Մուամմար ալ-Կադդաֆի

(Վերահղված է Մուամմար Կադդաֆիից)

Մուամմար բեն Մուհամադ Աբու Մենյար Աբդել Սալամ բեն Համիդ ալ-Քադդաֆի (արաբ․՝ معمر القذافي‎‎ [muˈʕamːar alqaðˈðaːfiː], Muʿammar al-Qaḏḏāfī, լիբի. արաբ.՝ [muˈʕæmːɑrˤ əlɡædˈdæːfi] (մասնագիտական գրականության մեջ նաև ընդունված է անվան Քազզաֆի գրության ձևը), հունիսի 7, 1942(1942-06-07)[1][2][3][…], Քասր Աբու Հադի, Իտալական Լիբիա - հոկտեմբերի 20, 2011(2011-10-20)[4][1][2][…], Սիրտ, Great Socialist People's Libyan Arab Jamahiriya[5][6][7]), լիբիացի պետական և ռազմական գործիչ; Լիբիական Ջամահիրիայի առաջնորդ, (1969թ.-ից), Լիբիայի հեղափոխական հրամանատարության խորհրդի ղեկավար (1969 - 1977), Լիբիայի վարչապետ և պաշտպանության նախարար (1970 - 1972), Ընդհանուր ժողովրդական կոնգրեսի գլխավոր քարտուղար (1977 - 1979), գնդապետ։ Այն բանից հետո, երբ հրաժարվել է իր բոլոր պաշտոններից, սկսել է անվանվել Սեպտեմբերմեկյան Սոցիալիստական Ժողովրդական Լիբիական Արաբական Ջամահիրիայի եղբայրական առաջնորդ և ղեկավար կամ Հեղափոխության եղբայրական առաջնորդ և ղեկավար։[16][17].

Մուամմար ալ-Կադդաֆի
արաբ․՝ معمر القذافي‎‎‎
Դիմանկար
Ծնվել էհունիսի 7, 1942(1942-06-07)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՔասր Աբու Հադի, Իտալական Լիբիա
Մահացել էհոկտեմբերի 20, 2011(2011-10-20)[4][1][2][…] (69 տարեկան)
Մահվան վայրՍիրտ, Great Socialist People's Libyan Arab Jamahiriya[5][6][7]
ԳերեզմանԼիբիական անապատ
ՔաղաքացիությունFlag of Libya.svg Լիբիա[8][9][10]
Կրոնսուննի իսլամ
ԿրթությունԲենգազիի ռազմական համալսարան ակադեմիա, University of Libya? և Joint Services Command and Staff College?
Գիտական աստիճանգիտությունների դոկտոր
ԵրկերԿանաչ գիրք
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, գրող և սպա
ԱմուսինՖեթիյե Նուրի ալ Խալեդ և Safia Farkash?
Ծնողներհայր՝ Abu Meniar?
Զբաղեցրած պաշտոններԵղբայրական առաջնորդ և հեղափոխության ղեկավար, Աֆրիկայի միության նախագահ և Լիբիայի վարչապետ
Քաղաքական կուսակցությունԱրաբական Սոցիալիստական Միություն և Libyan Arab Socialist Union?
Պարգևներ և
մրցանակներ
Սպիտակ առյուծի շքանշան Հարավսլավական մեծ աստղի շքանշան[11] «Ստարա պլանինա» շքանշան Բոգդան Խմելնիցկու շքանշան Ազատագրողի շքանշան[12] Xirka Ġieħ ir-Repubblika? Գամբիայի Հանրապետության շքանշան[13] Մադրիդի ոսկե բանալի[14] Բարեհուսո շքանշան Լեհաստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշան Պետական դրոշի շքանշան իշխան Յարոսլավ Իմաստունի 1-ին աստիճանի շքանշան Մերիթի Ազգային շքանշան Order of the 7th November 1987? Ribbon bar of the Kagera River Medal? National Order of Chad? Order of the Federal Republic? National Order of Mali? Խոսե Մարտի շքանշան[15] Օմեյադների շքանշան և Order of Courage?
ԵրեխաներՍաադի Կադդաֆի, Սաիֆ ալ Իսլամ Կադդաֆի, Հանիբալ Կադդաֆի, Մուտազիմ Կադդաֆի, Սաիֆ ալ Արաբ Կադդաֆի, Խամիս Կադդաֆի, Մուհամադ Կադդաֆի և Այշա Կադդաֆի
Ստորագրություն
Muammar al-Gaddafi Signature.svg
Muammar al-Gaddafi Վիքիպահեստում

