Բացել գլխավոր ցանկը

Changes

Ավելացվել է 2855 բայտ, 5 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
{{Coord|1.28|32.39|display=title}}
 
'''Ուգանդա''' (պաշտոնապես՝ '''Ուգանդայի Հանրապետություն'''), ցամաքային պետություն է [[Արևելյան Աֆրիկա]]յում։ Արևելքից սահմանկցում է [[Քենիա]]յին, հյուսիսից՝ [[Հարավային Սուդան]]ին, արևմուտքից՝ [[Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն|ԿոնգոյիԱրևելյան Դեմոկրատական ՀանրապետությանԱֆրիկայում]]ը,: հարավ-արևմուտքից՝Բրիտանական [[Ռուանդա]]յինհամագործակցության և հարավից՝ [[Տանզանիա]]յին։ Մայրաքաղաքնանդամ է [[Կամպալա]]ն։:
Երկրի տարածքն զբաղեցնում է Արևելաաֆրիկական սարահարթի հյուսիսարևմտյան մասը: Գերակշռում են 1100–1500 [[մ]] բարձրության բլրավոր հարթավայրերը: Կան բարձր լեռնազանգվածներ (Ռուվենզոր, 5109մ), [[Հրաբուխ|հրաբուխներ]], հարավ-արևմուտքում Վիրունգա հանգած հրաբուխների խումբն է (Մուխավուրա հրաբուխ, 4127 մ), հարավ-արևելքում՝ Էլգոն հրաբուխը (4322 մ) և այլն:Ընդերքը հարուստ է [[Երկաթ|երկաթի]], ցիրկոնիումի, ապատիտի, բազմամետաղների, [[Ոսկի|ոսկու]], [[թանկարժեք քար|թանկարժեք քարերի]] պաշարներով:
 
== Կլիմա ==
[[Կլիմա|Կլիման]] [[Հասարակածային մուսոնային կլիմա|հասարակածային մուսսոնային]] է: Գլխավոր [[Գետ|գետը]] [[Նեղոս|Նեղոսն]] է, որը հատում է երկրի տարածքը հարավից հյուսիս: Ուգանդայի տարածքում են գտնվում Աֆրիկայի ամենախոշոր՝ [[Վիկտորիա]], Մոբուտու Սեսե Սեկո, Էդուարդ լճերի մի մասը, ինչպես նաև Կիոգա, Կվանիա լճերը: Տարածված են սավաննաներն ու մշտադալար անտառները: Կենդանական աշխարհը հարուստ և բազմազան է. կան [[փիղ]], [[ռնգեղջյուր]], [[գետաձի]], [[գոմեշ]], [[ընձուղտ]], [[առյուծ]], [[ընձառյուծ]], [[կապիկ]]: Շատ են թռչուններն ու սողունները: Նրանց պահպանության համար ստեղծվել են ազգային պարկեր:
 
== Պատմություն ==
XIV [[Դար|դարում]] Ուգանդայի տարածքում ստեղծվել է Բուգանդա պետությունը, որը 1890-ական թթ-ից եղել է [[Մեծ Բրիտանիա|Մեծ Բրիտանիայի]] [[գաղութ]] և կոչվել Ուգանդա: Անկախություն է ձեռք բերել 1962 թ-ի հոկտեմբերի 2-ին:
Երկրի բնակչության 99%-ն աֆրիկացիներ են՝ բագանդա, բանյանկոլե, բասոգա և այլ ժողովուրդներ:
Մեծ քաղաքներն են մայրաքաղաք [[Կամպալա|Կամպալան]], Ջինջան, Մբալեն:
Տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է. մշակում են սրճենի, բամբակենի, թեյ, ծխախոտ, բատատ, ադամաթուզ և այլն, զբաղվում են քոչվոր անասնապահությամբ և ձկնորսությամբ:
Արդյունաբերության ճյուղերից համեմատաբար զարգացած են գյուղատնտեսական հումքի վերամշակումն ու հանքարդյունահանումը:
Գյուղական բնակավայրերում ուգանդացիները բնակվում են շրջանաձև, ճիպոտներով ու ձողերով կապված հիմնակմախքով ու խոտով շրջահյուսված սրածայր հյուղակներում: XX դարի 40-ական թվականներից կառուցվում են նաև ժամանակակից ոճի շինություններ:
 
1700-ից 2300 տարի առաջ Ուգանդայի տարածքի բնակչությունն զբաղվել է որսորդությամբ և հավաքչությամբ։
 
Ուգանդան անկախացել է [[Մեծ Բրիտանիա]]յից 1962թ.-ին։
 
[[Պատկեր:Uganda students.jpg|մինի|ձախից|Ուգանդացի դպրոցականներ]]
3111

edits