«Ճարպաթթուներ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, փոխարինվեց: : → ։ (18), → (8) oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, փոխարինվեց: : → ։ (18), → (8) oգտվելով ԱՎԲ)
{{վիքիֆիկացում}}
'''Ճարպաթթուները''' ալիֆատիկ կարբոնաթթուներ են,պարունակում են C2-C28 և կարող են լինել՝հագեցած և չհագեցած:չհագեցած։
 
== Չհագեցած ճարպաթթուներ ==
{| class="wikitable"
|-
! '''Մոլեկուլային բանաձևը''' !! '''Ընդհանուր անվանումը''' !! Համակարգային անվանումը
|-
| C2H4O2 ||քացախաթթու (ացետատ) || էթանաթթու
|-
|C3H6O2 || պրոպիոնաթթու || n-պրոպանաթթու
|-
| C4H8O2 || -կարագաթթու (բուտիրատ) || n-բութանաթթու
|-
| C6H12O2 || կապրոնաթթու ||n-հեքսանաթթու
| C8H16O2 || կապրիլաթթու || n-օկտանաթթու
|-
| C9H18O2 || պելարգոնաթթու || n-նոնանաթթու
|-
| C10H20O2 || կապրինաթթու || n-դեկանաթթու
| C22H44O2 || բեհենաթթու || n-դոկոզանաթթու
|-
| C24H48O2|| լիգնոցերինաթթու || n-տետրակոզանաթթու
|-
| C26H52O2|| ցերոտինաթթու || n-հեքսակոզանաթթու
! Մոլեկուլային բանաձևը !! Ընդհանուր անվանումը
|-
|C16H30O2 || պալմիտաօլեաթթու
|-
| C18H34O2 || օլեինաթթու
| C18H32O2 || լինոլաթթու
|-
| C18H30O2 || á-լինոլենաթթու
|-
| C20H32O2 || արախիդոնաթթու
|}
 
Չհագեցած կապեր ունեցող մի շարք ճարպաթթուներ հանդիպում են բուսական և կենդանական օրգանիզմներում:օրգանիզմներում։ Օրինակ՝ լինոլաթթվով և լինոլենաթթվով հարուստ են ընկույզը, ցորենի, եգիպտացորենի, սոյայի հատիկները, արախիդոնաթթուն պարունակվում է գետնանուշի ,ուղեղի ֆոսֆոլիպիդների, կլուպանոդոնաթթուն և ցերվոնաթթուն՝ ձկան յուղի, ուղեղի ֆոսֆոլիպիդների մեջ:մեջ։ Չհագեցած ճարպաթթուների կարևոր խումբ են կազմում նաև ''էյկոզանոիդները'' և նրանց ածանցյալները:ածանցյալները։ Դրանք բաժանվում են պրոստանոիդների և լեյկոտրիենների,որոնք առաջանում են արախիդոնաթթվից:արախիդոնաթթվից։ Պրոստանոիդներին են պատկանում պրոստագլանդինները,պրոստացիկլինները և թրոմբոքսանները:թրոմբոքսանները։ ''Պրոստագլանդիններն'' առաջին անգամ հայտնաբերվել են շականակագեղձի և սերմնահեղուկի մեջ:մեջ։ Այստեղից ել ծագում է նրանց անվանումը, չնայած հետագայում պարզվել է, որ նրանք առկա են երկու սեռերի բոլոր բջիջներում և իրենցից ներկայացնում են ֆիզիոլոգիական ու դեղաբանական ակտիվ նյութեր:նյութեր։ ''Թրոմբոքսանները'' մասնակցում են արյան մակարդման, ընկերքի կրճատման մոլեկուլային մեխանիզմին:մեխանիզմին։
 
== Կիրառությունը ==
Ճարպաթթուների կալիումական և նատրիումական աղերը իրենցից ներկայացնում են օճառներ:օճառներ։ Կալիումական օճառը հեղուկ է, իսկ նատրիումականը՝ պինդ:պինդ։ Սննդի արդյունաբերության մեջ կիրառվող ճարպաթթուները գրանցված են որպես սննդամթերքի հավելում E570:E570։
''Էսենցիալ ճարպաթթուներ'' Հաստատված է, որ ճարպազրկված սննդի ընդունման դեպքում կենդանիների մոտ առաջ է գալիս աճի ուշացում, մաշկի թերզարգացում, մազաթափում,որոնք զուգորդվում են ախտաբանական երևույթներով:երևույթներով։ Այդ երևույթները վերացնում են սննդի մեջ ավելացնելով լինոլաթթու և լինոլենաթթու:լինոլենաթթու։ Նույն ազդեցությունն է ունենում նաև արախիդոնաթթուն:արախիդոնաթթուն։ Մոնոենաթթուները և հագեցած ճարպաթթուները չեն վերացնում հիվանդագին երևույթները:Այսերևույթները։Այս դիտարկումները հիմք են տվել հաստատելու, որ գոյություն ունեն ճարպաթթուներ՝լինոլաթթու և լինոլենաթթու, որոնք օրգանիզմում չեն սինթեզվում և պետք ե մուտք գործեն սննդի միջոցով:միջոցով։
 
== Գրականությաուն ==
* Peter N.Campbell,Anthony D.Smith. Biochemistry Illustrated. Churchill Livingstone.2000.
* William W. Christie. Fatty acids:acids։ branched-chain – structures, occurrence and biosynthesis
 
[[Կատեգորիա:Կարբոնային թթուներ]]
285 440

edits