Մորդովիայի Ս․ Դ․ Էրզյայի անվան կերպարվեստի հանրապետական թանգարան

Մորդովիայի Ս. Դ. Էրզյայի անվան կերպարվեստի հանրապետական թանգարան (ռուս.՝ Мордовский республиканский музей изобразительных искусств имени С. Д. Эрьзи), թանգարան Մորդովիայի Հանրապետության Սարանսկ քաղաքում, Պովոլժիեի գիտահետազոտական, գիտա-լուսավորչական հաստատություն։

Մորդովիայի Ս․ Դ․ Էրզյայի անվան կերպարվեստի հանրապետական թանգարան
Տեսակթանգարան և ճարտարապետական հուշարձան
Երկիր Ռուսաստան
ՏեղագրությունՍարանսկ
ՎայրՄորդովիա
Հիմնադրվել էհուլիսի 26, 1958
Կայքerzia-museum.ru/en/
Քարտեզ
Քարտեզ

Ընդհանուր տեղեկություններ

խմբագրել

Մորդովիայի կերպարվեստի հանրապետական թանգարանը ներառում է XX դարի ականավոր քանդակագործ Ստեփան Դմիտրիևիչ Էրզյայի ստեղծագործությունների ամենամեծ հավաքածուն (ավելի քան 200 աշխատանք)[1]։

Թանգարանը ներառում է նաև Մորդովիայի ժողովրդական արտիստի, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Ֆեդոտ Վասիլևիչ Սիչկովի և դիմանկարչության ակադեմիկոս Իվան Կուզմիչ Մակարովի ստեղծագործությունների հավաքածուն։ Երկուսն էլ, ինչպես Էրզյան, ծնվել են Մորդովիայում։

Թանգարանը ներկայացնում և կրկնապատկում է արվեստի բոլոր տեսակի ստեղծագործությունների հավաքածուները` նկարներ, գրաֆիկա, քանդակներ։ Ցուցադրվում է նաև XVIII-XIX դդ. ռուսական արվեստի ստեղծագործությունների հավաքածուներ, մորդվաների ժամանակակից հայրենական, ժողովրդական և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի հավաքածուներ։

2002 թվականին Ս. Դ. Էրզյայի անվան կերպարվեստի թանգարանը Մորդովիայի Հանրապետության կառավարության կողմից ներառվել է Մորդովյան ժողովրդի մշակութային ժառանգության արժեքավոր օբյեկտների շարքում[1]։

Թանգարանի պատմություն

խմբագրել

1960 թվականի հունվարի 10-ին Սարանսկի Սովետսկի փողոցում գտնվող շենքում բացվել է Մորդովիայի Ֆ. Վ. Սիչկովի անվան հանրապետական պատկերասրահը, որտեղ այժմ գտնվում է թանգարանի ցուցահանդեսային կենտրոնը[2]։ 1978 թվականին պատկերասրահը կազմավորվել է որպես կերպարվեստի թանգարան, 1995 թվականին անվանվել է Ս. Դ. Էրզյայի անունով[1]։

Թանգարանի գլխավոր շենք

խմբագրել

Թանգարանի շենքը (Կոմունիստական փողոց, 61) բաղկացած է երկու հարակից կորպուսներից։ Ավելի հին՝ արևմտյան կորպուսը (ճարտարապետ Վ. Ի. Սոլոգուբ, ինժեներներ՝ Վ. Ի. Բորիսով, Ե. Ա. Սուխով) կառուցվել է 1976 թվականին Էրզյայի 100-ամյակի առթիվ։ 1985 թվականին մոտակայքում կառուցվել է մեկ այլ շինություն, որը կապված է առաջին շենքի հետ 2-ր հարկի անցումով։ 2001 թվականի աշնանը, Էրզյայի ծննդյան 125-ամյակի նախօրեին, թանգարանի շենքերը վերակառուցվել են[1][3]։

Ցուցասրահ

խմբագրել
 
Թանգարանի ցուցասրահը

Թանգարանի ցուցասրահ (Սովետսկայա փողոց 29) 1950-ականների կեսերին կառուցել է ճարտարապետ Ս. Օ. Լևկովը[3]։ Գտնվում է Մորդովիայի ազգային պետական դրամատիկական թատրոնի շենքի կողքին և կապված է նրան մեկահարկ միացմամբ։

Թանգարանի մասնաճյուղեր

խմբագրել

Ծանոթագրություններ

խմբագրել
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Информация с официального сайта музея
  2. «Информация о музее на сайте GIDRRM.ru». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2018 թ․ մարտի 31-ին.
  3. 3,0 3,1 Градостроительные ориентиры российских столиц: Саранск: монография / В. Ф. Вавилин, В. А. Моисеенко, В. В. Вавилин; под общ. ред. В. Ф. Вавилина. — Саранск: Изд-во Мордов. ун-та, 2009. — С. 474—478. — 604 с. — ISBN 978-5-7103-2133-1
 Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Մորդովիայի Ս․ Դ․ Էրզյայի անվան կերպարվեստի հանրապետական թանգարան» հոդվածին։