Շագանակենի ցանովի

բույսերի տեսակ
Շագանակենի ցանովի
Շագանակենի ցանովի
Շագանակենի ցանովի
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes)
Կարգ Հաճարածաղկավորներ (Fagales)
Ընտանիք Հաճարազգիներ (Fagaceae)
Ցեղ Շագանակենի (Castanea)
Տեսակ Շագանակենի ցանովի (C. sativa)
Միջազգային անվանում
Castanea sativa
Տարածվածություն և պահպանություն
Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝ Status iucn3.1 LC hy.svg
Քիչ մտահոգող տեսակ

Տաքսոնի տարածվածությունը
Տաքսոնի տարածվածությունը

Շագանակենի ցանովի (լատ.՝ Castanea sativa), հաճարազգիների ընտանքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

ՆկարագրությունԽմբագրել

35 մ բարձրությամբ ծառ է։ Մեծ, ամբողջական, երկարավուն-նշտարաձև, ատամնեզր տերևները գագաթում սրացած են։ Կաշենման պտղապատով պտուղը ընդգրկված է սուր-փշոտ, փայտացած պտղագավաթի մեջ։

ՏարածվածությունԽմբագրել

Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի (Իջևանի շրջակայք) և Զանգեզուրի («Շիկահող» պետական արգելոց) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախակովկասում, Անդրկովկասի տարբեր շրջաններում, Եվրոպայի հարավում, միջերկրածովյան ավազանի երկրներում, Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում։

ԷկոլոգիաԽմբագրել

Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 900-1300 մ բարձրությունների վրա, անտառներում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոս-հոկտեմբերին։

ՊահպանությունԽմբագրել

Վտանգված տեսակ է, որի բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայտնի են երկու բնական պոպուլացիաներ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես անմիջական սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Մեկ պոպուլյացիան պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում[1]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Հայաստանի Կարմիր գիրք։ Երևան: Հայաստանի բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6