Սոնիա Մաչանիկ

հարավաֆրիկացի բժշկուհի

Սոնիա Մաչանիկ (անգլ.՝ Sonia Machanick, հունիսի 15, 1925(1925-06-15), Քեյփթաուն, ՀԱՀ - նոյեմբերի 12, 1977(1977-11-12), Յոհաննեսբուրգ, Տրանսվաալ, ՀԱՀ), հարավաֆրիկացի բժշկուհի, հեղինակ ու հոգեբան, որն առաջ է քաշել դիսլեքսիայով ու ուսուցման այլ դժվարություններ ունեցող երեխաներին դասավանդելու նոր մեթոդներ։ Հիմնադրել է Ջափարի դպրոցը[1], որը հատուկ դպրոց էր Յոհաննեսբուրգում և կրթություն է ապահովել այնպիսի երեխաների համար, որոնք պայքարել են հիմնական կրթության համակարգում որևէ հաջողության հասնելու համար։ Գրել է չորս մակարդակի ընթերցարանների շարք (Sounds Travel Too), ինչպես նաև ընթերցանության այլ օժանդակ նյութեր անգլերեն և աֆրիկաանս լեզուներով (Tom Kan Lees)[2], որոնք լայնորեն օգտագործվել են 1960-1970-ական թվականներին[3] ձայնային մեթոդով գրագիտություն ուսուցանելու համար։ Հեղինակել է նաև ուսուցման դժվարություններ ունեցող երեխաների վերաբերյալ հոդվածներ[4]։

Սոնիա Մաչանիկ
Դիմանկար
Ծնվել էհունիսի 15, 1925(1925-06-15)
ԾննդավայրՔեյփթաուն, ՀԱՀ
Մահացել էնոյեմբերի 12, 1977(1977-11-12) (52 տարեկան)
Մահվան վայրՅոհաննեսբուրգ, Տրանսվաալ, ՀԱՀ
ՔաղաքացիությունFlag of South Africa (1928–1994).svg ՀԱՀ և Flag of South Africa (1928–1994).svg Հարավաֆրիկյան Միություն
Մասնագիտությունբժիշկ և հոգեբան
ԵրեխաներRoy Courtnall Summerfield? և Ian Shapiro?

Վաղ կյանք և կրթությունԽմբագրել

Եղել է երեք երեխաներից երկրորդը, որոնք ծնվել են Քեյփթաունում, ներգաղթյալների ընտանիքում․ մայրը Միացյալ Թագավորությունից էր, հայրը՝ Լիտվայից։ Մայրը՝ Էդնա Անի Լով Քորթնոլը, եղել է Լոնդոնի համալսարանի առաջին շրջանավարտներից (1922)[5], որը հետագայում ստեղծել է ազգային բարեգործական մրցանակ, որն ամեն տարի շնորհվել է գիտության որևէ բնագավառում գիտական աստիճան ստացած հարավաֆրիկացի երկու կնոջ[6]։

Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդգրկվել է Քեյփթաունի համալսարանի բժշկության դասընթացներում։ Դեռևս ուսանողական տարիներին նախաձեռնել է արձակուրդի սխեմա բժշկականի ուսանողների համար, որպեսզի վերջիններս բժշկական աջակցություն տրամադրեն Տրանսկեյ հիվանդանոցում։ Եղել է նաև Քեյփթաունի համալսարանում գործող «Ուսանողների առողջության և բարեկեցության կենտրոնների կազմակերպություն» հասարակական կազմակերպության անդամներից մեկը, որն ուղիներ էր փնտրում բարելավել զարգացող համայնքներում բնակվող անհատների կյանքի որակը Քեյփ Մետրոպոլիտենի տարածքում։

1947 թվականին ավարտելուց հետո նա վերադարձել է հիմնական համալսարանական մասնաճյուղ՝ հոգեբանություն ուսումնասիրելու և աշխատել համալսարանի մանկական կլինիկայում։ Ամուսնացել է համալսարանի դասխոս Հիլել Աբե Շապիրոյի հետ։

ԳործունեությունԽմբագրել

Տեղափոխվել են Յոհանեսբուրգ, որտեղ սկզբից աշխատանքի է անցել Ալեքսանդրա թաունշիփ տուբերկուլյոզի կլինիկայում, հետագայում որպես մատենավար Թարա հիվանդանոցում։

Ելնելով աշխատանքային փորձից հանգել է այն եզրակացության, որ պետք է կարիերա ծավալի վերականգնողական կրթության ոլորտում, կոնկրետ նպատակ ունենալով այնպիսի երեխաների ախտորոշման և բուժման համար հարմարություններ մշակելը, որոնց հուզական և կրթական կարիքները չեն ապահովվել հիմնական կրթական համակարգում։ սկսել է աշխատել այնպիսի երեխաների հետ, որոնք որոնք ունեին ուսուցման հետ կապված մի շարք խնդիրներ, այդ թվում՝ հուզական վարքագծային խնդիրներ, դիսլեքսիա և դիսպրաքսիա։

Իր ամուսնու և մի խումբ այլ ծնողների հետ կարևոր դերակատարություն է ունեցել Հարավային Աֆրիկայի առաջին բազմառասսայական Վուդմիդ ավագ դպրոցի բացման գործում[7]։

Ջափարի դպրոցԽմբագրել

Գործունեության ընդլայնմանը զուգահեռ ավելի մեծ տարածքներ ուենալու անհրաժեշտությունը հանգեցրել է 1966 թվականին Յոհանեսբուրգում Ջափարի դպրոցի հիմնադրմանը։

