«Հնդկաչին»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, replaced: է: → է։, բ: → բ։, ը: → ը։ (2), ի: → ի։, մ: → մ։ (3), ն: → ն։ (3), վ: → վ։ (2), տ: → տ։, ր: → ր։ (2), ց: → ց։, ): → )։ oգտվելով [[Վիքիպեդիա:ԱվտոՎիքիԲրաո...
չ (Bot: Migrating 66 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q43467 (translate me))
չ (clean up, replaced: է: → է։, բ: → բ։, ը: → ը։ (2), ի: → ի։, մ: → մ։ (3), ն: → ն։ (3), վ: → վ։ (2), տ: → տ։, ր: → ր։ (2), ց: → ց։, ): → )։ oգտվելով [[Վիքիպեդիա:ԱվտոՎիքիԲրաո...)
[[Պատկեր:Topographic30deg N0E90.png|thumb|300px|Հնդկաչին թերակղզին]]
{{Coord|16|N|101|E|scale:90000000|display=title}}
'''Հնդկաչին''' ({{lang-vi|Đông Dương}}), թերակղզի [[Ասիա]]յի հարավ-արևելյան հատվածում: հատվածում։
 
Թերակղզու մակերեսը կազմում է մոտավորապես 2 միլոն կմ²: Արևմուտքից շրջափակված է [[Բենգալյան ծոց]]ով, [[Անդամյան ծով]]ով, [[Հնդկական օվկիանոս]]ով և [[Մալակկայի նեղուց]]ով: Հարավային և արևելյան մասից [[Խաղաղ օվկիանոս]]ով, [[Հարավ Չինական ծով]]ով և նրա [[Սիամական նեղուց|Սիամական]] և [[Բակբո նեղուց|Բակբո]] նեղուցներով:նեղուցներով։ Հյուսիսային սահմանը պայմանականորեն անցնում է [[Գանգես]] և [[Բրահմապուտրա]] գետերի գետաբերանով դեպի [[Հոնգհա]] գետ:գետ։ Հարավային մասում է գտնվում Հնդկաչինի մաս կազմող [[Մալակկա]] թերակղզին: թերակղզին։
 
Հնդկաչին թերակղզու ռելիեֆը շատ բարդ է:է։ Հյուսիսց հարավ ձգվում են երկար, երիտասարդ լեռնաշղթաներ:լեռնաշղթաներ։ Լեռների միջև տարածվում են սարահարթերը և ցածրադիր հարթավայրերը, նրանցից մի քանիսի հիմքը կազմում են հնագույն բյուրեղյա զանգվածները:զանգվածները։ Խոշոր գետերը, որոնք սկիզբ են առնում [[Տիբեթյան լեռնաշխարհ|Տիբեթյան լեռնաշխարհից]]ից, հոսում են լեռնաշղթաների միջև գնվող նեղ հովիտներով:հովիտներով։ Հարավում, ծովին ավելի մոտիկ վայրերում, գետահովիտներն ընդարձակվում են և փոխվում առափնյա դաշտավայրերի. շատ գետեր իրենց գետաբերաններում առաջացնում են [[Դելտա (գետի)|դելտա]]: Ընդարձակ հարթավայր է տարածվում [[Մեկոնգ]] գետի ստորին հոսանքի երկարությամբ: երկարությամբ։
 
Թերակղզում կան [[Անագ|անագիանագ]]ի, [[Վոլֆրամ|վոլֆրամիվոլֆրամ]]ի և այլ մետաղների խոշոր հանքավայրեր, ինչպես նաև [[Քարածուխ|քարածուխ]] և [[Նավթ|նավթ]]:
 
Հնդկաչին թերակղզու կլիման մերձհասարակածային է, իսկ ծայր հարավում` հասարակածային:հասարակածային։ Տեղումների քանակը կախված է [[Մուսսոն|մուսսոններիմուսսոն]]ների ուղղությունից և տվյալ վայրի ռելիեֆից:ռելիեֆից։ Տեղումներ շատ են լինում (տարեկան մինչև 5000 մմ) ամառային հարավ-արևմտյան մուսսոնի ժամանակ, դեպի Բենգալյան ծոցի կողմը թեքված լեռների արևմտյան լանջերին:լանջերին։ Թերակղզու ներքին մասերում տեղումներ ավելի քիչ են լինում (տարեկան մոտավորապես 1000 մմ):։ Թերակղզու հարթավայրային մասում միջին ջերմաստիճանը չի իջնում + 20<sup>о</sup>С, գարունը և աշունը բարձրանում է մինչև + 30<sup>о</sup>С: Լեռներում այն իջնում է մինչև 15<sup>о</sup>С:
 
Առատ խոնավություն ստացող վայրերում աճում են մերձհասարակածային մշտադալար անտառներ, իսկ ծայր հարավում` հասարակածային անտառներ:անտառներ։ Լեռներում դրանք փոխվում են մերձարևադարձային, տերևաթափ լինող և փշատերև անտառների:անտառների։ Լեռների վերին մասերը գրավում են կորաբուն ծառերի անտառները և մարգագետինները:մարգագետինները։ Ավելի քիչ խոնավ և լեռներով շրջափակված հարթավայրերում տարածվում են [[Սավաննա|սավաննաներսավաննա]]ներ:
 
Բնակչությունը կենտրոնացված է գլխավորապես գետերի երկայնքով ընկած հարթավայրերում:հարթավայրերում։ Գերակշռող գյուղատնտեսական կուլտուրան [[Բրինձ|բրինձնբրինձ]]ն է, որը մշակվում է գետային ցածրադիր վայրերում և գետերի դելտաներում, առանձնապես Մեկոնգի դելտայում:դելտայում։ Հարավի պլանտացիաներում մշակում են կաուչուկատու ծառեր, որոնց հյութից ստանում են բնական [[Կաուչուկներ|կաուչուկ]]:
Առատ խոնավություն ստացող վայրերում աճում են մերձհասարակածային մշտադալար անտառներ, իսկ ծայր հարավում` հասարակածային անտառներ: Լեռներում դրանք փոխվում են մերձարևադարձային, տերևաթափ լինող և փշատերև անտառների: Լեռների վերին մասերը գրավում են կորաբուն ծառերի անտառները և մարգագետինները: Ավելի քիչ խոնավ և լեռներով շրջափակված հարթավայրերում տարածվում են [[Սավաննա|սավաննաներ]]:
 
Բնակչությունը կենտրոնացված է գլխավորապես գետերի երկայնքով ընկած հարթավայրերում: Գերակշռող գյուղատնտեսական կուլտուրան [[Բրինձ|բրինձն]] է, որը մշակվում է գետային ցածրադիր վայրերում և գետերի դելտաներում, առանձնապես Մեկոնգի դելտայում: Հարավի պլանտացիաներում մշակում են կաուչուկատու ծառեր, որոնց հյութից ստանում են բնական [[Կաուչուկներ|կաուչուկ]]:
 
Հնդկաչին թերակղզում ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն տարածվում են հետևյալ պետությունները` [[Բանգլադեշ]], [[Վիետնամ]], [[Կամբոջա]], [[Լաոս]], [[Մալայզիա]], [[Մյանմա]] և [[Թայլանդ]]:
 
{{Commonscat|Indochina|Հնդկաչին}}
 
 
[[Կատեգորիա:Թերակղզիներ այբբենական կարգով]]
1 105 242

edits