Բացել գլխավոր ցանկը

Ռուբեն Զարյան

հայ-խորհրդային ակադեմիկոս

Ռուբեն Վարոսի Զարյան (Ռուբեն Վարոսի Ղազանջյան, սեպտեմբերի 1, 1909, Ալեքսանդրապոլ - փետրվարի 2, 1994, Երևան), հայ խորհրդային գրականագետ, թատերագետ, մանկավարժ: ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1961 թվական)։ Արվեստագիտության դոկտոր (1962 թվական), պրոֆեսոր (1963 թվական), ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1974 թվականԽՄԿԿ անդամ 1942 թվականից:

Ռուբեն Զարյան
Ծնվել էսեպտեմբերի 1, 1909(1909-09-01)
Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է1969
Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of Armenia.svg Հայաստան
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունգիտնական և գրականագետ
Գործունեության ոլորտԱրվեստի պատմություն
Ալմա մատերԵրևանի պետական համալսարան
Գիտական աստիճանարվեստագիտության դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինհայերեն
Պարգևներ«Պատվո նշան» շքանշան և Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Քաղվածքներ Վիքիքաղվածքում

ԿենսագրությունԽմբագրել

1936 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1938-1947 թվականներին եղել է Հայպետհրատի գեղարվեստական գրականության խմբագրության վարիչ, 1941-1943 թվականներին՝ «Սովետական գրականություն» ամսագրի խմբագիր, 1948-1958 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի թատրոնի պատմության ամբիոնի վարիչ, 1958 թվականից՝ ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտի տնօրեն։ Զարյանը տպագրության է պատրաստել Գաբրիել Սունդուկյանի 1951-1961 թվականներին ակադեմիական հրատարակության քառահատոր երկերի առաջին երեք հատորները։ Զարյանի ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ թատրոնի պատմությանն ու դերասանական արվեստին։ Գրել է հուշագրություններ՝ հայ արվեստի և գրականության անվանի գործիչների մասին։ Աբովյանին, Նար-Դոսին, Վրթանես Փափազյանին, Հ․ Հովհաննիսյանին նվիրված ուսումնասիրությունների հեղինակ է։ Զարյանի նախաձեռնությամբ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում ստեղծվել է Շեքսպիրագիտական գրադարան (1964 թվական) և հայկակաև Շեքսպիրագիտության կենտրոն (1966 թվական1970 թվականից անդամ է Գերմանական Շեքսպիրյան ընկերության։ 1974 թվականից գրականության, արվեստի և ճարտարապետության ՀԽՍՀ պետական մրցանակների հանձնաժողովի նախագահն է։ Նրա մի շարք աշխատություններ լույս են տեսել ռուսաց և օտար լեզուներով։

 
Ռուբեն Զարյանի հուշատախտակը Երևանում

ԵրկերԽմբագրել

  • Աբովյանի կյանքը (համառոտ ակնարկ), Երևան, Հայպետհրատ, 1939, 100 էջ:
  • Աբովյանի կյանքը (համառոտ ակնարկ), Երևան, Հայպետհրատ, 1940, 128 էջ։
  • Աբովյանի կյանքը (համառոտ ակնարկ), Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 136 էջ։
  • Պայքար ռուս դրամատուրգիայի համար հայ թատրոնում, Երևան, 1954, 172 էջ:
  • Թատերական դիմանկարներ, գիրք 1, Երևան, 1956, 376 էջ:
  • Սիրանույշ, Երևան, 1956, 348 էջ:
  • Սիրանույշ (1857-1932), Երևան, 1957, 344 էջ։
  • Ադամյան (արվեստը), Երևան, 1960, 415 էջ։
  • Ադամյան (կյանքը), Երևան, 1961, 535 էջ։
  • Ադամյանի Շեքսպիրը, Երևան, 1965, 304 էջ։
  • Շեքսպիրը և հայերը, Երևան, 1967, 104 էջ։
  • Հասմիկ, Երևան, 1970, 143 էջ։
  • Վահրամ Փափազյան, Երևան, 1972, 158 էջ։
  • Երբ վարագույրը բացվում է, Երևան, 1973, 231 էջ։
  • Ավետիք Իսահակյան, Երևան, 1974, 127 էջ։
  • Շեքսպիրի հետ, Երևան, 1976, 248 էջ։
  • Էջեր հայկական շեքսպիրապատումից, գիրք 1, Երևան, 1979, 292 էջ։
  • Էջեր հայկական շեքսպիրապատումից, գիրք 2, Երևան, 1981, 326 էջ։
  • Հուշապատում, գիրք 1, Երևան, 1975, 536 էջ։
  • Հուշապատում, գիրք 2, Երևան, 1977, 548 էջ։
  • Հուշապատում, գիրք 3, Երևան, 1981, 384 էջ։
  • Մայրամուտից առաջ (ինքնապատում), հատոր 1, Երևան, 1988:
  • Մայրամուտից առաջ (ինքնապատում), հատոր 2, Երևան, 1990:
  • Մայրամուտից առաջ (ինքնապատում), հատոր 3, Երևան, 2012, 528 էջ։

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 672