«Արեգակնային ճառագայթում»–ի խմբագրումների տարբերություն

Առանց խմբագրման ամփոփման
(պիտ.)
'''Արեգակնային ռադիացիա''', Արեգակի[[Արեգակ]]ի էլեկտրամագնիսական և մասնիկային ճառագայթում։[[ճառագայթ]]ում։ Արեգակնային ռադիացիաի հիմնական մասը (մոտ 48%), որն ընկած է սպեկտրի[[սպեկտր]]ի տեսանելի տիրույթում (<math> \lambda = 0,4 - 0,76 \mu </math>), [[Երկիր|Երկրի]] վրա ու մթնոլորտում[[մթնոլորտ]]ում ընթացող պրոցեսների էներգիայի[[էներգիա]]յի հիմնական աղբյուրն է։ Մթնոլորտի[[Մթնոլորտ]]ի վերին սահմանում մեկ րոպեում, 1 սմ<sup>2</sup> մակերեսին ուղղահայաց ընկնող ճառագայթման[[ճառագայթ]]ման էներգիան[[էներգիա]]ն կոչվում է [[արեգակնային հաստատուն]] և հավասար է 2 կալ/սմ<sup>2</sup> ր, իսկ ամբողջ Երկրագունդը[[Երկրագունդ]]ը մեկ րոպեում Արեգակից[[Արեգակ]]ից ստանում է 2,5-10<sup>18</sup> կալ էներգիա։[[էներգիա]]։ Ակտինոմետրիայում Արեգակնային ռադիացիան լայն իմաստով հասկացվում է որպես [[արեգակնային լույս]], որը մասամբ կլանվում, անդրադառնում և ցրվում է [[Երկիր|Երկրի]] մթնոլորտում։[[մթնոլորտ]]ում։ Մթնոլորտի[[Մթնոլորտ]]ի վիճակից ու ճառագայթի[[ճառագայթ]]ի անցած ճանապարհից կախված՝ Արեգակնային ռադիացիաի ինտենսիվությունը թուլանում է և [[Երկիր|Երկրի]] մակերևույթի[[մակերևույթ]]ի վրա կազմում է 1,0—1,5 կալ/սմ<sup>2</sup> ր՝ Արեգակնային ռադիացիան [[Երկիր|Երկրի]] մակերեվույթ[[մակերևույթ]] է հասնում անմիջական և ցրված վիճակում՝ կազմելով գումարային ռադիացիան[[ռադիացիա]]ն, որի մեծությունը օրվա և տարվա ընթացքում աճում է Արեգակի[[Արեգակ]]ի բարձրությանը համընթաց։ Արեգակնային ռադիացիան ուժեղանում է ըստ բարձրության, ընդ որում մթնոլորտի[[մթնոլորտ]]ի ստորին շերտերում՝ ավելի արագ։ <br />
{{վիքիֆիկացում}}
ՀՍՍՀ տարածքում Արեգակնային ռադիացիաի ինտենսիվությունը իրական պայմաններում մոտ 1,0—1,5 կալ/սմ<sup>2</sup> ր է, իսկ տարեկան գումարային ռադիացիան՝[[ռադիացիա]]ն՝ մոտ 140—150 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի։ Երևանում[[Երևան]]ում (ծովի[[ծով]]ի մակերևույթից 942 մ բարձր) 142 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի է, [[Արագած լեռնայինլեռ]]նային կայանում (ծովի մակերեվույթից 3230 մ բարձր)՝ 163 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի։ Անմիջական և ցրված ռադիացիայի[[ռադիացիա]]յի էներգիաները[[էներգիա]]ները ՀՍՍՀ-ում համապատասխանաբար փոփոխվում են հետևյալ սահմաններում․ 95 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի ([[Մարտունի]]), 57 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի ([[Կալինինո]]) և 65 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի ([[Քոչբեկ]]), 50 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի ([[Երևան]]Արեգակի[[Արեգակ]]ի մասնիկային ճառագայթումը հիմնականում 500—1500 կմ/վրկ արագությամբ տարածվող պրոտոնների հոսք է․ միջին խտությունը մոտ 100 իոն/սմ<sup>3</sup> է, իսկ Արեգակի[[Արեգակ]]ի ակտիվության ժամանակ հասնում է մինչև 1010 իոն/սմ<sup>3</sup>։ Խրոմոսֆերային[[Խրոմոսֆերա]]յին բռնկումների պրոտոնների[[պրոտոն]]ների հոսքը օժտված է լինում մեծ էներգիայով[[էներգիա]]յով և հասնում է 5•10<sup>7</sup>-ից 2•10<sup>10</sup> էվ։<br />
