«Գաճաճ մոլորակ»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, replaced: — → - (12) oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, replaced: ծ: → ծ։, մ: → մ։, ն: → ն։ (2), ս: → ս։, ր: → ր։, ց: → ց։, և: → և։ oգտվելով ԱՎԲ)
չ (clean up, replaced: — → - (12) oգտվելով ԱՎԲ)
'''Գաճաճ կամ թզուկ մոլորակներ''', համաձայն [[Միջազգային աստղագիտական միություն|Միջազգային աստղագիտական միության]],  - դա երկնային մարմին է, որը՝
 
* պտտվում է [[Արեգակ]]ի շուրջ [[Ուղեծիր|ուղեծրով]];
* չի գերակայում իր ուղեծրի վրա (չի կարողանում մաքրել տարածությունը այլ մարմիններից);
 
«Գաճաճ մոլորակ» անվանումը ընդունվել է [[2006]] թվականին Արեգակի շուրջ պտտվող մարմինների դասակարգման շրջանակներում։ Մարմինները, որոնք բավականին մեծ են, որպեսզի կարողանան մաքրել իրենց ուղեծրերի շրջակայքը, սահմանվել են որպես [[մոլորակ]]ներ, իսկ ոչ բավարար մեծ մարմինները, որոնք դեռ չեն հասնում հիդրոստատիկ հավասարակշռության  - որպես [[Արեգակնային համակարգի փոքր մարմին]]ներ:
Գաճաճ մոլորակները միջանկյալ դիրք են գրավում այդ երկու կատեգորիաների միջև։
Այս սահմանումը մի կողմից հավանության արժանացավ, մյուս կողմից էլ քննադատության, և մինչ այժմ վիճարկվում է որոշ գիտնականների կողմից։
 
== Գաճաճ մոլորակների ցանկը ==
ՄԱՄ-ը պաշտոնապես անվանեց երեք մարմին որոնք անմիջապես ստացան գաճաճ մոլորակի դասակարգում&nbsp; - [[Սերես]]ը, [[Էրիս]]ը և [[Պլուտոն]]ը<ref name="Resolution Result">{{cite web | title=IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes| url=http://www.iau2006.org/mirror/www.iau.org/iau0603/index.html}}</ref>: Ավելի ուշ գաճաճ մոլորակներ են անվանվել ևս երկու մարմին։ «Գաճաճ մոլորակ» անվանումը պետք է տարբերել «[[փոքր մոլորակ]]» անվանումից, որով անվանում են նաև [[աստերոիդ]]ները:
 
{| class="wikitable"
|-
! Ուղեծրի շառավիղը<sup>*</sup> ([[Աստղագիտական միավոր|ա.&nbsp;մ.]])<br />մեծ կիսաառանցքը<sup>*</sup><br />նույնը կիլոմետրերով
| 2,5—25 - 2,9<br />2,766<br />413&nbsp;715&nbsp;000 || 29,66—4966 - 49,30<br />39,48168677<br />5&nbsp;906&nbsp;376&nbsp;200 || || || 37,77—9777 - 97,56<br />67,6681<br />10&nbsp;210&nbsp;000&nbsp;000
|-
! Սիդերիկ պտույտի պարբերությունը<sup>*</sup> ([[տարի]])
|-
! [[(90482) Օրկ|Օրկ]]
| [[Պլուտոիդ]] || 840—1880840 - 1880 կմ || 6,2—72 - 7,0 x 10<sup>20</sup> կգ
|-
! [[(90377) Սեդնա|Սեդնա]]
| [[Ցրված սկավառակ]]ի մարմին || 1180—18001180 - 1800 կմ || 1,7—67 - 6,1 x 10<sup>21</sup> կգ
|-
! [[(50000) Կվավար|Կվավար]]
| [[Քյուբիվանո]] || 989—1346989 - 1346? կմ || 1,0—20 - 2,6 x 10<sup>21</sup> կգ
|-
! [[2002 TC302|2002 TC<sub>302</sub>]]
1 105 242

edits