Ուլրիխ Ցվինգլի (Հուլդրայխ) (հունվարի 1, 1484[1][2] կամ հունվարի 1, 1484(1484-01-01)[3], Վիլդհաուս - հոկտեմբերի 11, 1531[2] կամ հոկտեմբերի 11, 1531(1531-10-11)[3], Կապել ամ Ալբիս), շվեյցարացի եկեղեցական բարենորոգիչ և քաղաքական գործիչ, Ռեֆորմացիայի արմատական բյուրգերաբուրժական ուղղություններից մեկի՝ ցվինգլիականության ստեղծողը։

Ուլրիխ Ցվինգլի
գերմ.՝ Ulrich Zwingli
Ulrich Zwingli.jpg
Ծնվել էհունվարի 1, 1484[1][2] կամ հունվարի 1, 1484(1484-01-01)[3]
ԾննդավայրՎիլդհաուս
Մահացել էհոկտեմբերի 11, 1531[2] (47 տարեկանում) կամ հոկտեմբերի 11, 1531(1531-10-11)[3] (47 տարեկանում)
Մահվան վայրԿապել ամ Ալբիս
ՔաղաքացիությունFlag of Switzerland.svg Շվեյցարիա
ԿրոնԿալվինականություն
ԿրթությունՎիեննայի համալսարան և Բազելի համալսարան
Մասնագիտությունաստվածաբան, թարգմանիչ, քահանա, Protestant reformer, գրող և military chaplain
ԱմուսինԱննա Ռեինհարտ
Զբաղեցրած պաշտոններAntistes?
ԵրեխաներRegula Gwalther-Zwingli?, Wilhelm Zwingli?, Huldrich Zwingli? և Anna Zwingli?
Ստորագրություն
Signature of Huldrych Zwingli.svg
Ulrich Zwingli Վիքիպահեստում

Կենսագրություն և գործունեությունԽմբագրել

Գործել է Ցյուրիխում, որտեղ 1519 թվականին դարձել է կանոնիկոս։ Նրա բարենորոգչական գործունեությունը սերտորեն կապված էր Ցյուրիխում սրված սոցիալ–քաղաքական պայքարի հետ և արտահայտում էր սաղմնավորվող կապիտալ արտադրահարաբերությունների հետ կապված բյուրգերության առաջավոր խավերի, համքարությունների և շրշակա գյուղացիության շահերը։ 1522 թվականին Ցվինգլին հարաբերությունները խզեց Հռոմի պապի հետ, հրապարակեց իր «67 թեզիսները», որոնցում շարադրված էին եկեղեցու և քաղաքական կարգի բարենորոգման սկզբունքները։ 1523 թվականից Ցյուրիխում նրա ղեկավարությամբ փակվեցին վանքերը, արգելվեց ինդուլգենցիաների վաճառքը, եկեղեցիներից հեռացվեցին սրբապատկերները, մասունքները, բռնագրավվեց եկեղեցական գույքը և ծառայեցվեց բարեգործական, կրթական և այլն նպատակների։ Ցվինգլիականությունը հաղթանակեց նաև Բեռնում, Բազելում, Շաֆհաուզենում, Գլարուսում և Սանկտ–Գալենում, որոնք Ցյուրիխի հետ միավորվեցին ավետարանական կանտոնների միության մեջ։ Սակայն Ցվինգլին չհենվեց 1524 թվականին Ցյուրիխի կանտոնում սկսված գյուղացիական շարժման վրա, մանր զիջումներով և ճնշամիջոցներով հասավ դրա վերացմանը։ Ցվինգլի դեմ դուրս եկան կաթոլիկության կողմնակիցները Շվեյցարիայի անտառային կանտոններից, որոնց հետ մարտերում ջախջախվեց Ցյուրիխի զորքը և զոհվեց Ցվինգլը։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008060900023#3
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Czech National Authority Database
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 169