Ջոն Հենրի Օ′Հարա

ամերիկացի լրագրող

Ջոն Հենրի Օ′Հարա (անգլ.՝ John Henry O'Hara, հունվարի 31, 1905(1905-01-31)[1][2][3][…], Պոտսվիլ, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - ապրիլի 11, 1970(1970-04-11)[1][2][3][…], Փրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ[4]), ամերկյան գրող։ Առավել հայտնի է իր առաջին «Ժամադրություն Սամարայում» (անգլ.՝ Appointment in Samarra, 1934) վեպով և «Բաթերֆիլդ-8» (անգլ.՝ BUtterfield 8, 1935) հայտնի վեպերի հեղինակ[7]։

Ջոն Հենրի Օ′Հարա
John O'Hara cph.3b08576.jpg
Ծննդյան անունանգլ.՝ John Henry O'Hara
Ծնվել էհունվարի 31, 1905(1905-01-31)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՊոտսվիլ, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ
Վախճանվել էապրիլի 11, 1970(1970-04-11)[1][2][3][…] (65 տարեկան)
Վախճանի վայրՓրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ[4]
Մասնագիտությունսյունակագիր, սցենարիստ, վիպասան, լրագրող և գրող
Լեզուանգլերեն[4]
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ[5]
ԿրթությունՆիագարայի համալսար
ԱնդամակցությունԱրվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա
ՊարգևներԱզգային գրքի պարգև[6] և Ազգային գրքի մրցանակ գեղարվեստական գրականության համար[6]
ԶավակներC. D. B. Bryan?

ԿենսագրությունԽմբագրել

Ջոն Հենրի Օ′Հարան ծնվել է Պոտսվիլլ փոքր քաղաքում, որը գտնվում է Փենսիլվանիա նահանգում։ 1934 թվականին, երբ Մեծ ճգնաժամի տարիներն էին, նրանց ընտանիքը սնանկացել է, իսկ հայրը՝ մահացել։ Այս հանգամանքը խոչընդոտել է Օ′Հարային ավարտել Եյլի համալսարանը, քանի որ չի կարողացել վճարել ուսման վարձը[8]։

Գրողի իր գործունեության ընթացքում գրել է տասնյակից ավելի վեպեր, պատմվածքներ և պիեսներ։

Մահացել է Փրինսթոն (Նյու Ջերսի)ում 1970 թվականին սրտանոթային հիվանդությունից։

Լրագրողական գործունեությունԽմբագրել

Օ′Հարան որպես լրագրող աշխատել է մի քանի թերթերի հրատարակչություններում, փորձել է իր ուժերը որպես կինոքննադատ և ռադիոմեկնաբան։ Նյու Յորք գնալուց հետո սկսել է գրել հետևյալ ամենշաբաթյա թերթերի համար՝ New York Magazine, Time[9] և Collier′s Weekly[10]։ 1934 թվականին հրապարակել է իր առաջին վեպը՝ Տեսակցություն Սամարայում (Սամարան քաղաք է Իրաքում)։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է զինվորական լրագրող[11]։

Հանդիպում Սամարայում վեպըԽմբագրել

«Հանդիպում Սամարայում» վեպը Օ′Հարայի առաջին և նրան ճանաչում բերած վեպն է։ Նկարագրում է միջին դասի ամերիկացիների կյանքը 1920-ական թվականներին։ Գրվել է 1934 թվականին։ Սկզբնական վերնագիրը եղել է «Դժոխային պուրակ»[12], սակայն վերանվանել է, երբ կարդացել է Սոմերսեթ Մոեմի «Շեպպի» (1933) երեք գործողությամբ պիեսը[13], որտեղ Մոեմը տրամաբանական շղթայով հիմնավորում է պիեսի միջով կարմիր թելով անցնող այն միտքը, որ անհնար է ճակատագիրը փոխել։ Օ′Հարան իր վեպը սկսում է հենց նույն տողերով, ինչով ավարտվում է Մոեմի պիեսը[14]

  Բաղդադում վաճառականը շուկա՝ մթերքի պաշար գնելու է ուղարկում իր ծառային։ Ծառան վերադառնում է գունատված և դողալով ասում է, որ շուկայում հրմշտոցի մեջ դիպել է մի կնոջ, երբ շրջվել է, տեսել է, որ Մահն է։ Մահը նրան սպառնալից ժեստ է արել։ Ծառան վաճառականից ձի է վերցնում, ու սլանում է Սամարա, որը 75 մղոն (125 կմ) հեռավորության վրա էր, որտեղ կարծում էր, որ Մահը նրան չի գտնի։ Վաճառականն այնուհետև գնաց շուկա, գտնավ Մահին և հարցրեց, թե ինչու է սպառնալից ժեստ արել։ Մահը պատասխանում է. «Դա սպառնալից ժեստ չէր, ես պարզապես անակնկալի եկա։ Ես զարմացած էի նրան Բաղդադում տեսնելու համար, քանի որ նրա հետ հանդիպումը պլանավորել եմ այսօր երեկոյան, Սամարայում»[14]։
- «Հանդիպում Սամարայում», Օ′Հարա
 


