Բացել գլխավոր ցանկը

Ույղուրերեն (/ˈwɡər/[4][5] ئۇيغۇر تىلى, Уйғур тили, Uyghur tili, Uyƣur tili or ئۇيغۇرچە, Уйғурчә, Uyghurche, Uyƣurqə), նախկինում հայտնի որպես "Արևելյան թուրքերեն", Թյուրքական լեզվախմբի լեզու, որով խոսում են 10-15 միլիոն մարդ, խոսվում է Ույղուրների կողմից արևմտյան Չինաստանի Սինծյան նահանգում: Ույղուրերեն խոսաղներիմեծ համայնք կա նաև Ղազախստանում, Ղրղզստանում և Ուզբեկստանում: Ույղուրերենը Սինծյանի Պաշտոնական լեզուն է: Այնտեղ այն կիրառվում է և՛ բանավոր, և՛ գրավոր խոսքում, ինչպես նաև ռադիոյով և հեռուստացույցով:[6]

Infoboxforlang.png
Ույղուրերեն
ئۇيغۇرچە  /  ئۇيغۇر تىلى
Uyghurche.png
Տեսակլեզու[1] և կենդանի լեզու[2]
Ենթադասկարլուկյան լեզուներ և Թյուրքական լեզվախումբ[3]
ԵրկրներFlag of the People's Republic of China.svg Չինաստան, Flag of Uzbekistan.svg Ուզբեկստան, Flag of Kazakhstan.svg Ղազախստան, Flag of Kyrgyzstan.svg Ղրղզստան, Flag of Afghanistan.svg Աֆղանստան, Flag of Mongolia.svg Մոնղոլիա և Flag of Albania.svg Ալբանիա
Խոսողների քանակ10 389 840 մարդ (2010)[1]
Գրերի համակարգԱրաբական գիր, կյուրեղագիր և լատինական այբուբեն
IETFug
ԳՕՍՏ 7.75–97уйг 715
ISO 639-1ug
ISO 639-2uig
ISO 639-3uig

Uyghurche.png

Uyghur language geographical extent.svg
Ույղուրերենի տարածվածությունը Չինաստանում
Uyghur Arabic script Վիքիպահեստում

Ույղուրերնը պատկանում է Թյուրքական լեզվախմբի Կառլուկական ենթախմբին, որի մեջ մտնում է նաև Ուզբեկերենը: Ինպես այլ Թյուրքական լեզվախմբի լեզուներ, ույղուրերենը նույնպես ունի սինհարմոնիա և ագլուտինացիա, ունի նաև գոյականական դասերի և քերականական սեռերի պակաս:Ի հավելում թյուքական լեզուների ազդեցությանը ույղուրերնեի վրա մեծ ազդեցություն է գործել պարսկերենը և Արաբերենը, իսկ վերջերս Չինարենը և Ռուսերենը:

Վերափոխված արաբահենք գրերի համակարգը ամենատարածվածն է և միակ ստանդարտացվածն է Չինաստանում, չնայած այլ տեսակի գրերի համակարգեր են օգտագործվում պատմական նպատակներով: 2 լատինատառ և մեկ կիրիլատառ այբուբեններ նույնպես օգտագործվում են, չնայած շատ ավելի քիչ դեպքերում:

ԾանոթագրություններԽմբագրել