Նոքսվիլ (անգլ.՝ Knoxville), քաղաք ամերիկյան Թենեսի նահանգում. Նոքս շրջանի վարչական կենտրոնը[1]: Արևելյան Թենեսիում խոշորագույն և ամբողջ նահանգում մեծությամբ երրորդ բնակավայրն է (հաջորդում է Նեշվիլին ու Մեմֆիսին)[2]. 2019 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 187.603[3]: Նույնանուն մետրոպոլիսային տարածքի գլխավոր բնակավայրն է, տարածք, որի բնակիչների թիվը 2015 թվականին կազմում էր 868.546[4]:

Բնակավայր
Նոքսվիլ
անգլ.՝ Knoxville
Knoxville TN skyline.jpg
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Հիմնադրված է1786 թ.
Առաջին հիշատակում1786
Մակերես269,793619 կմ²
ԲԾՄ270±1 մետր
Բնակչություն178 874 մարդ (2010)
Հեռախոսային կոդ865
Փոստային ինդեքսներ37902
Պաշտոնական կայքci.knoxville.tn.us(անգլ.)
##Նոքսվիլ (ԱՄՆ)
Red pog.png

Նոքսվիլը հիմնադրվել է 1786 թվականին, անվանակոչվել Ջորջ Վաշինգտոնի կառավարության կազմում որպես ռազմական նախարար պաշտոնավարած Հենրի Նոքսի պատվին, եղել է Թենեսի նահանգի առաջին մայրաքաղաքը և այդ կարգավիճակը պահպանել մինչև 1815 թվականը (1797 թվականից): 1855 թվականին երկաթուղին հասել է Նոքսվիլ՝ նպաստելով բնակավայրի բուռն թափով զարգացմանը: Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին թեժ մարտերի վայր է դարձել, ձեռքից ձեռք անցել: Պատերազմից հետո վերազարթոնք է ապրել, վերածվել արդյունաբերական ու առևտրային կենտրոնի: 1982 թվականին այստեղ անցկացված համաշխարհային տոնավաճառը նոր զարկ է տվել քաղաքի տնտեսական զարգացմանն ու կառուցապատման աճին[5]: Նոքսվիլում են գտնվում Pilot Flying J խոշոր ընկերության գլխավոր գրասենյակն ու արտադրական ձեռնարկությունը: Բացի այդ, այս քաղաքում են Թենեսիի համալսարանի գլխավոր մասնաշենքն ու ուսանողական ավանը, Թենեսիի հովտի վարչական մարմինները, նահանգային գլխավոր դատարանը, համազգային ու տարածաշրջանային նշանակության մի ամբողջ շարք հիմնարկ-ձեռնարկություններ: Նոքսվիլը համարվում է նաև ապալաչյան մշակույթի պահպանության ու զարգացման կենտրոններից մեկը, ինչպես նաև՝ Great Smoky Mountains ազգային պարկի դարպասներից մեկը[6][7]:

ԿլիմաԽմբագրել

Նոքսվիլ (ՄաքԳի Թայսոն օդանավակայան), 1981−2010 normals,[Ն 1] extremes 1871–present[Ն 2]ի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °F (°C) 77
(25)
83
(28)
88
(31)
93
(34)
96
(36)
105
(41)
105
(41)
102
(39)
103
(39)
96
(36)
85
(29)
80
(27)
105
(41)
Միջին բարձր °F (°C) 47.3
(8.5)
52.3
(11.3)
61.4
(16.3)
70.3
(21.3)
78.1
(25.6)
85.4
(29.7)
88.2
(31.2)
87.8
(31)
81.8
(27.7)
71.2
(21.8)
60.4
(15.8)
49.8
(9.9)
69.6
(20.9)
Միջին ցածր °F (°C) 29.2
(−1.6)
32.4
(0.2)
39.2
(4)
47.3
(8.5)
56.2
(13.4)
64.7
(18.2)
68.7
(20.4)
67.8
(19.9)
60.4
(15.8)
48.5
(9.2)
39.0
(3.9)
31.7
(−0.2)
48.8
(9.3)
Ռեկորդային ցածր °F (°C) −24
(−31)
−10
(−23)
1
(−17)
22
(−6)
32
(0)
42
(6)
49
(9)
49
(9)
35
(2)
24
(−4)
5
(−15)
−6
(−21)
−24
(−31)
Տեղումներ դյույմ (մմ) 4.32
(109.7)
4.26
(108.2)
4.34
(110.2)
4.01
(101.9)
4.51
(114.6)
3.81
(96.8)
5.08
(129)
3.27
(83.1)
3.24
(82.3)
2.51
(63.8)
4.01
(101.9)
4.50
(114.3)
47,86
(1215,6)
Ձյան տեղումներ դյույմ (սմ) 2.7
(6.9)
1.6
(4.1)
0.9
(2.3)
0.5
(1.3)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
trace 0.8
(2)
6.5
(16.5)
Միջ. տեղումների օրեր (≥ 0.01 in) 11.2 11.0 12.0 10.7 11.4 11.4 11.3 8.8 7.7 8.2 9.9 11.6 125.2
Միջ. ձնառատ օրեր (≥ 0.1 in) 1.5 1.2 0.6 0.1 0 0 0 0 0 0 0 0.8 4.2
% խոնավություն 71.7 68.0 64.8 63.3 70.8 73.5 75.7 76.3 76.1 73.0 71.8 72.9 71.5
Միջին ամսական արևային ժամ 135.8 145.3 208.9 256.6 287.2 291.1 287.3 278.0 232.3 217.2 151.7 122.5 2613,9
Տոկոս հնարավոր արևի լույս 44 48 56 65 66 67 65 67 62 62 49 40 59
աղբյուր: NOAA (relative humidity and sun 1961–1990)[8][9][10]

ԺողովրդագրությունԽմբագրել

21-րդ դարի առաջին տասնամյակի ընթացքում Նոքսվիլի բնակչության թիվն աճել է շուրջ 3 տոկոսով[11]: Բնակիչների միջին տարիքը կազմել է 32.7[12]:

2017 թվականի տվյալներով քաղաքում ապրում էր 187 347 մարդ[13], որոնց 18,9%-ը՝ 18-ից ցածր, 13,2%-ը՝ 65-ից բարձր տարիքի[14]: Կանայք կազմել են բնակչության 52,1%-ը: Սպիտակամորթ էին բնակիչների 75,2%-ը, սևամորթ՝ 17,5%-ը, հնդկացիներ՝ 0,5%-ը[14]:

Քաղաքում բավական բարձր է աղքատության մակարդակը՝ 25%, այն դեպքում, երբ նահանգում այդ ցուցանիշը 16.1% է, ամբողջ ԱՄՆ-ում՝ 15.1%[11][15]:

2006 թվականին Տնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտի անցկացրած ուսումնասիրությունների արդյունքներով Նոքսվիլը համարվել է բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների նորավարտների ապրելու համար առավել բարենպաստ բնակավայրերից մեկը[16]: 2014 թվականին Forbes ամսագիրը Նոքսվիլը ներառել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների՝ ապրուստի տեսակետից առավել բարենպաստ բնակավայրերի առաջին հնգյակում [17]:

Ռասայական կազմը 1970[18] 1990[18] 2000[19] 2010[19] 2018 est.[20]
Սպիտակամորթներ 87.0% 82.7% 79.9% 76.1% 75.3%
Աֆրաամերկացիներ/սևամորթներ 12.7% 15.8% 16.0% 17.1% 17.5%
Ասիացիներ 0.2% 1.0% 1.5% 1.7% 1.8%
Ամերիկացի բնիկներ 0.1% 0.2% 0.3% 0.4% 0.5%
Հավայացիներ և խաղաղօվկիանոսյան այլ կղզիների ներկայացուցիչներ - - 0.0% 0.2% 0.1%
[Այլ ռասաների պատկանողներ 0.1% 0.2% 0.7% 2.2% 1.8%
Երկու և ավելի ռասայի ներկայացուցիչներ - 1.6% 2.5% 3.0%

ՄիջոցառումներԽմբագրել

Նոքսվիլում սուրբծննդյան բազմազան միջոցառումները ձգվում են մինչև ութ շաբաթ: Դրանցից առավել հիշարժան են Singing Christmas Tree-ն, չմուշկներով սահքն ու սառցադաշտային զանազան խաղերն ու մրցույթները[21][22]:

Քույր քաղաքներԽմբագրել

Նոքսվիլը բարեկամական և գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ[23].