Օ′Հարան այս բնաբանով մատնանշել է վեպի գլխավոր հերոսուհու՝ Ջուլիանա Ինգլիշի մահվան անխուսափելիությունը։

2007 թվականին «Հանդիպում Սամարայում» վեպն ընդգրկվել է 20-րդ դարի 100 լավագույն անգլերեն վեպերի շարքում[15]։ 2011 թվականին գիրքը ներառվել է 1923 թվականից ի վեր անգլերեն գրված 100 լավագույն վեպերի ցանկում, որը կազմել է Թայմ ամսագիրը[16]։

Օ′Հարան որպես ֆիլմերի սցենարիստԽմբագրել

Օ′Հարան, բացի գեղարվեստական ստեղծագործություններից և լրագրողական աշխատանքներից, գրել է նաև ֆիլմերի սցենարներ։ 1940 թվականին գրել է Ջոուի բարեկամը վեպը, իսկ հետո գրել է նույնանուն մյուզիքլի լիբրետտոն, որը մեծ հաջողություն է ունեցել Բրոդվեյ (թատրոն)ում՝ Ջին Քելլիի գլխավոր դերակատարությամբ, իսկ 1957 թվականին էկրանավորվել է[17]։ Ֆիլմում գլխավոր դերերը կատարել են Ֆրենկ Սինատրան և Ռիտա Հեյուորթը։

Մատենագրության ընտրանիԽմբագրել

  • Հանդիպում Սամարայում, Appointment in Samarra — 1934
  • Գարնանային մոլեգնություն, Butterfield 8 — 1935
  • Բժշկի որդին, The Doctor′s Son and Other Stories — 1935
  • Ջոուի բարեկամը, Pal Joey — 1940
  • Կյանքի ծարավը, A Rage to Live — 1949
  • Ժամանակն է, որպեսզի հիշենք ամեն ինչ, Ten North Frederick — 1955
  • Տեսարան կտուրից, From the Terrace — 1958
  • Կեյպ-Կոդ հրվանդանի փարոսը, The Cape Cod Lighter — 1962
  • Լոկվուդի գործը, The Lockwood Concern — 1965
  • Ձմռան սպասումներով, Waiting for Winter — 1966
  • Գործիքը, The Instrument — 1967

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Internet Broadway Database — 2000.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Library of Congress AuthoritiesLibrary of Congress.
  5. LIBRIS — 2018.
  6. 6,0 6,1 https://www.nationalbook.org/national-book-awards/years/
  7. Jefferson Margo (1995-01-18)։ «BOOKS OF THE TIMES; Reissues Of 2 Novels By O'Hara» (en-US)։ Վերցված է 2020-08-02 
  8. «"Краткая биография Джона О'Хары". Литературная энциклопедия.»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-14-ին։ Վերցված է 2011-10-08 
  9. «"Биография Джон О'Хара". Энциклопедия Кругосвет.»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-14-ին։ Վերցված է 2011-10-08 
  10. «"John O'Hara Historical Marker". (անգլ.)»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-31-ին։ Վերցված է 2011-10-08 
  11. «Compare Internet and TV Service Deals in Your Area»։ www.americantv.com։ Վերցված է 2020-07-22 
  12. անգլ.՝ The Infernal Grove․ այս մասին հեղինակը գրել է վեպի 1952 թվականի հրատարակության նախաբանում։
  13. «Sheppey by Somerset Maugham (1933)»։ Books & Boots (անգլերեն)։ 2018-04-14։ Վերցված է 2020-08-02 
  14. 14,0 14,1 ««Свидание в Самарре», Джон О`Хара»։ archive.is (ռուսերեն)։ 2013-04-17։ Վերցված է 2020-08-02 
  15. «100 Best Novels»։ www.modernlibrary.com (անգլերեն) (22. APPOINTMENT IN SAMARRA by John O’Hara)։ Modern Library։ 2007։ Վերցված է 2020-08-02 
  16. «The List»։ web.archive.org (անգլերեն)։ Appointment in Samarra (1934) by John O’Hara (Sept. ’14)։ 2016-11-21։ Վերցված է 2020-08-02 
  17. «Приятель Джои»։ Վերցված է 2020-07-27 

ՀղումներԽմբագրել