Սիմոն Սիմոնյան

հայ ուսուցիչ, գրող
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սիմոն Սիմոնյան (այլ կիրառումներ)

Սիմոն Օվեի Սիմոնյան (Simon Simonian, մարտի 11 (24), 1914, Այնթապ, Aintab Sanjak, Հալեպի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն[1] - մարտի 11, 1986(1986-03-11), Բեյրութ, Լիբանան), սփյուռքահայ արձակագիր, դասագրքերի հեղինակ, խմբագիր, հրապարակախոս, մանկավարժ, բանասեր։ «Սփյուռք» շաբաթաթերթի և «Սևան» տպագրատան ու հրատարակչատան (Բեյրութ) հիմնադիրն է։

Սիմոն Սիմոնյան
արմտ. հայ.՝ Սիմոն Սիմոնեան
Simon Simonian.jpg
Ծնվել էմարտի 11 (24), 1914
ԾննդավայրԱյնթապ, Aintab Sanjak, Հալեպի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն[1]
Վախճանվել էմարտի 11, 1986(1986-03-11) (71 տարեկան)
Վախճանի վայրԲեյրութ, Լիբանան
Մասնագիտությունգրող, ուսուցիչ և հրապարակախոս
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Օսմանյան կայսրություն, Lebanese French flag.svg Greater Lebanon և Flag of Lebanon.svg Լիբանան
ԿրթությունԿրթասիրաց վարժարան (1930)
ԱշխատավայրՀայկազյան ազգային վարժարան, Կյուլլապի Կյուլպենկյան վարժարան, Դարուհի Հակոբյան վարժարան, Հովակիմյան-Մանուկյան վարժարան և Սփյուռք

ԿենսագրությունԽմբագրել

1930 թվականին ավարտել է Հալեպի Կրթասիրաց վարժարանը, 1935 թվականին՝ Անթիլիասի դպրեվանքը։ 1935-1946 թվականներին ուսուցչություն է արել Հալեպի Հայկազյան և Կյուլպենկյան վարժարաններում, 1946-1955 թվականներին՝ Անթիլիասի դպրեվանքում, 1947-1960 թվականներին, միաժամանակ՝ Բեյրութի Դարուհի Հակոբյան և Հովակիմյան-Մանուկյան վարժարաններում, 1946 թ. «Սևան» պարբերագրքի խմբագիր, 1947-1955 թվականներին՝ «Հասկ» թերթի խմբագրապետ, 1958-1974 թվականներին՝ «Սփյուռք» շաբաթաթերթի խմբագիր։ Մի շարք ժողովածուների («Լեռնականներու վերջալոյսը»[2], «Սիփանայ քաջեր»[3] (Ա և Բ հատորներ), «Լեռ եւ ճակատագիր»[4]) և վեպերի («Խմբապետ Ասլանին աղջիկը» և «Անժամանդրոս»)[5] հեղինակ է։

1955 թվականին Բեյրութում հիմնադրել է «Սևան» տպարանը[6] և նույնանուն «Սևան» հրատարակչությունը[7]) /Սևան տպարան/, որտեղ տպագրվել են շուրջ 500[8] դասագրքեր, գրական-գեղարվեստական, գիտաբանասիրական, թարգմանչական և բազմաբնույթ այլ գրքեր։

Սիմոնյանը կազմել է նաև հայոց պատմության, մայրենի լեզվի («Արագած», համահեղինակ՝ Օննիկ Սարգիսյան[9]), աշխարհագրության (համահեղինակներ՝ Երուանդ Պապայան և Օննիկ Սարգիսյան) և քերականության (համահեղինակ՝ Սարգիս Պալյան) դասագրքեր[10], գրել բանասիրական ուսումնասիրություններ («Արեւելահայ գրողներ», 1965, «Արեւելահայ գրականութիւն», 1965, «Հին հայ մատենագրութիւնը որպէս ենթահող արդի հայ գրականութեան», 1975, «Նորայայտ տաղասաց մը Ստեփանոս Դաշտեցի», 1981)։

ԳրքերԽմբագրել

  • «Կը խնդրուի... խաչաձեւել» (1965)
  • «Խմբապետ Ասլանին աղջիկը» (1967)
  • «Սիփանայ քաջեր» (Ա և Բ հատորներ, 1967 և 1970)
  • «Լեռնականներու վերջալոյսը» (1968)
  • «Լեռ եւ ճակատագիր» (1972)
  • «Անժամանդրոս» (1978 եւ 1998)

ԳրականությունԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #1034540157 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. Թեհմինա Մարության/Սիմոն Սիմոնյանի «Լեռնականներու վերջալույսը» ժողովածուն - See more at: http://mirhav.blogspot.com/2015/07/Tehmina-Marutyan-Simon-Simonyani-Lernakanneru-verjaluysy-jorovatsun.html#sthash.nuDeVg3r.dpuf 
  3. Գոհար Հարությունյան «Սիփանա քաջերն ընդդեմ նահանջի» http://kantegh.asj-oa.am/2357/1/46.pdf Archived 2019-06-26 at the Wayback Machine.
  4. Համո Սահյանի նամակը Սիմոն Սիմոնյանին http://mirhav.blogspot.com/2015/07/grakan-namakani-Hamo-Sahyani-namaky-Simon-Simonyanin.html 
  5. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007 
  6. http://www.haigazian.edu.lb/ADRC/Documents/CombinedBook.pdf Անդրանիկ Տագէսեան «Սփիւռքահայ Հաղորդակցական Իւրօրինակ Ցանց Մը . 1940-80 ականներուն Սիմոն Սիմոնեանի Սեւան Հրատարակչական Տան Հայերէն Դասագիրքերը», էջ 117 
  7. http://www.bibliotheque-eglise-armenienne.fr/catalogues/am_auteur.php?cle=%D5%BD%D5%AB%D5%B4%D5%B8%D5%B6%D5%A5%D5%A1%D5%B6-%D5%BD%D5%AB%D5%B4%D5%B8%D5%B6 
  8. Ժիրայր Դանիելյան, «Գրական որոնումներ», Սիմոն Սիմոնյան բանասէրն ու գրահրատարակիչը, Անթիլիաս 2007, էջ 76 
  9. http://www.bibliotheque-eglise-armenienne.fr/catalogues/am_auteur.php?cle=%D5%BD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%AB%D5%BD%D5%A5%D5%A1%D5%B6-%D6%85 
  10. Ասատուր Կիւզելյան, «Կը խօսին նամակները», Լիբանան, 2014, էջ 18