«Որդեր»–ի խմբագրումների տարբերություն

Ավելացվել է 1624 բայտ ,  7 տարի առաջ
Առանց խմբագրման ամփոփման
չ (ERJANIK տեղափոխեց էջը «Տափակ որդեր»-ից «Որդեր»)
{{վֆ}}
'''Որդեր''' ( ({{lang-la|Vérmes}}, նաև` հելմինթներ, ճիճուներ)՝, առաջնաբերանային անողնաշարավոր կենդանիների ընդհանուր անվանումն է: Հայտնի է որդերի մոտ 40 հզ. տեսակ:
Որդերն ունեն մաշկածածկույթով պատված և հաճախ օղակաձև հատվածների բաժանված երկար մարմին: Վերջավորություններ չունեն, շարժվում են հիմնականում մարմնի գալարակծկանքների շնորհիվ: Տարբերում են ստորին որդեր, որոնց մարմնի կառուցվածքը շատ պարզ է, և բարձրակարգ որդեր, որոնք ունեն հատվածավոր մարմին, մարմնի երկրորդային խոռոչ (ցելոմ) և արյունատար համակարգ: Որդերի որոշ տեսակներ ապրում են հողում: Նրանք կուլ են տալիս և աղիքներով անցկացնում բնահողը՝ այնտեղից կորզելով օրգանական մնացորդները: Ստորգետնյա անցուղիներ բացելով՝ որդերը փխրեցնում են հողը և այն հարստացնում թթվածնով, նպաստում բերրիության բարձրացմանը:
 
Հայտնի է որդերի մոտ 40 հզ. տեսակ: Որդերն ունեն մաշկածածկույթով պատված և հաճախ օղակաձև հատվածների բաժանված երկար մարմին: Վերջավորություններ չունեն, շարժվում են հիմնականում մարմնի գալարակծկանքների շնորհիվ: Տարբերում են ստորին որդեր, որոնց մարմնի կառուցվածքը շատ պարզ է, և բարձրակարգ որդեր, որոնք ունեն հատվածավոր մարմին, մարմնի երկրորդային խոռոչ (ցելոմ) և արյունատար համակարգ: Որդերի որոշ տեսակներ ապրում են հողում: Նրանք կուլ են տալիս և աղիքներով անցկացնում բնահողը՝ այնտեղից կորզելով օրգանական մնացորդները: Ստորգետնյա անցուղիներ բացելով՝ որդերը փխրեցնում են հողը և այն հարստացնում թթվածնով, նպաստում բերրիության բարձրացմանը:
 
Տափակ որդերն ընդգրկում են մակաբույծ որդերի 2 դաս՝ ծծող որդեր (տրեմատոդներ) և երիզորդեր կամ ժապավենաձև որդեր (ցեստոդներ): Մարդու մակաբույծ ծծող որդերից հաճախ հանդիպում են օպիսթորխիսները, ֆասցիոլաները և այլն, երիզորդերից՝ եզան, խոզի և թզուկ երիզորդերը, էխինոկոկի ու ալվեոկոկի թրթուրները և այլն:
Տափակ որդերն ապրում են ջրում: Նրանցից շատերն ունեն ոչ մեծ չափեր և վառ գունավորում:
 
== Նկարներ ==
Որդերի մի քանի տեսակի նկարներ
<gallery>
Պատկեր:Earthworm.jpg|[[Անձևաորդ]]
Պատկեր:Rotifer.jpg|''Habrotrocha rosa''
Պատկեր:Lanice conchilega.jpg|''Lanice conchilega''
Պատկեր:Pseudoceros dimidiatus.jpg|''Pseudoceros dimidiatus''
Պատկեր:Bonélie (Bonellia viridis) PC301461.JPG|''Bonellia viridis''
</gallery>
 
[[Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով]]
 
[[an:Cuco]]
[[ar:دودة]]
[[arc:ܬܘܠܥܐ]]
[[ay:Laq'u]]
[[ba:Селәүсен]]
[[be:Чарвякі]]
[[be-x-old:Чарвякі]]
[[bg:Червей]]
[[br:Preñv]]
[[ca:Cuc]]
[[cs:Červ]]
[[cy:Llyngyren]]
[[da:Orm]]
[[de:Würmer]]
[[el:Σκουλήκι]]
[[en:Worm]]
[[eo:Vermo]]
[[es:Gusano]]
[[et:Ussid]]
[[eu:Har]]
[[fa:کرم (جانور)]]
[[fi:Mato]]
[[fr:Ver]]
[[gd:Cnuimh]]
[[gl:Verme]]
[[gn:Yso]]
[[he:תולעים]]
[[hr:Crvi]]
[[ht:Vè (bèt)]]
[[hu:Giliszta]]
[[io:Vermo]]
[[it:Verme]]
[[iu:ᖁᐱᓪᕈᖅ]]
[[ja:蠕虫]]
[[jv:Cacing]]
[[ka:ჭიაყელები]]
[[ko:벌레]]
[[kw:Pryv]]
[[la:Vermis]]
[[li:Wörm]]
[[ln:Mosɔ́pi]]
[[lt:Kirmėlė]]
[[lv:Tārpi]]
[[ml:വിര]]
[[ms:Cacing]]
[[nah:Ocuilin]]
[[nl:Wormen (dieren)]]
[[nn:Makk]]
[[no:Makk]]
[[oc:Vèrm]]
[[os:Зулчъытæ]]
[[pam:Bulati]]
[[pl:Robaki]]
[[pt:Verme]]
[[qu:Kuru]]
[[ro:Vierme]]
[[ru:Черви]]
[[sa:कीटः]]
[[scn:Càmula (tignola)]]
[[simple:Earthworm]]
[[sk:Ver]]
[[sl:Črv]]
[[sr:Црв]]
[[sv:Maskar]]
[[tl:Uod]]
[[tr:Solucanlar]]
[[uk:Черви]]
[[yi:ווארעם]]
[[zh:蠕虫]]
51 799

edits