Զանգվածային մշակույթումԽմբագրել

Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն Նոքսվիլում են նկարահանվել հետևյալ ֆիլմերը.

  • «Հոկտեմբերյան երկինք» /October Sky [25]
  • Road Trip
  • «Լուսնալույսի տուփը»/Box of Moonlight
  • Սիմփսոնները սերիալի Bart on the Road դրվագաշարը[26]
  • The Heart Is Deceitful Above All Things-ի մի շարք տեսարաններ [27][28]

ԳրականությունԽմբագրել

  • Barber, John W., and Howe, Henry. All the Western States and Territories, . . . (Cincinnati, Ohio: Howe's Subscription Book Concern, 1867). pp. 631–632.
  • Carey, Ruth. "Change Comes to Knoxville." in These Are Our Voices: The Story of Oak Ridge 1942–1970, edited by James Overholt, Oak Ridge, Tennessee, 1987.
  • Deaderick, Lucile, ed. Heart of the Valley—A History of Knoxville, Tennessee Knoxville: East Tennessee Historical Society, 1976.
  • Jennifer Long; "Government Job Creation Programs-Lessons from the 1930s and 1940s" Journal of Economic Issues . Volume: 33. Issue: 4. 1999. pp 903+, a case study of Knoxville.
  • Isenhour, Judith Clayton. Knoxville, A Pictorial History. (Donning Company, 1978, 1980).
  • «Knoxville»։ The Tennessee Encyclopedia of History and Culture։ Արխիվացված է օրիգինալից April 15, 2006-ին։ Վերցված է March 14, 2006 
  • McDonald, Michael, and Bruce Wheeler. Knoxville, Tennessee: Continuity and Change in an Appalachian City University of Tennessee Press, 1983. the standard academic history
  • McKenzie, Robert Tracy. Lincolnites and Rebels: A Divided Town in the American Civil War (2009) on Knoxville excerpt and text search
  • The Future of Knoxville's Past: Historic and Architectural Resources in Knoxville, Tennessee. (Knoxville Historic Zoning Commission, October 2006).
  • Rothrock, Mary U., editor. The French Broad-Holston Country: A History of Knox County, Tennessee. (Knox County Historical Committee; East Tennessee Historical Society, 1946).
  • Temple, Oliver P. East Tennessee and the Civil War (1899) 588pp online edition
  • Wheeler, Bruce. "Knoxville, Tennessee: A Mountain City in the New South" (University of Tennessee Press, 2005).

