Սարուխան (Գեղարքունիքի մարզ)

գյուղ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում
1rightarrow blue.svgԱյս հոդվածը Սարուխան գյուղի մասին է։ Այլ գործածությունների համար այցելեք Սարուխան (այլ կիրառումներ)։

Սարուխան (ադրբ.՝ Dəliqardaş), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզում, Գավառ մարզկենտրոնից 7 կմ հարավ։

Գյուղ
Սարուխան
Sarukhan village, Armenia.jpg
Կոորդինատներ: 40°17′21″ հս․ լ. 45°08′03″ ավ. ե. / 40.28917° հս․. լ. 45.13417° ավ. ե. / 40.28917; 45.13417
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԳեղարքունիքի մարզ
Հիմնադրված է1828 թ.
Մակերես66,52 կմ²
ԲԾՄ1990 մետր
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն8379[1] մարդ (2008)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Սարուխան (Գեղարքունիքի մարզ) (Հայաստան)
Red pog.png
##Սարուխան (Գեղարքունիքի մարզ) (Գեղարքունիքի մարզ)
Red pog.png

ՊատմությունԽմբագրել

Հիմնադրվել է Ք.ա. 2-1 հազարամյակներում կառուցված կիկլոպյան ամրոցի (Ծաղկավանքի բլուր) հարավային կողմում՝ Ք. ա. 1-ին հազարամյակում։ Տարածքում հայտնաբերվել է նաև արտաշիսյան սահմանաքար։ Միջնադարում եղել է Ծմակ գավառի կենտրոնը։ Գավառապետ-մելիքներից հիշատակված են մելիք Փարսադանը 17-րդ դ., մելիք Մալխասը և մելիք Մանուչարը։ Այստեղից էր նաև Սևանա կղզու վանահայր Մխիթար եպիսկոպոսը (17-րդ դար)։ Հիմնովին ավերվել է 1732-1733 թթ. լեզգիների արշավանքի ժամանակ։ 19-րդ դարի սկզբին Երևանի խանի ջանքերով բնակեցվել է «Թարաքամա» կոչվող թաթարներով (8-10 տնտեսություն), որոնք կլիմային չհարմարվելով շուտով հեռացել են։ Նրա այսօրվա բնակիչները հանդիսանում են Հին Բայազետ գավառի (Այրարատ նահանգի Կոգովիտ 7-18 դդ. գավառ, այժմ գտնվում է Թուրքիայի տարածքում Աղրըի մարզի մեջ) Սուրբ Օհան և Զանկիզոր (Զակյազուր) գյուղերից 1830 թ. գաղթածների սերունդները։ Գյուղը 1928 թ անվանվել է ի պատիվ բոլշևիկյան հեղափոխական Հովհաննես Սարուխանյանի (1882-1920 թթ.)։

Հանրապետության ամենամեծ գյուղերից է, ունի 8750 բնակիչ։

ԿրթությունԽմբագրել

Ներկայումս ունի երեք միջնակարգ դպրոց, գրադարան, 2 մանկապարտեզ, արվեստի դպրոց և մշակույթի տուն։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումԽմբագրել