«Նեմրութ (լեռ)»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 3551 բայտ ,  7 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (clean up, replaced: → (17), → (7), → (7), է: → է։, ը: → ը։ (2), ր: → ր։ oգտվելով ԱՎԲ)
}}
[[Պատկեր:Mount Nemrut.jpg|thumb|right|220px|Հին հայոց աստվածների արձանները։]]
'''Նեմրութ''' ({{lang-el|Όρος Νεμρούτ}}), 2134 մ բարձրությամբ լեռ է։ ՆԵՄՐՈՒԹ, բարձունք Տավրոսի լեռնաշղթայում, հնագույն [[Կոմմագենե]] երկրում։ XIX դ․ Նեմրութ լեռան վրա հայտնաբերված է գտնվումԿոմմագենեի հայոցԱնտիոքոս [[Երվանդունիներ]]իԱ կրտսեր`Երվանդունի [[Կոմմագենե]]նթագավորի (մ․ թ․ ա․ 69—34)կառուցած դամբարանաբլուր-սրբավայրը,որի արևելյան և կառավարողարևմտյան ճյուղիկողմերի դամբարանը։արհեստական
հարթակներին դրված են արձաններ,բարձրաքանդակներով ու արձանագրություններով այլ կոթողներ։ Դեպի հարթակները տանում է սալահատակ ճանապարհ՝
տոնական շքերթների համար։ Արձանները, որոնց բարձրությունը հասնում է մինչե 8 մ, կառուցված են կրաքարե խոշոր վեմերից և պատկերում են Կոմմագենե
երկրի աստվածներին ու Անտիոքոս Ա-ին՝գահավորակներին բազմած։ Մեջտեղում [[Զես-Արամազդ]]ի արձանն է, որի մի կողմից դրված են Ապոլլոն-Միհր-Հելիոս-
[[Հերմես]]ի և [[Արտագնես-Հերակլես]]ի, մյուս կողմից՝ Կոմմագենե երկրի դիցուհու և Անտիոքոս Ա-ի արձանները։ Թագավորը
պատկերված է հայկական՝ տիգրանյան թագով։ Հարթակների երկու կողմերի պատվանդաններին բարձրացող ուղղանկյուն
խոշոր սալերի վրա քանդակված են թագավորի նախնիների պատկերները4 հունարեն արձանագրություններով, ինչպես նաև
թագավորի ողջագուրման տեսարաններ Զես-Արամազդի, Միհր-Արեգի ու Արտագնես-Հերակլեսի հետ։ Գահավորակների
թիկունքին Անտիոքոս Ա դրոշմել է հունարեն մի մեծ արձանագրություն, որտեղ հիմնավորում է դամբարան-սրբավայրի կառուցման անհրաժեշտությունը, ազդարարում
իր ու նախնիների պաշտամունքի ստեղծումը և դրա հետ կապված մի շարք միջոցառումներ։
Արձանագրությունները վկայում են, որ Կոմմագենեի թագավորական տունը սերում է [[Երվանդունիներ]]ից, և մ․ թ․ ա․ IV—III դդ․ Կոմմագենեն Հայաստանի մաս է կազմել։ Սրբավայրը,որպես հարուստ և կարևոր աղբյուր,
բացառիկ նշանակություն ունի արլ․ հելլենիզմի և Հայաստանի հելլենիստական
դարաշրջանի պատմության ու մշակույթի
ուսումնասիրման համար։ Երվանդունիների քաղ․ պատմության, այդ ժամանակաշրջանի կրոն, պատկերացումների, սինկրետիզմի (համադրումների), արվեստի
գեղարվեստական ըմբռնումների, տարազի, ինչպես նաև տաճարային տնտեսությունների ու հողային հարաբերությունների հետ կապված մի շարք հարցեր պատասխան են գտնում Նեմրութի սրբավայրի նյութերում։
== Գրականություն ==
Н ս m а ո ո K․, Puchstein О․,
Reisen in Kleinasien und Nordsyrien, B․,
1890; Dorner F․ K․, G о e 11 Th․, Arsa-
meia am Nymphaios, B․, 1963․ Գ․ Տիրացյան
 
==Տես նաև==
13 709

edits