'''Արեգակնային ռադիացիա''', Արեգակի էլեկտրամագնիսական և մասնիկային ճառագայթում։ Արեգակնային ռադիացիաի հիմնական մասը (մոտ 48%), որն ընկած է սպեկտրի տեսանելի տիրույթում (<math> \lambda = 0,4 - 0,76 \mu </math>), Երկրի վրա ու մթնոլորտում ընթացող պրոցեսների էներգիայի հիմնական աղբյուրն է։ Մթնոլորտի վերին սահմանում մեկ րոպեում, 1 սմ<sup>2</sup> մակերեսին ուղղահայաց ընկնող ճառագայթման էներգիան կոչվում է արեգակնային հաստատուն և հավասար է 2 կալ/սմ<sup>2</sup> ր, իսկ ամբողջ Երկրագունդը մեկ րոպեում Արեգակից ստանում է 2,5-10<sup>18</sup> կալ էներգիա։ Ակտինոմետրիայում Արեգակնային ռադիացիան լայն իմաստով հասկացվում է որպես արեգակնային լույս, որը մասամբ կլանվում, անդրադառնում և ցրվում է Երկրի մթնոլորտում։ Մթնոլորտի վիճակից ու ճառագայթի անցած ճանապարհից կախված՝ Արեգակնային ռադիացիաի ինտենսիվությունը թուլանում է և Երկրի մակերևույթի վրա կազմում է 1,0—1,5 կալ/սմ<sup>2</sup> ր՝ Արեգակնային ռադիացիան Երկրի մակերեվույթ է հասնում անմիջական և ցրված վիճակում՝ կազմելով գումարային ռադիացիան, որի մեծությունը օրվա և տարվա ընթացքում աճում է Արեգակի բարձրությանը համընթաց։ Արեգակնային ռադիացիան ուժեղանում է ըստ բարձրության, ընդ որում մթնոլորտի ստորին շերտերում՝ ավելի արագ։ <br />
ՀՍՍՀ տարածքում Արեգակնային ռադիացիաի ինտենսիվությունը իրական պայմաններում մոտ 1,0—1,5 կալ/սմ<sup>2</sup> ր է, իսկ տարեկան գումարային ռադիացիան՝ մոտ 140—150 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի։ Երևանում (ծովի մակերևույթից 942 մ բարձր) 142 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի է, Արագած լեռնային կայանում (ծովի մակերեվույթից 3230 մ բարձր)՝ 163 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի։ Անմիջական և ցրված ռադիացիայի էներգիաները ՀՍՍՀ-ում համապատասխանաբար փոփոխվում են հետևյալ սահմաններում․ 95 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի (Մարտունի), 57 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի (Կալինինո) և 65 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի (Քոչբեկ), 50 կկալ/սմ<sup>2</sup> տարի (Երևան)։ Արեգակի մասնիկային ճառագայթումը հիմնականում 500—1500 կմ/վրկ արագությամբ տարածվող պրոտոնների հոսք է․ միջին խտությունը մոտ 100 իոն/սմ<sup>3</sup> է, իսկ Արեգակի ակտիվության ժամանակ հասնում է մինչև 1010 իոն/սմ<sup>3</sup>։ Խրոմոսֆերային բռնկումների պրոտոնների հոսքը օժտված է լինում մեծ էներգիայով և հասնում է 5•10<sup>7</sup>-ից 2•10<sup>10</sup> էվ։<br />
''Ռ․ Քարտաշյան''<br />
{{ՀՍՀ}}
2505

edits