«Զաքարյաններ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 10 բայտ ,  7 տարի առաջ
չ
clean up, replaced: ը: → ը։ (2), ի: → ի։, մ: → մ։ (2), ր: → ր։, ց: → ց։ (2), ք: → ք։, ): → )։ (2), Ա: → ա։ oգտվելով ԱՎԲ
չ (Bot: Migrating 6 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q2996511 (translate me))
չ (clean up, replaced: ը: → ը։ (2), ի: → ի։, մ: → մ։ (2), ր: → ր։, ց: → ց։ (2), ք: → ք։, ): → )։ (2), Ա: → ա։ oգտվելով ԱՎԲ)
'''Զաքարյաններ''', իշխանական տոհմ [[Հայաստան]]ում 11-14-րդ դարերում։ Հայաստանի ինքնակալ թագավորական գերդաստան [[1200]]-[[1236]]/[[1350]]-ական թթ-ին (մոնղոլներին տիրապետության շրջանում Հայաստանի իշխանության պատասխանատուներ [[1236]]-[[1350]]-ական թթ-ին): ։
 
== Զաքարյանների ծագումը ==
 
Ծագում են [[Մեծ Հայք]]ի [[Կորճայք]] նահանգից Հյուսիսային Հայաստան գաղթած [[Արծրունիներ]]ի ճյուղից։
 
== Զաքարյանների գործունեությունը ==
== Զաքարյանները Հայաստանի թագավորներ ==
 
[[Զաքարե Բ]]-ն և [[Իվանե Ա]]-ն շուրջ քսան տարի պատերազմներ են վարել սելջուկների դեմ և ազատագրել կենտրոնական և հարավային [[Հայաստան]]ը, որով և ստեղծվել է Զաքարյանների անկախ պետությունը` [[Զաքարյան Հայաստան]]ը, որը դաշնակցային հարաբերությամբ [[Վրաստան]]ի հետ պետական ունիա է հաստատել` մնալով Զաքարյաններին ենթակա տարածք:տարածք։ Զաքարյանների ինքնիշխան պետությունը գրեթե ընդգրկում էր Բագրատունյաց թագավորության տարածքը` [[Մեծ Հայք]]ի [[Այրարատ]] և [[Սյունիք]] նահանգները, [[Գուգարք]], [[Արցախ]], [[Ուտիք]] նահանգների մի մասը:մասը։ Զաքարյան Հայաստանը ճանաչվել է [[Կիլիկյան Հայաստան]]ի պետության, [[Խլաթ]]ի էմիրության, Բյուզանդական կայսրության կողմից:կողմից։ Պետության մայրաքաղաքն էր [[1199]]-ին ազատագրված [[Անի]] քաղաքը։ Զաքարյանները պետական-վարչական բարեփոխումներ իրականացրեցին, անցկացրեցին երկրի վարչական բաժանում, ստեղծեցին կողմնակալություններ ([[Արարատյան կողմնակալություն]]ը [[Վաչուտյաններ]]ի գլխավորությամբ, Սյունյաց կողմնակալությունը [[Օրբելյաններ]]ի գլխավորությամբ և [[Վայոց ձոր]]ի կողմնակալություը Խաղբակյան-[[Պռոշյաններ]]ի գլխավորությամբ), հաստատեցին ֆեոդալական նոր ընտանիքներ, շնորհեցին ազնվական տիտղոսներ:տիտղոսներ։ [[Զաքարյան Հայաստան]]ը կառավարում էր Զաքարյան տոհմի ավագ ներկայացուցիչը ([[Զաքարե Բ]], [[Իվանե Ա]], [[Զաքարե Բ]]-ի որդի [[Շահնշահ Ա]], [[Իվանե Ա]]-ի որդի [[Ավագ]] և ուրիշներ):։ [[Զաքարե Բ]]-ն իր ստեղծած պետությունը համարելով Բագրատունիների իրավահաջորդը կրել է նրանց «[[շահնշահ]]» տիտղոսը:տիտղոսը։ Հայկական հիշատակարաններում և վիմագրերում նրան կոչել են նաև [[ինքնակալ]], [[թագավոր]], [[կեսար]]: Զաքարյան պետության ղեկավարը նստել է [[Անի]]ում և [[Վրաստան]]ի հետ հաստատված ունիայի համաձայն վրաց [[Բագրատունիներ]]ի պետության մեջ թագավորից հետո համարվել է առաջին անձը։ [[Զաքարե Բ]]-ն Թամար թագուհուց ստացել է նաև մանդատորթուխուցեսի՝ պետության կնքապահի և թագուհու թիկնազորի պետի պաշտոնը։ [[Իվանե Ա]]-ն [[1191]]-ին ստացել է մսախուրթուխուցեսի պաշտոնը, իսկ [[Զաքարե Բ]]-ի մահից հետո, [[1212]] թ-ին, դարձել է արքունի խնամակալ՝ աթաբեկ։ [[1236]] թ-ից հետո, մոնղոլ-թաթարական տիրապետության ժամանակ, Զաքարյաններն անկում են ապրել, սակայն որոշակիորեն պահպանել են իրենց դիրքը թե [[Հայաստան]]ում, թե վրաց արքունիքում` մրցակցության մեջ լինելով Մահկանաբերդի [[Արծրունիներ]]ի և [[Սյունիք]]ի [[Օրբելյաններ]]ի հետ։
 
== Գրականություն ==
 
* [[Կիրակոս Գանձակեցի]], Պատմություն հայոց:հայոց։ Աշխատասիրությամբ Կ.Մելիք-Օհանջանյանի:Օհանջանյանի։ Երևան, 1961 թ.:
* Բաբայան Լ.Հ., Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական պատմությունը 13-14-րդ դարերում:դարերում։ Երևան, 1964 թ.:
* [[Գարեգին Ա Հովսեփյան]]ց, Խաղբակեանք, մաս Ա:ա։ Վաղարշապատ, 1928 թ.:
* Բագրատ Ուլուբաբյան, [[Խաչեն]]ի իշխանությունը 10-14-րդ դարերում:դարերում։ Երևան, 1975 թ.:
* [[Տիգրան Պետրոսյանց]], [[Վաչուտյաններ]]: Երևան, 2001 թ.:
 
1 105 242

edits