Ռանկիզմ, վիրավորական, խտրական և/կամ գործառնական վարքագիծ մարդկանց նկատմամբ՝ որոշակի հիերարխիայում իրենց աստիճանի պատճառով[1]։ Պաշտոնական դիրքի չարաշահումն ընկած է բազմաթիվ այլ երևույթների հիմքում, ինչպիսիք են ահաբեկումը, ռասիզմը, էյջիզմը, սեքսիզմը, աբլեիզմը, մենթալիզմը, հակասեմիտիզմը, հոմոֆոբիան և տրանսֆոբիան։ Ռանկիզմ տերմինը ներդրվել է ֆիզիկոս, մանկավարժ և քաղաքացիական դիվանագետ Ռոբերտ Ֆուլլերի կողմից[2]։

Տերմինի օգտագործումԽմբագրել

Ռանկիզմ տերմինը առաջին անգամ տպագրվել է 1997-ի աշնանը Օբերլինի շրջանավարտների ամսագրում[3]։ Ավելի ուշ այն հայտնվել է Somebodies and Nobodies: Overcoming The Abuse of Rank անվանումով գրքում, որը գրել է Ֆուլերը և հրատարակվել 2003 թվականին[4]։

Այս տերմինի առաջին օգտագործումը մենեջմենթի ամսագրում տեղի է ունեցել 2001 թվականին Leader to Leader Institute ինստիտուտի հոդվածում[5]։ Այս հոդվածը կասկածի տակ է դնում աշխատանքային հիերարխիաներում աստիճանի չարաշահումը[6]։ Ռանկիզմի գաղափարը արդեն լայնորեն լուսաբանվում է ԶԼՄ-ների, այդ թվում, New York Times, NPR, C-SPAN, The Boston Globe, BBC, Voice of America, և O Oprah Magazine ամսագրերի կողմից[7]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Fuller Robert։ «Rankism: A Social Disorder»։ Վերցված է 2008-09-16 
  2. Fuller Robert։ «Democracy's Next Step: Building a Dignitarian Society»։ Վերցված է 2008-09-19 
  3. Fuller Robert (Fall 1997)։ «Campus Activities (sidebar)»։ Oberlin Alumni Magazine 
  4. Fuller Robert W. (2003)։ Somebodies and Nobodies: Overcoming the Abuse of Rank։ Gabriola Island, Canada: New Society Publishers։ ISBN 0-86571-486-X 
  5. Fuller Robert W (Summer 2001)։ «A New Look at Hierarchy: How do we make sure that rank is exercised appropriately?»։ Leader to Leader 21 
  6. Fuller Robert W. (2006)։ All Rise: Somebodies, Nobodies, and the Politics of Dignity։ Berrett-Koehler Publishers։ ISBN 978-1-57675-385-9 
  7. Fuller Robert W., Pamela A. Gerloff (2008)։ Dignity for All: How to Create a World Without Rankism։ Berrett-Koehler Publishers։ back cover։ ISBN 978-1-57675-789-5 

ԳրականությունԽմբագրել

Արտաքին հղումներԽմբագրել

  • Academe Online - Anonymous, (September/October 2006) "Class Issues Outside the Classroom"
  • Brazen Careerist - Penelope Trunk, (August 27, 2006) "Battle Cry Against Power Tripping" interview with Robert Fuller, at Brazen Careerist
  • Breaking Ranks - Bibliography on Fuller's website
  • Breaking Ranks - Other articles by Fuller
  • Branking Ranks -Course syllabi on Fuller's website
  • Canadian Living - Diana Fisher, "Rankism: Bullying someone of a lower rank at work"
  • DigDi.org - 'The Dignitarian Dialogues' (website that seeks to start a public discussion of rankism)
  • Dignitarians.org - 'The Dignitarian Foundation: Protecting the dignity of others as you would your own' (foundation dedicated to developing training materials and advocacy tools to fight rankism)
  • Human Dignity and Humiliation Studies - an organization composed of over one thousand academics and practitioners from around the globe dedicated to confronting humiliation
  • Dignity – SpiritualWiki article
  • SomebodyBook.com - I Feel Like Nobody When... I Feel Like a Somebody When... (children's book that introduces issues related to rankism), Stephanie Heuer (2005)
  • YubaNet.com - '"Executive" monkeys influenced by other executives, not subordinates', Duke University Medical Center (March 22, 2006)