Պապի պալատ (Ավինյոն)

Պապի պալատ (ֆր.՝ Palais des papes d'Avignon), պատմա-ճարտարապետական հուշարձան Ֆրանսիայի Ավինյոն քաղաքում: 1995 թվականից ՅՈՒՆԵՍԿՕհամաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է, Եվրոպայի ամենամեծ գոթական պալատներից մեկը[1]: Պապի պալատ է այցելում տարեկան 650.000 այցելու, այստեղ կազմակերպվում է ամենամյա թատերական փառատոն[2][3]:

Պապի պալատ
ֆր.՝ Palais des papes d'Avignon
Avignon, Palais des Papes depuis Tour Philippe le Bel by JM Rosier.jpg
Երկիր`Ֆրանսիա Ֆրանսիա
Ճարտարապետական ոճ`Գոթական ճարտարապետություն

ՊատմությունԽմբագրել

 
Պապի պալատը

Ավինյոնը Հռոմի պապերի նստավայր է դարձել 1309 թվականին, երբ գասկոնցի Բերտրան դե Գոտը, ով որպես պապ հայտնի է Կլիմենտ V անունով, տեղափոխվեց Ավինյոն այն բանից հետո, երբ Բոնիֆացիոս VIII պապը տեղի տվեց Ֆրանսիայի թագավոր Ֆիլիպ IV Գեղեցիկի հետ ունեցած կոնֆլիկտում: 1348 թվականին Կլիմենտ V պապը ձեռք է բերում քաղաքը, որ պատկանում էր Պրովանսի կոմսերին: Ավինյոնում պապերն ավելի ապահով էին զգում, քան անհանգիստ Հռոմում, որտեղ սուր բախումներ էին ընթանում ազնվական տոհմերի միջև: Բացի այդ` Պապական մարզը Իտալիայի կենտրոնում այն ժամանակ փաստացի անկում էր ապրել: Կաթոլիկ եկեղեցու ղեկավարների հաստատումը այս քաղաքում (1309-1377) սկսեց կոչվել «Պապերի ավինյոնյան գերություն»:

Ավինյոնյան առաջին պապերը` Կլիմենտ V-ը և Հովհաննես XXII-ը, ապրել են դոմինիկյան վանքում, սակայն հետագայում Բենեդիկտոս XII-ի օրոք (1334-1342) սկսվում է եպիսկոպոսական հին պալատի վերակառուցումը, ինչը շարունակվում է նաև հետագա պապերի օրոք: Պալատը կառուցվում է քաղաքի հյուսիսային մասում` զառիթափ լանջերով բլրի վրա, որտեղից գեղեցիկ տեսարան էր բացվում Ռոն գետի վրա: Շինությունը բաղկացած էր երկու մասից` հին և նոր պալատներից: Շինարարության ավարտին նրանց ընդհանուր մակերեսը կազմում էր 11.000 մ²: Պալատի կառուցման համար ծախսվում է պապական եկամուտների մեծ մասը:

Հին պալատը կառուցվել է Բենեդիկտոս XII-ի հրահանգով ճարտարապետ Պիեռ Պուասոն Միրեպոյի նախագծով: Պապը հրամայում է քանդել եպիսկոպոսական հին պալատը և նրա տեղում կառուցել ավելի մեծ շինություն` ամրոցային հզոր պատերով, վանքով և աշտարակներով: Կլմենտ VI-ի, Ինոկենտի VI և Ուրբան V-ի օրոք ամրոցը մի քանի անգամ վերաշինվել ու ընդարձակվել է: Այդպես կառուցվում է ևս մեկ խոշոր շինություն` Նոր պալատը` պապական պատարագների համար նախատեսված ժամատնով: Եվս երկու աշտարակ կառուցվում են Ինոկենտի VI-ի օրոք; Ուրբան V-ը ավարտում է ներքին բակի շինարարությունը (հայտնի է «Պատվավոր լեգեոնի ատյան» անունով): Շենքի ինտերիերը ճոխ զարդարվում է ֆրեսկոներով, գոբելեններով, նկարներով, քանդակներով և փայտե առաստաղներով:

Պապերը լքում են Ավինյոնը 1377 թվականին` վերադառնալով Հռոմ, սակայն դա նոր պառակտումների տեղիք է տալիս, քանի որ պապի հակառակորդներ Կլիմենտ VII-ը և Բենեդիկտոս XIII-ը Ավինյոնի պալատը դարձնում են իրենց նստավայրը մինչև 1408 թվականը: Նրանց տապալումից հետո անգամ պալատը մի քանի տարի գտնվում էր նրանց կողմնակիցների ձեռքում նույնիսկ պաշարումից հետո: 1433 թվականին պալատը անցնում է պապական ենթակայության:

1789 թվականին` Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ժամանակ, պալատը գրավվում ու կողոպտվում է ապստամբների կողմից, իսկ 1791 թվականին դառնում է հակահեղափոխականների զանգվածային գլխատման վայր: Նապոլեոնի օրոք պալատի շինություններն օգտագործվոմ են որպես զորանոցներ և բանտեր: Երրորդ հանրապետության սկզբնական շրջանում, երբ երկրում իշխում են հակակրոնական տրամադրությունները, պալատի փայտյա ինտերիերը օգտագործվում է ձիանոցների համար, իսկ ֆրեսկոները ծեփվում են:

1906 թվականին ֆրանսիական իշխանությունները վերանորոգում են Պապի պալատը` այնտեղ ձևավորելով ազգային թանգարան:

Ներկայումս զբոսաշրջիկների այցելությունների համար բաց է պալատի շինությունների մեծ մասը: Բացի դրանից` այստեղ կա հանդիսությունների մեծ սրահ[4]: Պալատում է պահվում Վոքլյուզ դեպարտամենտի արխիվը: Պալատից վերև գտնվում է Ավինյոնի տաճարը:

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. "Centre historique d'Avignon: Palais des papes, ensemble épiscopal et Pont d'Avignon" [Historic Centre of Avignon: Palais des papes together with the Pont d'Avignon] (in French). UNESCO World Heritage Centre. 2009-05-06. Retrieved 2011-06-10.
  2. http://www.palais-des-papes.com/pages/pdpaccueil.html
  3. https://books.google.am/books?id=8pDrHAAACAAJ&dq=palais+papes+exposition&hl=fr
  4. http://www.palais-des-papes.com/pages/cicaccueil.html

Արտաքին հղումներԽմբագրել