Իշխանության է եկել 1969 թ․ ռազմական հեղաշրջման արդյունքում՝ տապալելով միապետությունը։ Հետագայում իր իշխանության գաղափարական հիմքը շարադրել է «Կանաչ գրքում»։ Լիբիայում հաստատել է կառավարման նոր ձև՝ Ջամահիրիա։ Եղել է Պանարաբիզմի կողմանկից, անհաջող փորձեր է ձեռնարկել Լիբիայի մի շարք երկրնի հետ միավորվելու ուղղությամբ։ Աջակցել է տարբեր երկրներում գործող բազմաթիվ ազգային-ազատագրական (այդ թվում՝ հայկական), հեղափոխական և ահաբեկչական կազմակերպություններին։

2011 թվականին, Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում բռնկված «Արաբական գարուն» հեղափոխական ալիքի ժամանակ Լիբիայի անցման ազգային խորհրդի (ԱԱԽ) ղեկավարությամբ հակաքադաֆիական շարժում է սկիզբ առնում, որն էլ երկրում հանգեցնում է քաղաքացիական պատերազմի և իշխող կառավարության անկման, այն բանից հետո, երբ ՆԱՏՕ-ն ռազմական օժանդակություն է հատկացնում ԱԱԽ-ին։ Նահանջի ճանապարհին, 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Քադդաֆին հայտնաբերվում և սպանվում է ԱԱԽ-ի գրոհայինների կողմից[18]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Munzinger Archiv (գերմ.) — 1913.
  3. 3,0 3,1 Энциклопедия Брокгауз (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 http://www.guardian.co.uk/world/middle-east-live/2011/oct/20/syria-libya-middle-east-unrest-live
  5. 5,0 5,1 5,2 http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-5965.2012.02278.x/full
  6. 6,0 6,1 6,2 http://link.springer.com/content/pdf/10.1007%2F978-3-319-10687-8_11.pdf
  7. 7,0 7,1 7,2 http://www.theguardian.com/books/2012/apr/27/sandstorm-libya-revolution-lindsey-hilsum-review
  8. http://www.nytimes.com/2013/03/08/opinion/global/the-sahel-is-the-latest-front-in-a-long-war.html
  9. http://www.nytimes.com/2003/01/19/magazine/19LIBYA.html
  10. http://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-12601851
  11. https://es.wikipedia.org/wiki/Muamar_el_Gadafi
  12. https://elpais.com/internacional/2009/09/30/actualidad/1254261601_850215.html
  13. https://www.bbc.com/news/world-africa-35359593
  14. https://elpais.com/diario/2011/03/21/madrid/1300710254_850215.html
  15. https://miguelgalbangutierrez.wordpress.com/2011/03/31/fidel-castro-y-hugo-chavez-respardan-los-crimenes-del-dictador-libio/
  16. Daniel Don Nanjira, African Foreign Policy and Diplomacy: From Antiquity to the 21st Century, Greenwood Publishing Group, 2010, p. 279 n. 2
  17. US Department of State’s Background Notes, (November 2005) «Libya — History», United States Department of State. Retrieved on 14 July 2006.
  18. «Libyan rebel: I killed Gaddafi»։ Ynetnews (անգլերեն)։ 2011-10-23։ Վերցված է 2020-08-20