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Find a County»։ National Association of Counties։ Արխիվացված է օրիգինալից May 31, 2011-ին։ Վերցված է June 7, 2011 
  2. U.S. Census Bureau, 2010 Census Interactive Population Search Archived January 21, 2012, at the Wayback Machine.. Retrieved: December 20, 2011.
  3. «U.S. Census Bureau QuickFacts: Knoxville city, Tennessee»։ www.census.gov 
  4. «Census: Nashville, Knoxville Areas Continue to Lead the State in Population Growth»։ Tennessee Today։ March 23, 2017։ Արխիվացված է օրիգինալից August 21, 2017-ին։ Վերցված է August 20, 2017 
  5. "Ask Doc Knox", "Downtown's Homegrown Revival", Metro Pulse, November 16, 2011. Accessed at the Internet Archive, October 1, 2015.
  6. King Niki (December 12, 2011)։ «Urban Appalachia: Who, Where and What is it?!»։ The Hillville։ Վերցված է July 28, 2020։ «Knoxville, Roanoke and Pittsburgh all had spots in Planetizen’s list of top 100 public spaces, an indication of the urban-loving lifestyles that flourish there.» 
  7. Harlan Will (November 29, 2012)։ «Knoxville plans greenway to the Smokies»։ Blue Ridge Outdoors։ Վերցված է July 28, 2020։ «Knoxville, the self-proclaimed “Gateway to the Smokies,” has big plans to build a greenway system that connects it to the country’s most popular national park.» 
  8. «NowData - NOAA Online Weather Data»։ National Oceanic and Atmospheric Administration։ Արխիվացված է օրիգինալից November 16, 2018-ին։ Վերցված է 2019-10-03 
  9. «Station Name: TN KNOXVILLE MCGHEE TYSON AP»։ National Oceanic and Atmospheric Administration։ Արխիվացված է օրիգինալից May 25, 2017-ին։ Վերցված է April 23, 2014 
  10. «WMO Climate Normals for KNOXVILLE/MUNICIPAL, TN 1961–1990»։ National Oceanic and Atmospheric Administration։ Վերցված է March 10, 2014 
  11. 11,0 11,1 U.S. Census Bureau, QuickFacts sheet for Knoxville (city), Tennessee Archived June 8, 2007, at the Wayback Machine.. Retrieved: December 20, 2011.
  12. Jack Neely, "Knoxville By the (Census) Numbers", Metro Pulse, June 29, 2011. Accessed at the Internet Archive, October 1, 2015.
  13. https://www.census.gov/search-results.html?q=knoxville+tn&page=1&stateGeo=none&searchtype=web&cssp=SERP&_charset_=UTF-8 
  14. 14,0 14,1 https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/knoxvillecitytennessee,knoxcountyillinois,US/PST045218 
  15. U.S. Census Bureau, "Poverty - Highlights Archived December 24, 2011, at the Wayback Machine., September 13, 2011. Retrieved: December 21, 2011.
  16. Economic Research Institute, Inc., ERI Economic Research Institute Releases Survey on Best and Worst Cities for College Grads – Based on salary/cost of living, Knoxville, TN rated best Archived September 27, 2007, at the Wayback Machine., press release, July 6, 2006
  17. Erin Carlyle, "America's Most Affordable Cities Archived July 29, 2017, at the Wayback Machine.", Forbes.com, March 11, 2014.
  18. 18,0 18,1 «Table 43. Tennessee – Race and Hispanic Origin for Selected Large Cities and Other Places: Earliest Census to 1990»։ U.S. Census Bureau։ July 13, 2005։ Վերցված է April 27, 2018 
  19. 19,0 19,1 «Knoxville city, Tennessee»։ United States Census Bureau։ Վերցված է 2019-12-29 
  20. «U.S. Census Bureau QuickFacts: Knoxville city, Tennessee»։ census.gov։ United States Census Bureau։ Վերցված է 18 July 2020 
  21. Moon Blue Ridge & Smoky Mountains - Page 279 1612380662 Deborah Huso - 2011 Christmas in the City (865/215-4248, www.cityofknoxville.org, Nov.–Dec.) covers eight weeks of festivities at various locations throughout the city. The activities include ... Santa, as well as ice skating on Knoxville's Holidays on Ice skating rink.
  22. «Knoxville's Holidays on Ice»։ Արխիվացված է օրիգինալից April 15, 2016-ին։ Վերցված է April 18, 2016 
  23. «Sister City Directory.»։ Sister Cities International։ Արխիվացված է օրիգինալից July 9, 2007-ին։ Վերցված է April 1, 2011 
  24. http://www.chelm.pl/um/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=99 
  25. Morrow Terry (September 20, 2010)։ «'October Sky' cast & crew reunite in Oliver Springs.»։ Knoxville News-Sentinel։ Արխիվացված է օրիգինալից October 13, 2012-ին։ Վերցված է April 1, 2011 
  26. «The Simpsons: "Bart on the Road" Episode.»։ Knoxville News-Sentinel։ May 31, 1996։ Արխիվացված է օրիգինալից May 15, 2011-ին։ Վերցված է April 1, 2011 
  27. Bruce Handy, "The Boy Who Cried Author Archived July 13, 2016, at the Wayback Machine.," Vanity Fair, May 2006.
  28. Filmography Archived August 4, 2016, at the Wayback Machine., Visit Knoxville Film/Knox website. Retrieved: July 31, 2016.

Արտաքին հղումներԽմբագրել

Վիքիճամփորդն ունի Knoxvilleին առնչվող զբոսաշրջային տեղեկատվություն։


Քաղվածելու սխալ՝ <ref> tags exist for a group named "Ն", but no corresponding <references group="Ն"/> tag was found