Յոհաննես Դունս Սկոտ

Յոհաննես Դունս Սկոտ (Johannes Duns Scotus, 1265[1] կամ 1266, Դունս, Duns, Berwickshire - նոյեմբերի 8, 1308[1], Քյոլն, Կուրրեյնի շրջան, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն), փիլիսոփա, աստվածաբան, ֆրանցիսկյան միաբանության անդամ։ Միջնադարյան սխոլաստիկայի ներկայացուցիչ։ Դասավանդել է Օքսֆորդի և Փարիզի համալսարաններում։ Քննադատել է թոմիզմը՝ գտնելով, որ հնարավոր չէ ռացիոնալիստորեն հիմնավորել արարչագործության գաղափարը, փորձել է փիլիսոփայությունը անջատել աստվածաբանությունից։ Աստծուն վերագրելով բացարձակ ազատություն՝ պնդել է, որ աստված կարող է նյութին հաղորդել մտածելու ունակություն, այսինքն, ինչպես նշել է Կ․ Մարքսը, իրեն իսկ աստվածաբանությանն ստիպել է մատերիալիզմ քարոզել։ Դունս Իոհանը նոմինալիզմի դիրքերից լուծել է ունիվերսալիաների (ընդհանուրի) խնդիրը և դրանով ամրապնդել միջնադարյան փիլիսոփայության մատերիալիստական հակումները։ Դունս Իոհանը զգալի ավանդ է թողել միջնադարյան Եվրոպայի տեսական մտքի պատմության մեջ։

Picto infobox auteur.png
Յոհաննես Դունս Սկոտ
Duns Scotus
Scoto (Duns Scoto) - Studiolo di Federico da Montefeltro.jpg
Ծնվել է1265[1] կամ 1266 Դունս, Duns, Berwickshire
Մահացել էնոյեմբերի 8, 1308[1] Քյոլն, Կուրրեյնի շրջան, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
ԳերեզմանChurch of the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary in Cologne
ՔաղաքացիությունFlag of Scotland (1542–2003).svg Շոտլանդիայի թագավորություն
ԴավանանքՀռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտությունփիլիսոփա, աստվածաբան, համալսարանի դասախոս, գրող, հոգևորական և father
Հաստատություն(ներ)Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն
Ալմա մատերՄերթոն քոլեջ և Օքսֆորդի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինլատիներեն[1][2]
ՈւսուցիչSimon of Faversham?, William of Ware? և Gonsalvus of Spain?
ԱշակերտներՈւիլյամ Օկկամ
John Duns Scotus Վիքիպահեստում

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. Mirabile: Digital Archives for Medieval Culture (իտալ.)SISMEL – Edizioni del Galluzzo.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 460