===
=== Ֆրիդրիխսհամի հաշտությունը ===
[[Պատկեր:Youngemperoralexander.jpg|մինի|ձախից|Ալեքսանդր Պավլովիչ՝ արքայազն ժամանակ, Եկատերինա II-ի կիսանդրու հետ]]
[[1808]]-[[1809]] թվականներին տեղի է ունենում ռուս-շվեդական հերթական պատերազմը, և Ռուսաստանը ստիպված է լինում պատերազմել 3 ճակատով։ Սակայն ռուսական զորքերը պարտության են մատնում [[Շվեդիա]]յին, և [[1809]] թվականին նրանից խլում [[Ֆինլանդիա]]յի իշխանությունը։ Ռուսական պետությունը վերածվում է անհաղթելի ու անընդհատ հզորացող տերության։ Նրա բանակը Եվրոպայում ձեռք է բերում անհաղթելիի համբավ։ [[1809]] թվականին Ալեքսանդրը թագադրվում է նաև որպես [[Ֆինլանդիայի մեծ իշխան]]։
 
== Ռուս-ֆրանսիական հարաբերություններ ==
 
=== Մայրցամաքային հակաանգլիական կոալիցիա ===
=== Երրորդ կոալիցիայի պատերազմ: Տիլզիտի հաշտությունը ===
=== Ռուս ժողովրդի Հայրենական պատերազմը ===
{{Հիմնական հոդված|Հայրենական պատերազմ (1812)}}
[[1812]] թվականին Ռուսաստանին պատերազմ է հայտարարում Ֆրանսիայի կայսր [[Նապոլեոն Բոնապարտ]]ը։ Նա նվաճել էր ցամաքային Եվրոպայի հսկայական մասը, և նպատակ ուներ գրավել Ռուսաստանը։ Մինչ այդ ձախողվել էր Նապոլեոնի արշավանքը [[Եգիպտոս]], որը գրավելուց հետո նա նպատակ ուներ արշավել [[Հնդկաստան]]։ Այսպիսով՝ սկսվում է ռուս ժողովրդի [[հայրենական պատերազմ]]ը։ Հաջողությունը սկզբում ֆրանսիացիների կողմն էր, ովքեր հասնում են մինչև Ռուսաստանի կենտրոնական նահանգները և մոտենում Մոսկվայի մատույցներին։ [[1812]] թվականի [[օգոստոսի 26]]-ին ([[սեպտեմբերի 7]]) տեղի ունեցավ [[Բորոդինոյի ճակատամարտ]]ը։ Երկու կողմերից զոհվեցին շուրջ 80 հազար զինվոր։ Ռուսական զորքերը [[Միխայիլ Կուտուզով]]ի գլխավորությամբ ջախջախեցին Նապոլեոնի բանակին։ Ազատագրելով ռուսական տարածքները ֆրանսիական զորքերից՝ Ռուսաստանը շարունակեց թշնամու ջախջախումը [[Եվրոպա]]յում։ Նապոլեոնին պարտության մատնելուց հետո կնքվեց համաեվրոպական հաշտություն, որով եվրոպական տերությունները համաձայնեցին Ռուսաստանին զիջել [[Վարշավայի դքսություն]]ը՝ [[Լեհաստան]]ը։ Ալեքսանդրը թագադրվեց որպես Լեհաստանի թագավոր ([[1815]]–[[1825]])։
 
== Ներքին քաղաքականություն ==
 
=== Ալեքսանդր I-ի բարեփոխումները ===
 
=== Անձնական կյանքը և մահը ===
 
=== Ընտանիքը: Երեխաները ===
 
== Գրականություն ==
82 200

edits