Բացել գլխավոր ցանկը

Յարոսլավ Վլադիմիրովիչ (կամ Յարոսլավ Իմաստուն, մոտ 978[6] - 19 կամ 20 փետրվարի[7][8] 1054, Վիշգորոդ), Ռոստովի իշխան (987-1010 թթ.), Նովգորոդի իշխան (1010-1034 թթ.), Կիևի մեծն իշխան (1016-1018 թթ., 1019-1054 թթ.)։

Յարոսլավ Իմաստուն
Կիևյան Ռուսիայի մեծ իշխան
Yaroslav the Wise2.jpg
Իշխանություն1019–1054
Ծնվել է՝978[1]
Մահացել է՝փետրվարի 20, 1054
Վախճանի վայրՎիշգորոդ, Ուկրաինա
Սոֆիայի տաճար
ՔաղաքացիությունԿիևյան Ռուսիա
ՆախորդՍվյատոպոլկ Վլադիմիրովիչ
ՀաջորդողԻզյասլավ Վլադիմիրովիչ
ՏոհմՌյուրիկովիչներ
քաղաքական գործիչ
ՀայրՎլադիմիր Մեծ
ՄայրՌոգնեդա
ԵրեխաներԵլիզավետա, Անաստասիա, Աննա Յարոսլավնա[2][3], Իզյասլավ, Սվյատոսլավ, Վսեվոլոդ I[4], Իգոր[5], Վլադիմիր, Իլյա Յարոսլավիչ, Վյաչեսլավ Յարոսլավիչ և Ագաթա
Կրոնական հավատքներուղղափառություն և Սլավոնական դիցաբանություն

Յարոսլավ Վլադիմիրովիչը իշխան Վլադիմիր Սվյատոսլավիչի (Ռյուրիկովիչների տոհմից) և իշխանուհի Ռոգնեդա Ռոգվոլոդովնայի որդին է, Եվրոպայի շատ տիրակալների հայրը, պապը և հորեղբայրը։ Մկրտության ժամանակ ստացել է Գեորգի անունը։ Ռուսական Ուղղափառ եկեղեցին նրան համարում է բարեհավատ իշխան․ նրա հիշատակի օրը նշվում է հուլյան օրացույցի փետրվարի 20-ին։

Յարոսլավ Իմաստունի օրոք կազմվել է ռուսական իրավունքի առաջին հայտնի օրենքների ժողովածուն, որը պատմության մեջ մտել է որպես «Ռուսկայա Պրավդա»։

Միավորել է գրեթե բոլոր հին ռուսական հողերը։ Արշավել է Լեհաստան, լիտվական ցեղերի դեմ (1030-1040 թվականներին), ջախջախել է պեչենեգներին (1036 թ.)։ Յարոսլավ Իմաստունի օրոք Կիևյան Ռուսիայում զգալիորեն զարգացել են ֆեոդալական հարաբերությունները, Կիևում ծավալել է շինարարություն (Սուրբ Սոֆիայի տաճարը և այլն), ինչպես նաև թարգմանական գործը, զարգացել տարեգրությունը։ Յարոսլավ Իմաստունի նախաձեռնությամբ հաստատվել է առաջին ռուսական մետրոպոլիտը, որով ամրապնդվել է Կիևյան Ռուսիայի միջազգային հեղինակությունը։ Յարոսլավ Իմաստունն ազգակցական կապերի մեջ էր եվրոպական շատ կառավարողների հետ։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119197391 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. С. Тр. Анна Ярославна // Русский биографический словарьСПб.: 1900. — Т. 2. — С. 193.
  3. Анна Ярославна // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1890. — Т. Iа. — С. 792.
  4. А. Э. Всеволод-Андрей Ярославич // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1892. — Т. VII. — С. 384.
  5. Игорь Ярославич // Русский биографический словарьСПб.: 1897. — Т. 8. — С. 62.
  6. Традиционная дата согласно ПВЛ, однако по другим сведениям он родился в период между 983 и 986 годами.
  7. Ярослав Мудрый // Советская Историческая Энциклопедия / Гл. ред. Е. М. Жуков. — М.: Советская Энциклопедия, 1976. — Т. 16. — Стб. 984.
  8. Котляр М. Ф. Ярослав Мудрий // Енциклопедія історії України. — К.: Наукова думка, 2013. — Т. 10. — С. 760.