«Բարակ աղիք»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 4 բայտ ,  7 տարի առաջ
չ
clean up, replaced: ։Ա → ։ Ա (2), ։Գ → ։ Գ, ։Ս → ։ Ս oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, replaced: → (11), է: → է։ (5), ը: → ը։ (5), թ: → թ։, ի: → ի։, ծ: → ծ։ (2), կ: → կ։ (2), մ: → մ։ (2), ն: → ն։ (9), ջ: → ջ։ (2), ս: → ս։, վ: oգտվելով [[Վիքիպեդիա:ԱվտոՎ...)
չ (clean up, replaced: ։Ա → ։ Ա (2), ։Գ → ։ Գ, ։Ս → ։ Ս oգտվելով ԱՎԲ)
==== Ձևերը և դիրքը ====
 
Կենդանի մարդու տասներկումատնյա աղիքի ձևը և դիրքը շատ փոփոխական են։Գոյությունեն։ Գոյություն ունի նրա ձևի և դիրքի 3 հիմնական տարբերակ։
* Պայտաձև տասներկումատնյա աղիք, տեղակալված ` այնպես, ինչպես դիակինը, ընդ որում արտահայտված են նրա բոլոր մասերը` pars horisontalis superior, pars descendens, pars horisontalis inferior, pars ascendens:
* Խիստ ծալված, ծնկաձև, ուղղաձիգ դիրքով տասներկումատնյա աղիք։ Խիստ ծալված վիճակի և ուղղաձիգ դիրքի հետևանքով տարբերում են միայն երկու մասեր` pars descendens և pars ascendens, հորիզոնական մասերը արտահայտված չեն։
* Խիստ ծալված, ծնկաձև, ճակատային դիրքով տասներկումատնյա աղիք։ Խիստ ծալման և հորիզոնական դիրքի պատճառով տարբերում են միայն երկու մասեր` pars horisontalis superior և inferior: Ուղղաձիգ դիրքով տեղակալված վայրէջ և վերել մասերը արտահայտված չեն։Այսչեն։ Այս 3 տարբերակների միջև նկատվում են փոխանցիկ ձևեր։
 
=== Աղիճ աղի և զստաղի ===
Բարակ աղիքի բոլոր բաժիններում չէ, որ շրջանաձև ծալքերը միևնույն բնույթ ունեն տասներկումատնյա աղիքի սկզբնական մասում, ստամոքսաելքի մոտ ծալքեր չկան, իսկ մնացած բաժիններում և աղիճ աղիքի վերին կեսում նրանք բարձր են և խիտ դասավորություն ունե, ավելի ներքև նրանք ցածրանում են ու նոսրանում, իսկ աղիճ աղիքի վերջում անհետանում են։ Բացի շրջանաձև ծալքերից, տասներկումատնյա աղիքի լորձաթաղանթի վրա կա նաև մի երկայնաձիգ ծալք (pilca longitudjnalis duodeni), որը տեղավորված է վայրէջ հատվածի միջային պատի վրա ու բաժանվում է վերին ու ստորին հատվածների, վերինը թմբի տեսք ունի (torus) և վերջանում է պտկիկով (papilia duodeni major), ստորինը կոչվում է սանձիկ (frenulum)։ [[Պտկիկ]]ի վրա մի ընդհանուր բացվածքով բացվում են լեղածորանր և ենթաստամոքսային գեղձի արտազատիչ ծորանը։ Այս ընդհանուր [[ծորան]]ը, նախքան տասներկումատնյա աղիքի մեջ բացվելը, լայնանում է։ Մեծ պտկիկին մոտ գտնվում է մի ավելի փոքր պտկիկ`(papilia minor), որի վրա բացվում է ենթաստամոքսային գեղձի լրացուցիչ ծորանը։
 
Բարակ աղիքի, նաև հաստ աղիքի ամբողջ երկարությամբ, լորձաթաղանթում դասավորված են բազմաթիվ մանր պարզ խողովակավոր [[գեղձ]]եր, որոնք կոչվում են աղիքային գեղձեր` glandulae intestinales (Liberkuhni)։Սրանք։ Սրանք չեն խրվում ենթալորձային շերտի մեջ, յուրաքանչյուրի երկարությունը 0.3-0.4 մմ է, արտազատում են աղիքային հյութ` succus entericus: 12-մատնյա աղիքում, մասնավորապես նրա վերին կեսում կան այլ տեսակի գեղձեր` gl. duodenales (Brunnert), որոնք ի տարբերություն աղիքային գեղձերի տեղակալվում են ենթալորձային շերտում։ Իրենց կառուցվածքով նման են ստամոքսաելքային հատվածի գեղձերի։
 
Վնասակար նյութերը և [[միկրոօրգանիզմներ]]ը վնասազերծելու համար լորձաթաղանթում կան հատուկ ավշային կառույցներ, որոնք հանդես է գալիս կամ մենավոր ավշային հանգույցների ձևով կամ կույտերով(պեերյան բծեր)։ [[Կորեկ]]ի մեծության մենավոր ավշապատճուկները (noduli lymphatici solitarii) ցրված են բարակ աղիքների ամբողջ երկարությամբ` սպիտակավուն բարձրիկների ձևով։ ileum-ի մեջ, բացի մենավոր հանգույցներից, գտնվում են նաև հանգույցների կուտակումներ, որոնք գոյացնում են 2-10 սմ երկարության և 0.12-1.2 սմ լայնության հասնող երկարավուն թիթեղներ, որոնք կոչվում են բազմակույտ ավշապատճուկներ կամ պևերյան բծեր (noduli lymphatici aggregati (Peyeri))։ Նրանց երկայնաձիգ տրամագիծը համընկնում է աղիքի երկայնաձիգ առանցքին։ Գտնելու համար պետք է ճեղքել աղիքը միջընդերքի եզրի երկարությամբ, որովհետև կուտակումները գտնվում են այդ եզրի հակառակ կողմում; Պևերյան կուտակումների մակերեսին չենք գտնում ոչ թավիկներ, ոչ գեղձեր։ Նրանց ընդհանուր թիվը 20-30 է։
[[Մկան]]ային պատյանը (tunica muscularis) խողովակին ձևին համապատասխան բաղկացած է արտաքին երկայնաձիգ ու ներքին շրջանաձև հարթ մկանաթելերի շերտերից. շրջանաձև շերտը ավելի է զարգացած քան երկայնաձիգը, մկանային պատյանը աղիքների ստորին հատվածում գնալով բարակում է։ Մկանային թելերի կծկումներն ունեն գալարակծկանքային բնույթ։ Կծկումները աղիքների նման հաջորդաբար տարածվում են դեպի ստորին ծայրը։ Այս պրոցեսում օղաձև մկանաթելերը կծկվելիս նեղացնում են աղիքի լուսանցքը, իսկ երկայնաձիգ թելերը նպաստում են նրա լայնանալուն։
 
Շճային պատյանը (tunica serosa) ամեն կողմից ընդգրկում է նրբաղիքը, հետին կողմից ազատ թողնելով միայն միջընդերքի երկու շճային թերթիկների արանքում մի նեղ տարածություն։Այդտարածություն։ Այդ տարածությունը լցված է [[ճարպ]]անյութով, որի միջով աղիքին են մոտենում [[նյարդ]]եր, արյան ու ավշային անոթներ։
 
{{կենսաբանություն-անավարտ}}
1 105 242

edits