Սինծիան

Ինքնավար մարզ Չինաստանում

"Սինծիան" (Ույղուրերեն։ شىنجاڭ; Լատինատառ։ Xinjang; (Չինարեն՝ 新疆 ,Xīnjiāng), պաշտոնապես "Սինծիանի Ույղուրական ինքնավար շրջան"[3] (XUAR), Չինաստանի հյուսիս-արևմուտքում Չինաստանի ինքնավար մարզ է, ինչպես նաև այն իր տարածքով ամենամեծ շրջանն է Չինաստանում և ութերորդ մարզը ամբողջ աշխարհում՝ զբաղեցնելով ավելի քան 1,6 միլիոն կմ2։ Սինծիանի մեջ է մտնում, վիճելի տարածք հանդիսացող Ակսայ Չինը, որը մտնում է Չինաստանի կազմում, իսկ Հնդկաստանը այդ տարածքի նկատմամբ ունի հավակնություններ։ Սինծիանը սահմանակցում է Մոնղոլիային, Ռուսաստանին, Ղազախստանին, Տաջիկստանին, Աֆղանստանին, Պակիստանին և Հնդկաստանին։ Սինծիանը սահմանակցում է նաև Տիբեթի ինքնավար շրջանին և Գանսույի և Ցինհայի շրջաններին։ Հայտնի Մետաքսի ճանապարհը անցել է այս շրջանով սկսելով շրջանի արևելքից մինչև իր հյուսիսարևմտյան սահման։ Վերջին տասնամյակներում Սինծիանում հայտնաբերվել է առատ քանակությամբ նավթի և հանքանյութերի պաշարներ, և այժմ այն համարվում է Չինաստանի ամենախոշոր բնական գազ արտադրող շրջանը։

Picto infobox map.png
Սինծիան
Urumqi.jpg
ԵրկիրՉինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան
Կարգավիճակautonomous region of the People's Republic of China?
Մտնում էՉինաստան
ՎարչկենտրոնՈւրումչի
Ամենաբարձր կետՉոգորի
Օրենսդրական մարմինQ106761155?[1]
Բնակչություն21 813 334 մարդ (2010)
Տարածք1 664 897,17 կմ²[2]
Xinjiang in China (disputed hatched) (+all claims hatched).svg
Հիմնադրված էհոկտեմբերի 1, 1955 թ.
Սահմանակցում էՑինհայ, Գանսու, Տիբեթի ինքնավար շրջան, Ալթայի հանրապետություն, Օշի մարզ, Նարինի մարզ, Իսիք Քուլի մարզ, Խովդի շրջան և Բայան Ուլգի
Ժամային գոտիUTC+8
ՓոխարինեցՉԺԿ-ի Սինծիան շրջան
ISO 3166-2 կոդCN-XJ
xinjiang.gov.cn

Այն տարբեր էթնիկ խմբերի հայրենիքն է, ներառյալ ույղուրների, հաների, ղազախների, տիբեթցիների, հույերի, տաջիկների, ղրղզների, մոնղոլների, ռուսների և սիբեների[4]։ Ազգային փոքրամասնությունների համար Սինծիանում կա վելի քան մեկ տասնյակ ինքնավար երկրներ և մարզեր։ Հաճախ այս տարածքը հղվում է որպես "Չինական Թուրքստան"[5]: Սինծիանի տարածքի ընդամենը 9.7%-է պիտանի մարդկանց բնակության համար, քանի որ Սինծիանի հիմնական տարածքի պատված է լեռնաշղթաներով[6]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. National Database of Laws and Regulations — 2021.
  2. 2,0 2,1 http://www.gov.cn/test/2013-04/07/content_2371589.htm
  3. «______»։ The Government of Xinjiang Uygur Autonomous Region of China։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-12-01-ին։ Վերցված է 2018-08-19 
  4. «Regions and territories: Xinjiang»։ BBC News։ May 7, 2011։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-05-20-ին 
  5. «Turkestan»։ Catholic Encyclopedia XV։ New York: Robert Appleton Company։ 1912։ Արխիվացված օրիգինալից April 20, 2008-ին։ Վերցված է 2008-11-26 
  6. 新疆绿洲面积已从4.3%增至9.7% [Xinjiang oasis area has increased from 4.3% to 9.7%]։ 人民网 [People's Network] (չինարեն)։ August 3, 2015։ Արխիվացված օրիգինալից October 11, 2017-ին։ Վերցված է May 27, 2017