«Միխայիլ Լերմոնտով»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ (→‎Կենսագրություն: clean up, փոխարինվեց: : → ։ oգտվելով ԱՎԲ)
 
==Կենսագրություն==
Ծնվել է պաշտոնաթող կապիտանի ընտանիքում, երեք տարեկանում զրկվել է մորից, դաստիարակվել տատի՝ Ե. Ա. Արսենևայի մոտ։ Մանկությունն անցել է Պենզայի նահանգի[[նահանգ]]ի Տարխանի (այժմ՝ Լերմոնտովո) գյուղում[[գյուղ]]ում, մի քանի անգամ տատի հետ եղել է [[Կովկաս]]ում։ 1827-ին թվականին տեղափոխվել է [[Մոսկվա]], սովորել համալսարանին կից պանսիոնում, ապա՝ համալսարանում (1830-32)։ Ընդհարվելով հետադեմ դասախոսների հետ՝ Լերմոնտովը կիսատ է թողել ուսումը, փոխադրվել [[Պետերբուրգ]], սովորել յունկերական հեծելազորային դպրոցում (1832-1834)։ 1834-ից թվականից մինչև կյանքի վերջը եղել է զինվորական ծառայության մեջ։ Լերմոնտովը 1828-ից թվականից և մինչև 1832 թվականը գրել է մոտ 300 բանաստեղծություն, ինչպես նաև երկու տասնյակ [[պոեմ]] («Կովկասի գերին», «Վերջին զավակն ազատության», «Իզմայիլ Բեյ», «Մահվան հրեշտակ»), մի քանի [[դրամա]] («Իսպանացիներ», «Մարդիկ և կրքեր», «Տարօրինակ մարդը»)։ Լերմոնտովը [[XIX դդար]] ռուս հեղափոխական ռոմանտիզմի վերջին խոշորագույն ներկայացուցիչն էր, դեկաբրիզմի ավանդույթների շարունակողը։ «Վադիմ» (1832-34) անավարտ վեպում պատկերել է գյուղացիության տարերային ըմբոստացումը, իսկ «Դիմակահանդես» (1835) չափածո դրամայում արիստոկրատական վերնախավի հետ չհաշտվող, ընդվզող և կործանվող հերոսի (Արբենին) ողբերգական կերպարը։
 
Լերմոնտովի ճակատագրի և ստեղծագործության մեջ շրջադարձային կետ եղավ [[Ալեքսանդր Պուշկին|Պուշկինի]] սպանության առթիվ գրված «Պոետի մահը» (1837) բանաստեղծությունը։ Նա աքսորվեց Կովկաս, որտեղ պետք է մասնակցեր լեռնեցիների դեմ ռազմական գործողություններին։ Լերմոնտովի կյանքի վերջին չորս տարիներն անցան Կովկասի տարբեր վայրերում, որտեղ նա երկրորդ անգամ աքսորվեց 1840 թվականի սկզբներին։ Այդ շրջանում Լերմոնտովը գրեց իր լավագույն գործերը։ «Երգ… Կալաշնիկովի մասին» (1838) պոեմում, օգտագործելով ռուսական բիլինաների ոճն ու մոտիվները, ստեղծեց ազատության և մարդկային արժանապատվության համար մարտնչող հերոսի կերպար։ Լերմոնտովի հեղափոխական ռոմանտիզմի բարձրակետը եղան «Մցիրի» (1839) և «Դև» (1829-41) պոեմները։ Այս, ինչպես և «Փախստականը», «Հաջի Աբրեք» և այլ պոեմներում, մի շարք բանաստեղծություների ու բալլադների[[բալլադ]]ների մեջ դեպքերը ծավալվում են կովկասյան բնության ֆոնի վրա։ 1838-39-ին թվականներին Լերմոնտովը գրեց «Մեր ժամանակի հերոսը» ռեալիստական վեպը[[վեպ]]ը, որի գլխավոր հերոսը՝ Պեչորինը, իրականության հետ չհաշտվող, իր «հոգու անընգրկելի ուժերի» համար ասպարեզ չգտնող, տառապող և շրջապատին տառապանք պատճառող անհատ է։ Հոգեբանական և սոցիալական հարցադրումների խորությունը, սյուժեի և կերպարների հարստությունը, ձևի ու ոճի սեղմությունը, կառուցվածքային կատարելությունը վեպը դասում են համաշխարհային արձակի նվաճումների շարքը։
 
Վերջին անգամ 1841 թվականի գարնանը Կովկաս աքսորված Լերմոնտովը սպանվեց մայոր Ն. Մարտինովի հետ մենամարտում, մինչև այժմ լրիվ չպարզաբանված հանգամանքներում։ Լերմոնտովի պոեզիան և արձակը հզոր ներգործություն ունեցան ռուս գրականության հետագա զարգացման վրա։ Մեծ եղավ Լերմոնտովի ազդեցություն նաև հարևան ժողովուրդների, այդ թվում և հայ գրականության վրա։ Նրա երկերի հայերեն թարգմանությունը սկսվել է անցյալ դարի 1840-ական թվականերից (Հ. Համազասպյանի, [[Միքայել Նալբանդյան|Մ. Նալբանյանի]], Ս. Նազարյանի, [[Ռափայել Պատկանյան|Ռ. Պատկանյանի]], Մ. Սադաթյանի թարգմանությունները)։ Լերմոնտովի ստեղծագործությունները թարգմանել են նաև [[Ալեքսանդր Ծատուրյան|Ալ. Ծատուրյանը]], [[Հովհաննես Թումանյան|Հ. Թումանյանը]], [[Եղիշե Չարենց|Ե. Չարենցը]], [[Նաիրի Զարյան|Ն. Զարյանը]], [[Պարույր Սևակ|Պ. Սևակը]], Վ. Հովակիմյանը և ուրիշներ։ Հայ կերպարվեստում լերմոնտովյան թեմաներով կտավներ են ստեղծվել [[Հովհաննես Այվազովսկի|Հ. Այվազովսկին]], [[Վարդգես Սուրենյանց|Վ. Սուրենյանցը]], [[Գևորգ Բաշինջաղյան|Գ. Բաշինջաղյանը]], [[Մարտիրոս Սարյան|Մ. Սարյանը]], երաժշտության մեջ՝ [[Ալեքսանդր Սպենդիարյան|Ա. Սպենդարյանը]] («Երեք արմավենի»), [[Արամ Խաչատրյան|Ա. Խաչատրյանը]] («Դիմակահանդեսի» համար գրված երաժշտությունը)։ Հայ թատրոնում, Արբենինի դերում հանդես են եկել [[Պետրոս Ադամյան|Պ. Ադամյանը]], [[Վահրամ Փափազյան|Վ. Փափազյանը]], [[Վաղարշ Վաղարշյան|Վ. Վաղարշյանը]]։
 
== Արտաքին հղումներ ==