Յոհաննես Դունս Սկոտ

Յոհաննես Դունս Սկոտ (լատ.՝ Johannes Duns Scotus, 1265[1] կամ 1266, Դունս, Duns, Berwickshire - նոյեմբերի 8, 1308[1], Քյոլն, Կուրրեյնի շրջան, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն), փիլիսոփա, աստվածաբան, ֆրանցիսկյան միաբանության անդամ։ Միջնադարյան սխոլաստիկայի ներկայացուցիչ։ Դասավանդել է Օքսֆորդի և Փարիզի համալսարաններում։ Քննադատել է թոմիզմը՝ գտնելով, որ հնարավոր չէ ռացիոնալիստորեն հիմնավորել արարչագործության գաղափարը, փորձել է փիլիսոփայությունը անջատել աստվածաբանությունից։ Աստծուն վերագրելով բացարձակ ազատություն՝ պնդել է, որ աստված կարող է նյութին հաղորդել մտածելու ունակություն, այսինքն, ինչպես նշել է Կ․ Մարքսը, իրեն իսկ աստվածաբանությանն ստիպել է մատերիալիզմ քարոզել։ Դունս Իոհանը նոմինալիզմի դիրքերից լուծել է ունիվերսալիաների (ընդհանուրի) խնդիրը և դրանով ամրապնդել միջնադարյան փիլիսոփայության մատերիալիստական հակումները։ Դունս Իոհանը զգալի ավանդ է թողել միջնադարյան Եվրոպայի տեսական մտքի պատմության մեջ։

Picto infobox auteur.png
Յոհաննես Դունս Սկոտ
Duns Scotus
Scoto (Duns Scoto) - Studiolo di Federico da Montefeltro.jpg
Ծնվել է1265[1] կամ 1266 Դունս, Duns, Berwickshire
Մահացել էնոյեմբերի 8, 1308[1] Քյոլն, Կուրրեյնի շրջան, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
ԳերեզմանChurch of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary in Cologne
ՔաղաքացիությունFlag of Scotland (1542–2003).svg Շոտլանդիայի թագավորություն
ԴավանանքՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի[2] և կաթոլիկություն[2]
Մասնագիտությունփիլիսոփա, աստվածաբան, համալսարանի դասախոս, գրող, Catholic clergyman, father, դասախոս, regular clergyman, Roman Catholic clergyman, pastor և քարոզիչ
Հաստատություն(ներ)Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն, աստվածաբանություն, կրթություն, scientific writing?, քրիստոնեական ծառայություն, preaching?, սխոլաստիկա և Տրամաբանություն
Ալմա մատերՄերթոն քոլեջ և Օքսֆորդի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինլատիներեն[1][3]
ՈւսուցիչSimon of Faversham?, William of Ware? և Gonsalvus of Spain?
ԱշակերտներՈւիլյամ Օկկամ
Commons-logo.svg John Duns Scotus Վիքիպահեստում

ԾանոթագրություններԽմբագրել

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 460