«Իվան III»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, replaced: → (15), → (6), → (5), → oգտվելով ԱՎԲ
չ (Bot: Migrating 46 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q171185 (translate me))
չ (clean up, replaced: → (15), → (6), → (5), → oգտվելով ԱՎԲ)
 
[[Պատկեր:Ivan III of Russia 3.jpg|thumb|right|250px|Իվան III Վասիլևիչը]]
'''Իվան III Վասիլևիչ''' ([[ռուսերեն|ռուս.]]՝ ''Иван III Васильевич''), [[հունվարի 22]], [[1440]], [[Մոսկվա]] - [[հոկտեմբերի 27]], [[1505]], [[Մոսկվա]] — Ռուսիայի ականավոր պետական գործիչ, Մոսկվայի մեծ իշխան ([[1462]] - 1505թթ.)։
 
Ամրապնդեց իշխանութան հեղինակությունը և հիմքը դրեց կենտրոնացված պետականության, Մոսկվայի իշխանությունը գերիշխան առաջատար պետությունների շարքում հաստատելով և փաստորեն սկիզբ տալով համառուսական ամբողջական միապետությանը։ Իվան Վասիլևիչի օրոք սկսվեց [[Լեհաստան]]ի և [[Լիտվա]]յի իշխանության տակ գտնվող [[Ուկրաինա]]յի զավթումը [[Ռուսիայ]]ի կողմից։
 
Մոսկվայի մեծ իշխան [[Վասիլի II]]-ի և [[Սերպուխով|սերպուխովյանսերպուխով]]յան իշխանուհի Մարիա Յարոսլավնայի որդին էր։ Ժառանգելով Մոսկվայի իշխանական գահը 1462 թվականին, Իվան III-ը ընդլայնեց իշխանության սահմանները, միացնելով [[Յարոսլավլի իշխանություն|Յարոսլավլի]] ([[1463]]) և [[Ռոստովի իշխանություն|Ռոստովի]] ([[1474]]) իշխանությունները, ինչպես նաև [[Նովգորոդի հանրապետություն]]ը ([[1478]]), [[Տվերի իշխանություն]]ը ([[1485]]) և հողատարածքներ [[Վյատկա]]յից ու [[Ռյազան]]ից։ [[1480]]-ին վերջնականապես թոթափեց թաթար-մոնղոլական [[Ոսկե Հորդա]]յի լուծը։ Իվան III-ի իշխանության օրոք սկսվեց ձևավորվել «Համայն Ռուսիայի մեծ իշխան» անվանումը, հիմք ստեղծելով ռուսական [[ցար]]ի տիտղոսին։
 
Գահի ժառանգության շուրջ սկսված պայքարի արդյունքում ([[1502]]) Իվան III-ը վերջապես ժառանգորդ նշանակեց իր երկրորդ կնոջից՝ [[Բյուզանդիա]]յի կայսերական գահաժառանգ [[Սոփիա Պալեոլոգոս]] իշխանուհուց ունեցած ավագ որդուն՝ [[Վասիլի III|Վասիլիին]]։
 
{{Տեղեկաքարտ Հաջորդականություն
| Նախորդող = [[Վասիլի II]]
| Հաջորդող = [[Վասիլի III]]
| Ցուցակ = Մոսկվայի մեծ իշխան<br>Իվան III
| Տարիներ = 1462 - 1505
| bcolor = #fafff6
| color = #CCFFBF
}}
 
<!-- Այլ լեզուներ -->
 
[[Կատեգորիա:Մոսկվայի իշխանություն]]
[[Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 27 մահեր]]
[[Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ]]
 
 
{{bio-stub}}
 
<!-- Այլ լեզուներ -->
{{Link FA|ru}}
1 105 242

edits