«Ալեքսանդր Նևսկի»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (clean up, replaced: → (2), → (5) oգտվելով ԱՎԲ)
 
'''Ալեքսանդր Նևսկի''' ({{lang-ru|Алекса́ндр Яросла́вич Не́вский}}; [[մայիսի 30]], [[1220]] – [[նոյեմբերի 14]], [[1263]]), [[Ռուսներ|ռուս]] զորավար, պետական գործիչ. եղել է Նովգորոդի իշխան (1236-50 թթ.) և [[Վլադիմիր]]ի մեծ իշխան (1252–63 թթ.)։
19-ամյա Ալեքսանդրը՝ Յարոսլավ իշխանի որդին, նովգորոդյան փոքրաթիվ զորքով [[1240]] թ-ի [[հուլիսի 15]]-ին հարձակվել է [[Շվեդիա|շվեդական]] ճամբարի վրա՝ Նևայի գետաբերանում, և ջախջախել ու փախուստի մատնել նրանց։ Այդ հաղթանակի համար Ալեքսանդրին տրվել է Նևսկի պատվանունը։ [[1242]] թ-ի [[ապրիլի 5]]-ի վճռական մարտում ռուսական բանակը՝ Ալեքսանդր Նևսկու գլխավորությամբ, [[Չուդ լիճ|Չուդ լճի]] սառույցի վրա ջախջախել է գերմանական խաչակիր ասպետներին։ Ճակատամարտը հայտնի է Սառցաջարդ անունով։
Ալեքսանդր Նևսկին միավորել է [[Ռուսիա]]յի հյուսիսարևելյան և հյուսիս-արևմտյան հողերը, կոտրել բոյարների դիմադրությունը, ամրապնդել կենտրոնական իշխանությունը։ Շրջահայաց քաղաքականությամբ կանխել է Ռուսիայի դեմ մոնղոլ-թաթարների արշավանքները։ Մահացել է Ոսկե Հորդայի մայրաքաղաք Սարայ-Բաթուից վերադառնալիս։
Ի պատիվ Ալեքսանդր Նևսկու՝ [[Ռուսական կայսրություն]]ում [[1725]] թ-ին սահմանվել է շքանշան, իսկ [[1942]] թ-ի [[հուլիսի 29]]-ին՝ «Ալեքսանդր Նևսկի» [[ԽՍՀՄ|խորհրդային]] զինվորական շքանշանը։