Բացել գլխավոր ցանկը

Սուրբ Խոսրովիդուխտ

արքայադուստր, սուրբ
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խոսրովիդուխտ (այլ կիրառումներ)

Խոսրովիդուխտ Արշակունի (սուրբ Խոսրովիդուխտ կույս, 3-րդ դար - 4-րդ դար), Արքայադուստր Մեծ Հայքում, Հայ Առաքելական եկեղեցու սրբուհի, ճգնակյաց, Հայոց թագավոր Խոսրով Բ-ի դուստրը և Տրդատ Գ Մեծի քույրը, Հայ Արշակունիների թագավորական տոհմից։

Սուրբ Խոսրովիդուխտ
King Tiridates with his wife Ashkhen and sister Khosrovidukht by Naghash Hovnatan.jpg
Տրդատ թագավոր, իր կնոջ Աշխեն և քույր Խոսրովիդուխտի հետ, Նաղաշ Հովնաթանի նկար
Ծնունդ3-րդ դար
Վախճան4-րդ դար
Սրբացված կարգսուրբ
ԵրկիրStandard of the Artaxiad dynasty.svg Մեծ Հայք
ՀայրԽոսրով Բ
Քույր/եղբայրՏրդատ Գ Մեծ

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ըստ ավանդության՝ Խոսրով Բ Մեծի սպանությունից (շուրջ 259 թ.) հետո մինչև Տրդատ Գ Մեծի գահակալությունը Խոսրովիդուխտին խնամել է հայ նախարար Օտա Ամատունին։ Տեսնելով Գրիգոր Լուսավորչի չարչարանքներն ու լսելով նրա քարոզները՝ ընդունել է քրիստոնեությունը։ Այնուհետև, Գրիգոր Լուսավորչին Խոր վիրապ նետելուց և Հռիփսիմյանց կույսերին նահատակելուց հետո, երբ Տրդատ արքան խոզակերպ է դարձել, Խոսրովիդուխտին տեսիլքով (այլ տարբերակում՝ կրկնված երազով) հայտնվել է, որ արքային կարող է բժշկել միայն Գրիգորը, ինչը և տեղի է ունեցել։

Ըստ Ագաթանգեղոսի Խոսրովիդուխտը իր արքա եղբոր և Աշխեն թագուհու հետ, Եփրատի ակունքների մոտ, դիմավորել է Կեսարիայից որպես Հայոց քահանայապետ վերադարձող Գրիգոր Ա Լուսավորչին, որն էլ նրանց գետում մկրտել է (301 թ.)[1] ։

Խոսրովիդուխտն իր կյանքի վերջին տարիները անցկացրել է Գառնիի ամրոցում։ Հայ եկեղեցին սուրբ Խոսրովիդուխտի հիշատակը նշում է Տրդատ Գ թագավորի և Աշխեն թագուհու հիշատակի հետ միասին՝ Հոգեգալուստին հաջորդող 5-րդ կիրակին կանխող շաբաթ օրը։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. («...երանելի Գրիգորը առավ աշխարհաբանակ զորքը և իրեն՝ թագավորին, նրա տիկին Աշխենին, մեծ օրիորդ Խոսրովիդուխտին, ամենայն մեծամեծներին և բանակի բոլոր մարդկանց, առավոտյան այգը լուսանալուն պես, Եփրատ գետի ափը տարավ և այնտեղ մկրտեց առհասարակ ամենքին հանուն Հոր և Որդու և Սուրբ Հոգու» Ագաթանգեղոս, «Հայոց պատմություն», 1983, էջ 465)

ԱղբյուրներԽմբագրել