«Քրդերեն»–ի խմբագրումների տարբերություն

֊ոչ չեզոք հատվածներ, անհրաժեշտ է նշել աղբյուրներ
չ
(֊ոչ չեզոք հատվածներ, անհրաժեշտ է նշել աղբյուրներ)
==Բնութագիր==
 
Քրդերենը ինքնատիպ լեզու է: Ինչպես բոլոր ժողովուրդներինը, այնպես էլ քուրդ ժողովուրդի լեզվի ծագումը սերտ կերպով զուգակցվում է նրա պատմական զարգացման հետ: Պատմության ընթացքում շատ նվաճողներ՝ հույները, հռոմեացիները, արաբները, սելջուկ թուրքերը, մոնղոլները և ուրիշներ, ամեն կերպ ձգտել են ասիմիլյացիայի ենթարկել քրդերին և վերացնել քրդերի լեզուն, սակայն այդ բանը նրանց չի հաջողվել: Քրդերը կարողացել են պահպանել ո՛չ միայն իրենց գոյությունը, այլ նաև իրենց լեզուն ու կուլտուրան: Քրդերենը պատկանում է հնդեվորոպական լեզվախմբի իրանական ճյուղին: Նա իր մեջ ունի նաև հնագույն միդիական լեզվի էլեմենտներտարրեր{{փաստ}}: Գտնվելով մոտ հարաբերությունների մեջ հարևան այնպիսի ժողովուրդների հետ, ինչպիսին են հայերը, պարսիկները, թուրքերը և արաբները, քրդական լեզուն որոշ ազդեցություն է կրել նրանցից և ինքն էլ իր հերթին ազդել է նրանց վրա: Չնայած այդ բոլորին նա պահպանել է իր ինքնուրունությունը:
 
Քրդերենը արևելյան հարուստ, արտահայտիչ-գեղեցիկ լեզուներից մեկն է, օգտագործելի գիտության, գրականության և այլ ասպարեզներում: Քրդերենը, սկսած Քրդստանի հյուսիսից մինչև հարավ ինքնուրույն և միասնական լեզու է եղել{{փաստ}}: Սակայն միասնությունը խախտվեց [[արաբական ԽալիֆաթիԽալիֆաթ]]ի տիրապետության ժամանակաշրջանում, այսինքն մեր թվարկության VII[[7 դարիցդար]]ից, իսլամի[[իսլամ]]ի հանդես գալուց հետո: Արաբները և ընդհանրապես մուսուլմանական աշխարհը քրդերենը խիստ ենթարկեցին ղուրանի[[ղուրան]ի լեզվին մի կողմից, մյուս կողմից Քրդստանի միասնության խախտումը պատճառ դարձավ քրդական միասնության խախտմանը: Չնայած դրան քուրդ ժողովուրդը չմոռացավ իր մայրենի լեզուն: Բազմաթիվբազմաթիվ քուրդ գրողներ և բանաստեղծներ իրենց աշխատությունները գրում էին [[արաբական շրիֆտովայբուբեն]]ով, բայց լեզուն քրդերենն էր{{փաստ}}:
 
Ժամանակակից քրդերենը ունի մի շարք բարբառներ,որոնցից հիմնականները երկուսն են՝ հյուսիս-արևմտյան և հարավ-արևելյան: Ամենատարածված բարբառը, որով խոսում ենէ մոտ 24 միլիոն քրդերքուրդ, հանդիսանում է հյուսիս-արևմտյանը ([[Կուրմանջի]]): Կուրմանջի բարբառով խոսում են Թուրքիայի, Հայաստանի, Իրանի որոշ շրջանների, հյուսիսային Իրաքի և ԱՊՀ երկրների քրդերը: Երկրորդ բարբառը՝ հարավ-արևելյան կամ [[քուրդի]] բարբառըբարբառն է, որով խոսում են Իրանի՝ Մեհաբադի, Սանհենդեջի և Քերմանշահի, նաև Իրաքի՝ Ռևանդուզի, Էրբիլիայի, Քիրքիքի և Սուլեյմանի քրդերը:
 
== Գրադարձություն ==
26 700

edits