«Կրետե»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, replaced: → (4), դ: → դ։, ը: → ը։ (2), մ: → մ։, ն: → ն։ (5), տ: → տ։ (2), ր: → ր։ (2), ք: → ք։, ): → )։ oգտվելով ԱՎԲ
չ (clean up, replaced: → (4), դ: → դ։, ը: → ը։ (2), մ: → մ։, ն: → ն։ (5), տ: → տ։ (2), ր: → ր։ (2), ք: → ք։, ): → )։ oգտվելով ԱՎԲ)
}}
 
'''Կրետե''' ({{lang-el|Κρήτη}} ''Կրիտի''), [[Հունաստան]]ի [[Հունաստանի կղզիների ցանկ|ամենախոշոր]] եւ [[Միջերկրական ծով]]ի մեծությամբ հինգերորդ [[կղզի]]ն: Հեռավորությունը [[Եվրոպա]]յից 110 կմ է, [[Ասիա]]յից` 175 կմ և [[Աֆրիկա]]յից 300 կմ: Կենտրոնն է [[Իրակլիոն]] քաղաքը:
Կրետեյի [[Մինոսյան քաղաքակրթություն]]ը, որ գոյատևել է [[մ.թ.ա. 2600]]-ից առ [[մ.թ.ա. 1400]] թ-ը, համարվում [[Եվրոպա]]յի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկը: <br />
Ներկայումս Կրետեն Հունական հանրապետության տասներեք մարզերից մեկն է եւ համարվում է երկրի տնտեսական եւ մշակութային կենտրոններից մեկը:
<br />
[[Պատկեր:GreeceCrete.png|thumb|right]]
Կղզու մակերեսը կազմում է 8261 կմ<sup>2</sup> (Գավդոս եւ Դիա կղզիների հետ միասին` 8336 կմ<sup>2</sup>):։<br />
Բնակչությունը կազմում է 623 հազար մարդ:<br />մարդ։
 
== Կրետեն առասպելաբանության մեջ ==
<br />
Կրետեն ունի հարուստ [[Հին հունական առասպելներ|դիցաբանություն]], որը մեծապես կապված է հին հունական աստվածների եւ մասամբ նաեւ` մինոսյան քաղաքակրթության հետ:հետ։
* Իդա լեռան Իդայոն քարանձավում է ծնվել [[Զեւս]] աստվածը, ում մայրը` [[Հռեա]]ն փախել էր իր ամուսին [[Քրոնոս]]ից: <br />
* Պաքսիմադիա կղզիները [[Արտեմիս]] ստվածուհու եւ [[Ապոլոն]] աստծո ծննդավայրն են:են։ Փաիստոսում տարածված էր նրանց մոր` Լետոն աստվածուհու պաշտամունքը:պաշտամունքը։ <br />
* [[Աթենաս]] աստվածուհին լողացել է Վուլիսմենի լճում:լճում։ <br />
* Զեւս աստվածը Կրետեում շանթահարեց կղզին ահաբեկող հսկա մողեսին:մողեսին։ Մողեսը վայրկենապես քարացավ եւ դարձավ Դիա անունով կղզին:կղզին։ Կղզին երեւում է [[Կնոսոս]]ից եւ ունի հսկայական մողեսի ձեւ: <br />
* Լեֆկաի կղզյակները [[սիրեն]]ների եւ [[մուսա]]ների մրցույթի հետեւանք են:են։ Մուսաներն այնքան էին վշտացել պարտության համար, որ պոկոտեցին իրենց մրցակիցների թեւերի փետուրները:փետուրները։ Սիրենները սպիտակեցին եւ թափվեցին ծովի մեջ Ապտերայի («անփետուր») մոտ եւ Լեֆկաի ծովախորշում ձեւավորեցին կղզիներ:<br />կղզիներ։
* Հերակլեսն իր հրաշագործություններից մեկի ժամանակ Կրետեի ցուլին տարավ [[Պելոպոնես]]: <br />
* Եւրոպայի ու Զեւսի ամուսնությունից ծնվեցին երեք որդի` [[Մինոսյան քաղաքակրթություն|Մինոսյան քաղաքակրթության]] հիմնադիրներ [[Հռադամանթիս]]ը եւ [[Մինոս]]ը եւ [[Լիկիայում]] իր պետությունը հիմնած [[Սարպեդոն]]ը: <br />
* Մահից հետո Մինոս թագավորը դարձավ Հադեսի մեռյալների դատավոր:<br />դատավոր։
* Կնոսոսի պալատի լաբիւրինթոսի հետ է կապված [[Թեսեւս]]ի եւ [[Մինոտավրոս]]ի առասպելը, որում Թեսեւսը տապալում է Մինոտավրոսին:Մինոտավրոսին։ <br />
* Մինոս արքայի մոտ գերի ընկած [[Իկարուս եւ Դեդալոս|Իկարուս]]ն ու [[Իկարուս եւ Դեդալոս|Դեդալոս]]ը նրանից ազատվելու համար պատրաստեցին թեւեր, ամրացրեցին իրենց վրա եւ թռան երկինք:<br />երկինք։
== Կրետեում ծնված նշանավոր մարդիկ ==
<br />
[[Պատկեր:El greco.JPG|thumb|[[Էլ Գրեկո]]]]
* [[Էլ Գրեկո]]` Վերածննդի դարաշրջանի նկարիչ;<br />
* [[Նանա Մուսկուրի]]` երգչուհի;<br />
* [[Օդիսեաս Էլիտիս]]` բանաստեղծ, 1979թ. գրականության [[Նոբելյան մրցանակ]]ակիր;<br />
* [[Գեորգիոս Սամարաս]]` ֆուտբոլիստ;<br />
* [[Էլեֆթերիոս Վենիզելոս]]` [[Հունաստան]]ի նախկին վարչապետ:<br />վարչապետ։
 
 
[[Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ]]
[[Կատեգորիա:Հունաստան]]
 
{{Link FA|uk}}
1 105 242

edits