HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոխ (այլ կիրառումներ)

Ռոբերտ Կոխ (գերմ.՝ Heinrich Hermann Robert Koch, դեկտեմբերի 11, 1843(1843-12-11)[2][3][4][…], Clausthal, Q819712?, Հաննովերի թագավորություն, Գերմանական միություն - մայիսի 27, 1910(1910-05-27)[5][3][2][…], Բադեն-Բադեն, Grand Duchy of Baden, Գերմանական կայսրություն[6]), գերմանացի մանրէաբան, բակտերիաբանության և համաճարակաբանության հիմնադիրը։

Ռոբերտ Կոխ
գերմ.՝ Robert Heinrich Hermann Koch[1]
Robert Koch.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 11, 1843(1843-12-11)[2][3][4][…]
Clausthal, Q819712?, Հաննովերի թագավորություն, Գերմանական միություն
Մահացել էմայիսի 27, 1910(1910-05-27)[5][3][2][…] (66 տարեկան)
Բադեն-Բադեն, Grand Duchy of Baden, Գերմանական կայսրություն[6]
բնական մահով
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1867–1919).svg Գերմանական կայսրություն և Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Գերմանական միություն
Ազգությունգերմանացի
Մասնագիտությունկենսաբան, բժիշկ, գյուտարար, լուսանկարիչ, համալսարանի պրոֆեսոր, քիմիկոս և ռազմական բժիշկ
Հաստատություն(ներ)Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտՄանրէաբանություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Գյոթեբորգի գիտությունների և գրականության թագավորական ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա[7], Ազգային բժշկական ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԳյոթինգենի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտոր[8]
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[5]
Գիտական ղեկավարGeorg Meissner? և Ռուդոլֆ Վիրխով
Եղել է գիտական ղեկավարԷմիլ Ադոլֆ ֆոն Բերինգ, Friedrich Loeffler?, Շիբասաբուրո Կիտազատո և August von Wassermann?
Հայտնի աշակերտներJohannes Andreas Grib Fibiger?, August von Wassermann?, Alexander Crever Abbott? և John Addison Fordyce?
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ[9][10] Բեռլինի պատվավոր քաղաքացի Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան Honorary citizen of Clausthal-Zellerfeld? Կարմիր արծվի շքանշան և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Ամուսին(ներ)Emmy Koch? և Hedwig Freiberg Koch?
ՀայրGeheimer Bergrat Koch?
Ստորագրություն
Robert Koch signature.svg
Robert Koch Վիքիպահեստում

Կոխը 1866 թվականին ավարտել է Գյոթինգենի համալսարանը։ 1885-1891 թվականներին եղել է Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր, միաժամանակ՝ Հիգիենայի ինստիտուտի, 1891-1904 թվականներին՝ վարիչ հիվանդությունների ինստիտուտի (հետագայում կոչվել է Կոխի անունով) տնօրեն։ Բացահայտել է վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչներ և մշակել դրանց դեմ պայքարի միջոցներ։ Առաջինն է ստացել սիբիրախտի բացիլի մաքուր մանրէախումբը և բացահայտել սպորներ առաջացնելու հատկությունը։ 1882 թվականին հայտնաբերել է տուբերկուլյոզի հարուցիչը (Կոխի ցուպիկ)։ 1890 թվականին ստացել է տուբերկուլին բակտերիային պատրաստուկը, որն օգտագործել է տուբերկուլոզի բուժման նպատակով։ Ներկայումս պատրաստուկը կիրառվում է միայն ախտորոշիչ նպատակով։ Խոլերա հիվանդությունն այլ կերպ կոչվում է «Կոխի ստորակետ»: Մշակել է բակտերիաբանական հետազոտությունների, վարակազերծման մի շարք եղանակներ։ 1905 թվականին տուբերկուլյոզի ուսումնասիրման համար արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։

Որպես ռազմադաշտային բժիշկ՝ աշխատել է ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակ, որը հրահրել էր Պրուսիայի կանցլեր Օտտո ֆոն Բիսմարկը:

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԱղբյուրներԽմբագրել

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1։ Երևան 2009, էջ 488