«Կրետե»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, փոխարինվեց: եւ → և (23), : → ։ (5), ` → ՝ (5) oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, փոխարինվեց: եւ → և (23), : → ։ (5), ` → ՝ (5) oգտվելով ԱՎԲ)
}}
 
'''Կրետե'''<ref name="ՏՈՒՏ">{{ՏՈՒՏ|section=II.A.3|page=51}}</ref> ({{lang-el|Κρήτη}} ''Կրիտի''), [[Հունաստան]]ի [[Հունաստանի կղզիների ցանկ|ամենախոշոր]] եւև [[Միջերկրական ծով]]ի մեծությամբ հինգերորդ [[կղզի]]ն:ն։ Հեռավորությունը [[Եվրոպա]]յից 110 կմ է, [[Ասիա]]յից` 175 կմ և [[Աֆրիկա]]յից 300 կմ: Կենտրոնն է [[Իրակլիոն]] քաղաքը:
Կրետեի [[Մինոսյան քաղաքակրթություն]]ը, որ գոյատևել է [[մ.թ.ա. 2600]]-ից առ [[մ.թ.ա. 1400]] թ-ը, համարվում [[Եվրոպա]]յի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկը: <br />
Ներկայումս Կրետեն Հունական հանրապետության տասներեք մարզերից մեկն է եւ համարվում է երկրի տնտեսական եւ մշակութային կենտրոններից մեկը:
== Կրետեն առասպելաբանության մեջ ==
<br />
Կրետեն ունի հարուստ [[Հին հունական առասպելներ|դիցաբանություն]], որը մեծապես կապված է հին հունական աստվածների եւև մասամբ նաեւ`նաև՝ մինոսյան քաղաքակրթության հետ։
* Իդա լեռան Իդայոն քարանձավում է ծնվել [[Զեւս]] աստվածը, ում մայրը`մայրը՝ [[Հռեա]]ն փախել էր իր ամուսին [[Քրոնոս]]ից:ից։
* Պաքսիմադիա կղզիները [[Արտեմիս]] ստվածուհու եւև [[Ապոլոն]] աստծո ծննդավայրն են։ Փաիստոսում տարածված էր նրանց մոր`մոր՝ Լետոն աստվածուհու պաշտամունքը։
* [[Աթենաս]] աստվածուհին լողացել է Վուլիսմենի լճում։
* ԶեւսԶևս աստվածը Կրետեում շանթահարեց կղզին ահաբեկող հսկա մողեսին։ Մողեսը վայրկենապես քարացավ եւև դարձավ Դիա անունով կղզին։ Կղզին երեւումերևում է [[Կնոսոս]]ից եւև ունի հսկայական մողեսի ձեւ:ձև։
* Լեֆկաի կղզյակները [[սիրեն]]ների եւև [[մուսա]]ների մրցույթի հետեւանքհետևանք են։ Մուսաներն այնքան էին վշտացել պարտության համար, որ պոկոտեցին իրենց մրցակիցների թեւերիթևերի փետուրները։ Սիրենները սպիտակեցին եւև թափվեցին ծովի մեջ Ապտերայի («անփետուր») մոտ եւև Լեֆկաի ծովախորշում ձեւավորեցինձևավորեցին կղզիներ։
* Հերակլեսն իր հրաշագործություններից մեկի ժամանակ Կրետեի ցուլին տարավ [[Պելոպոնես]]:։
* Եւրոպայիևրոպայի ու ԶեւսիԶևսի ամուսնությունից ծնվեցին երեք որդի`որդի՝ [[Մինոսյան քաղաքակրթություն|Մինոսյան քաղաքակրթության]] հիմնադիրներ [[Հռադամանթիս]]ը եւև [[Մինոս]]ը եւև [[Լիկիայում]] իր պետությունը հիմնած [[Սարպեդոն]]ը:ը։
* Մահից հետո Մինոս թագավորը դարձավ Հադեսի մեռյալների դատավոր։
* Կնոսոսի պալատի լաբիւրինթոսի հետ է կապված [[Թեսեւս]]ի եւև [[Մինոտավրոս]]ի առասպելը, որում ԹեսեւսըԹեսևսը տապալում է Մինոտավրոսին։
* Մինոս արքայի մոտ գերի ընկած [[Իկարուս եւ Դեդալոս|Իկարուս]]ն ու [[Իկարուս եւ Դեդալոս|Դեդալոս]]ը նրանից ազատվելու համար պատրաստեցին թեւերթևեր, ամրացրեցին իրենց վրա եւև թռան երկինք։
== Կրետեում ծնված նշանավոր մարդիկ ==
<br />
* [[Օդիսեաս Էլիտիս]]` բանաստեղծ, 1979թ. գրականության [[Նոբելյան մրցանակ]]ակիր;
* [[Գեորգիոս Սամարաս]]` ֆուտբոլիստ;
* [[Էլեֆթերիոս Վենիզելոս]]`՝ [[Հունաստան]]ի նախկին վարչապետ։
 
== Աղբյուրներ ==
274 306

edits