Դպրոցն ընդարձակվել է և հնարավորություն ունեցել ընդունելու ավելի մեծ թվով երեխաների, ինչպես նաև հատուկ մանկավարժների համար գիտաժողովներ անցկացրել ու աշխատանքային տողաբաշխումներ կատարել[3]։ Հենց սկզբից Ջափարին գործել է ոչ-ռասսայական հիմքի վրա, կրթաթոշակներով ապահովել սևամորթ աշակերտներին՝ հիմնական դպրոցներում ուսանելու համար։

1977 թվականին 52 տարեկանում իր վաղաժամ մահից հետո եղել է անորոշության մի շրջան, որին հաջորդել է դպրոցի՝ նոր վայրում վերաբացումը։ Բժիշկ Մաչանիկի աշխատանքը կրթական հետազոտությունների ոլորտում ճանաչվել է Հարավային Աֆրիկայի բժշկության համալսարանի կողմից և այն ստեղծել է Սոնիա Մաչանիկի անվան ճանապարհորդական կրթաթոշակ[8]։ Մահից հետո հիմք է դրվել նաև իր անվամբ հիշատակի դասախոսություններին[9]։ 2002 թվականի հունվարից դպրոցի տնօրենը Սթիվ Ռիզն է[10]։

Աշխատանքների ընտրանիԽմբագրել

  • Sounds Travel Too. Book 1[11]
  • Sounds Travel Too. Book 2[12]
  • Sounds travel Too. Book 3..[13]
  • Sounds Travel Too. Book 4[14]
  • The management of a child with a learning disability[15]
  • Learning disabilities in childhood - some guidelines and cautions[16]
  • Congresses and Meetings[17]
  • People and Events[18]
  • I'll Make Me a World[19]
  • Where Can I Go? Cape Town[20]
  • Waarheen kan ek gaan? Kaapstad[21]
  • Tom Lees. Boek 1[2]
  • Tom Kan Lees. Boek 2[22]
  • Johannes Arnoldus van Beukering; Maurice David Gelfand; Sonia Machanick**[23]

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Japari celebrates 48 years | Rosebank Killarney Gazette»։ Rosebank Killarney Gazette։ 2014-07-02։ Վերցված է 2018-09-01 
  2. 2,0 2,1 Machanick Sonia, Waddingham Susan (1975)։ Tom lees. Boek 1 Boek 1։ Johannesburg: Meditor։ ISBN 978-0909077037 
  3. 3,0 3,1 Feldman Max (8 April 1978)։ «Sonia Machanick»։ South African Medical Journal 53: 564 
  4. Machanick Sonia (1973-01-01)։ «The Management of a Child with a Learning Disability»։ South African Medical Journal 47 (4)։ ISSN 0256-9574 
  5. London University (1836)։ «University of London Students 1836-1938»։ Senate House Library։ Արխիվացված է օրիգինալից 1922-ին։ Վերցված է September 5, 2018 
  6. Machanick Edna։ «National Fellowship Awards»։ South African Association of Women Graduates 
  7. «BBC News | Education | The new struggle»։ news.bbc.co.uk։ Վերցված է 2018-09-14 
  8. Prof. I. Gordon. "In Memorium, Hillel Abbe Shapiro"(չաշխատող հղում), South African Medical Journal, 66, December 22/29 1984.
  9. Schwartz Geraldine J. (1983)։ Advances in Research & Services for Children with Special Needs։ UBC Press։ ISBN 9780774801645 
  10. «History – Japari School»։ Japari School (en-US)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-09-12-ին։ Վերցված է 2018-09-14 
  11. Machanick Sonia, Sassoon Anne (1976)։ Sounds travel too. Book 1 Book 1։ London: Heinemann Educational։ ISBN 978-0435014605 
  12. Machanick Sonia, Sassoon Anne (1976)։ Sounds travel too. Book 2 Book 2։ London: Heinemann Educational։ ISBN 978-0435014612 
  13. Machanick Sonia, Sassoon Anne (1969)։ Sounds travel too. Book 3 Book 3։ Johannesburg: Meditor 
  14. Machanick Sonia, Sassoon Anne (1969)։ Sounds travel too. Book 4 Book 4։ Johannesburg: Meditor 
  15. Machanick S (1974)։ «The management of a child with a learning disability»։ South African Medical Journal 48 (17): 753–756։ ISSN 0256-9574 
  16. Machanick S (1973)։ «Learning disabilities in childhood - some guidelines and cautions»։ South African Medical Journal 47 (25): 1123–1125։ ISSN 0256-9574 
  17. «Congresses and Meetings»։ South African Medical Journal 61 (5): 172։ 1982։ ISSN 0256-9574 
  18. «People and Events»։ South African Medical Journal 61 (5): 172։ 1982։ ISSN 0256-9574 
  19. Machanick Sonia (1977)։ I'll make me a world։ Johannesburg, South Africa: Meditor։ ISBN 978-0620019491 
  20. Machanick Sonia (1976)։ Where can I go?: Cape Town։ Johannesburg: Meditor։ ISBN 978-0620019477 
  21. Machanick Sonia (1976)։ Waarheen kan ek gaan? Kaapstad։ Johannesburg: Pioneer Press. 
  22. Machanick Sonia, Waddingham Susan (1975)։ Tom kan lees. Boek 2 Boek 2։ Johannesburg: Meditor 
  23. Dubovsky H, Wainer B, Feldman M.B (1978)։ «Johannes Arnoldus van Beukering; Maurice David Gelfand; Sonia Machanick: in»։ South African Medical Journal 53 (14): 563–564։ ISSN 0038-2469