Բացել գլխավոր ցանկը

Մորֆիա (Երուսաղեմի թագուհի)

Մորֆիա կամ Մորֆիա Մալաթիացի (ֆր.՝ Morfia de Malatya, մահացել է 1126 կամ 1127 թվականին), Բալդուին II-ի կինը, Եդեսիայի կոմսուհի, ապա՝ Երուսաղեմի թագավորության թագուհին։ Մալաթիայի հայկական իշխանության կառավարիչ, իշխան Գաբրիելի դուստրը[1]։

Մորֆիա
Morfia
Երուսաղեմի թագուհի
 
Ազգություն հայ
Դավանանք Կաթոլիկություն
Ծննդյան օր 11-րդ դար
Ծննդավայր Մալաթիա, Թուրքիա
Վախճանի օր 1126 կամ 1127 թվական հոկտեմբերի 1
Վախճանի վայր Երուսաղեմ
Հայր Գաբրիել Մալաթիացի
Ամուսին Բալդուին II
Զավակներ Մելիսենդա
Ալիսա
Հոդերնա
Յովետա

ԿենսագրությունԽմբագրել

Մալաթիա քաղաքը գտնվում էր Եդեսիայի կոմսության՝ խաչակիրների կողմից Արևելքում խաչակրաց առաջին արշավանքի ժամանակ հիմնադրված առաջին պետության, սահմաններից ոչ հեռու և այն պատճառով, որպեսզի ամրապնդի իր դիրքերը տարածաշրջանում, Բալդուինը մոտ 1101 թվականին կնության է առնում Մորֆիային, որի համար Գաբրիելը հարուստ օժիտ է տալիս՝ 50 000 ոսկե սոլիդուս։

1118 թվականին Բալդուինը ժառանգում է Երուսաղեմի գահը, սակայն Մորֆիան չորս դուստրերի հետ մնում է Եդեսիայում։ 1119 թվականին, Արյունոտ դաշտի ճակատամարտում քրիստոնյաների պարտությունից հետո, Բալդուինը ուղևորվում է հյուսիս, որպեսզի վերականգնի իր պետության սահմանների անվտանգությունը, իսկ այնուհետև, 1120 թվականին, ընտանիքը տեղափոխում է Երուսաղեմ, որտեղ տեղի է ունենում Մորֆիայի թագադրման արարողությունը։ 1123 թվականին, երբ Բալդուինը գերի է ընկնում մուսուլմաններին, Մորֆիան վերադառնում է Եդեսիա և մասնակցություն է ունենում ամուսնուն գերությունից ազատագրելու բանակցություններին՝ որպես պատանդ առաջարկելով կրտսեր դուստր Յովետային։

Համաձայն Մելիսենդայի Սաղմոսագրքի՝ Մորֆիան մահացել է 1126 կամ 1127 թվականի հոկտեմբերի 1-ին և թաղվել է Սուրբ Մարիամ աբբայությունում՝ հիմնադրված խաչակիրների կողմից Յոսաֆատի հովտում։ Քանի որ Մորֆիան ամուսնու համար չի կարողանում տղա ունենալ, Բալդուինը իր ժառանգորդուհի և ժառանգ է նշանակում դուստրերից ավագին՝ Մելիսենդային և նրան կնության է տալիս Ֆուլկ Անժուացուն։ Մյուս երկու դուստրերը՝ Ալիսան և Հոդերնան, նույնպես կնության են տրվում ազդեցիկ խաչակիրներին։ Առաջինը դառնում է Բոհեմունդ II-ի, Անտիոքի դուքսի կինը, իսկ երկրորդը՝ Տրիպոլիի կոմս Ռայմունդ II-ի կինը։ Բալդուինի կրտսեր դուստր Յովետան կուսակրոն է ձեռնադրվում մենաստանում։

ԳրականությունԽմբագրել

  • René Grousset, L'Empire du Levant: Histoire de la Question d'Orient, (in francese) Parigi, Payot, 1949. ISBN 2-228-12530-X
  • Steven Runciman: Geschichte der Kreuzzüge. C. H. Beck, München 1995, ISBN 3-406-39960-6

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Клод Мутафян // Последнее королевство Армении // Изд-во "Бородино" стр. 25 (161) 2009 г. - ISBN 599011295