«Ամասիա (քաղաք)»–ի խմբագրումների տարբերություն

չ
clean up, replaced: մ: → մ։, ն: → ն։, չ: → չ։ oգտվելով ԱՎԲ
չ (Bot: Migrating 48 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q170532 (translate me))
չ (clean up, replaced: մ: → մ։, ն: → ն։, չ: → չ։ oգտվելով ԱՎԲ)
| պարամետր2 =
}}
'''Ամասիա''' ({{lang-tr|Amasya}}, {{lang-el|Ἀμάσεια}}), քաղաք և շրջան ներկայիս [[Թուրքիա|Թուրքիայի Հանրապետության]] հյուսիսային մասում, [[Ամասիա նահանգ]]ի վարչական կենտրոն:կենտրոն։ Պատմական առումով գտնվում է [[Արևմտյան Հայաստան]]ում՝ [[Փոքր Հայք]]ում:ում։
Քաղաքը ավելի քան 2500 տարի է, ինչ պահպանել է Ամասիա անունը։ Ոմանք ենթադրաբար նույնացնում են խեթական Կարախանա բնակավայրի հետ։ Հիմնադրման օրից ցայժմ Ամասիան համարվել է քաղաք։
 
Գտնվում է Սև ծովը թափվող Իրիս (այժմ Եշիլ-իրմակ) գետի վրա, որը քաղաքը բաժանում է երկու մասի։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից 366 մ է։ Ունի հանքային ջրեր և հորդաբուխ աղբյուրներ։ Շրջակայքում անցյալում կային արծաթի հանքեր, որոնց պաշարներն այժմ սպառված են։ Հարուստ է այգիներով, հատկապես թթաստաններով։
Ամասիայում են ծնվել հին աշխարհի հույն հայտնի հեղինակ՝ աշխարհագրագետ Ստրաբոնը (63 թ մթա - 21/25 թ մթ), միջնադարյան հայ ականավոր բժիշկ, մատենագիր ու բառարանագիր [[Ամիրդովլաթ Ամասիացի]]ն (1420/25 - 1496), բժիշկ Գալուստ Ամասիացին, որը 1669 թ Պոլսում հրատարակել է իր բժշկարանը։ Ենթադրվում է, որ այստեղ է ծնվել նաև Պոնտոսի թագավոր [[Միհրդատ]] 6–րդ Եվպատորը (132-63 թթ մթա)։
 
XIX դարի 70-ական թթ քաղաքն ուներ ավելի քան 16 հազար հայ, թուրք և հույն բնակիչ:բնակիչ։ XX դարի սկզբին նրա բնակչության թիվը հասնում էր մոտ 30 հազար մարդու, որի ավելի քան 35 % կազմում էին հայերը։ Այստեղի հայերը նույնպես երկու անգամ՝ 1895-96 և 1915 թթ ենթարկվեցին բնաջնջման ու տեղահանման։ 1895 — 96 թթ կոտորածների ժամանակ զոհ գնացին ավելի քան 1000 հայեր, իսկ մնացածը մեծ եղեռնի ժամանակ տեղահան եղան և ցրիվ եկան տարբեր կողմեր։ Ըստ 1929 թ վիճակագրական տվյալների, Ամասիայում կային միայն 400 հայ բնակիչ, իսկ 1971-ին՝ 300։
 
== Արտաքին հղումներ==
285 960

edits