Ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին միջազգային կոնվենցիա

Ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին միջազգային կոնվենցիա (ICERD) — ՄԱԿ-ի կոնվենցիան, որն ընդունվել է Գլխավոր ասամբլեայի կողմից 1965 թվականի դեկտեմբերի 21-ին և ուժի մեջ է մտել 1969 թվականի հունվարի 4-ից: 2015 թվականի հոկտեմբեր ամսվա դրությամբ, 177 երկիր Կոնվենցիայի կողմեր ​​են, ևս 6 երկիր ստորագրել են, բայց չեն վավերացրել[1]: Կոնվենցիային համապատասխանությունը վերահսկվում է Ռասայական խտրականության վերացման հանձնաժողովի կողմից, որը բաղկացած է 18 փորձագետից: Այն կարող է նաև դիտարկել ցանկացած մասնակից երկրների կողմից Կոնվենցիայի խախտումների միջպետական ​​բողոքները և Կոնվենցիայի խախտումների անհատական ​​բողոքները այն 54 երկրների նկատմամբ, որոնք հանդես են եկել համապատասխան հայտարարությամբ: 2014 թվականին հանձնաժողովը որոշում կայացրեց 30 բողոքների հիմքերի վերաբերյալ, և դրանցից 15 դեպքերում հայտնաբերեց կոնվենցիայի խախտումներ: Կոմիտեն ևս 18 բողոք անընդունելի համարեց՝ առանց հաշվի առնելու արժանիքները, 1 բողոքի քննարկումը դադարեցվեց մեկ այլ պատճառով, և ևս 6 դեպք քննարկման փուլում էր[2]: Առաջին երեք միջպետական բողոքները՝ Կատարը Սաուդյան Արաբիայի դեմ, Կատարը՝ ԱՄԷ-ի դեմ և Պաղեստինը Իսրայելի դեմ, քննարկման են ներկայացվել 2018 թվականի գարնանը[3]:

2018 թվականի դրությամբ մշակվում էր սույն կոնվենցիայի լրացուցիչ արձանագրություն[4]:

Կոնվենցիայի կառուցվածքԽմբագրել

  • Նախաբան
  • Մաս I (հոդված 1—7) — անդամ երկրների պարտավորությունները.
    • Հոդված 1 — ռասայական խտրականության սահմանում:
    • Հոդված 2 — ընդհանուր պարտավորություններ:
    • Հոդված 3 — ռասայական տարանջատման և ապարտեիդի առանձնահատուկ դատապարտում:
    • Հոդված 4 — ռասիստական քարոզչության արգելք:
    • Հոդված 5 — իրավունքների ոչ սպառիչ ցուցակ, որոնք պետք է իրականացվեն առանց ռասայական խտրականության:
    • Հոդված 6 — ռասայական խտրականությունից պաշտպանության ապահովման պարտավորություններ:
    • Հոդված 7 — կրթական աշխատանք կատարելու պարտավորություններ:
  • Մաս II (հոդված 8—16) — ռասայական խտրականության վերացման հանձնաժողովի աշխատանքային կանոններ:
  • Մաս III (հոդված 17—25) — վավերացման, չեղյալ հայտարարման, կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու և վեճերի լուծման կանոններ:

Տես նաևԽմբագրել

Կոնվենցիայի համապատասխանությունը երեք վեճի առարկա է դարձել ՄԱԿ-ի միջազգային դատարանում:

  • Վրաստանն ընդդեմ Ռուսաստանի (ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարան) (գործը կարճվել է Վրաստանի կողմից պարտադիր նախաքննական ընթացակարգի չկատարման պատճառով)
  • Ուկրաինան ընդդեմ Ռուսաստանի (դիտարկման փուլում)
  • Քաթարն ընդդեմ Միացյալ Արաբական Էմիրությունների (դիտարկման փուլում)[5]

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել