Mozilla Firefox (ամերիկյան անգլերենով արտասանություն՝ [moʊˈzɪlə ˈfaɪɹfɑks]), հայտնի նաև կարճ Firefox անվանմամբ, ազատ ցանցային դիտարկիչ (բրաուզեր)՝ Gecko շարժիչի հիման վրա աշխատող։ Դիտարկիչի նախագծումով և տարածումով զբաղվում է «Mozilla Corporation» ընկերությունը։

Mozilla Firefox
Изображение логотипа
Firefox100DarkThemeWin11.png
Տեսակդիտարկիչ
ՀեղինակMozilla Foundation, Dave Hyatt?, Joe Hewitt? և Blake Ross?
Նախագծումը՝Մոզիլլա ընկերություն և Mozilla Foundation
Գրված է՝C[1], C++[1], ՋավաՍկրիպտ[1], Կասկադային ոճաթերթ[2], Rust[1] և XUL[3]
ԻնտեսֆեյսXUL և GTK
ՕՀԼինուքս[4][5][6], Վինդոուզ[5][6], մաքՕՍ[5][6], Անդրոիդ[7][8], iOS[7][8] և iPadOS[7]
ՇարժիչGecko, Quantum?[9] և SpiderMonkey?
Առկա էավելի քան 85 լեզուներով
Լույս տեսավ՝սեպտեմբերի 23, 2002[10]
ՊլատֆորմIA-32, x86_64 և AArch64?
Կարդագող ֆայլերի ֆորմատWeb Open Font Format, version 2?[11], Mork?, JSON, WebP?, Ogg, Vorbis?, WebM, VP9?, Opus?, MP3, H.264/MPEG-4 AVC?, Կասկադային ոճաթերթ, brotli? և gzip?
Ստեղծվող ֆայլերի ֆորմատFree Lossless Audio Codec
Զարգացման կարգավիճակակտիվ
ԱրտոնագիրMozilla Public License, version 2.0?[12][13]
Անվանված էփոքր պանդա և Mozilla Firebird
Սխալնելի հայտման էջbugzilla.mozilla.org
Կայքmozilla.org/firefox/new/
Աղբյուր կոդhg.mozilla.org/mozilla-central/
Commons-logo.svg Mozilla Firefox Վիքիպահեստում

2014 թվականի հունվարից մինչև նոյեմբեր ամսվա կտրվածքով «Mozilla Firefox»-ը համարվում է 3-րդ ամենատարածված դիտարկիչը աշխարհում, ունենալով 18,14 տոկոս մասնաբաժին ըստ gs.statcounter.com կայքի տվյալների[14]։ Հայաստանում դիտարկիչը երկրորդ տեղում է՝ 16,05 տոկոսով[15]։ Որոշ պետություններում դիտարկիչը նաև առաջատար դիրք է զբաղեցնում մասնավորապես՝ Իրանում, որտեղ շուկայական մասնաբաժինը կազմում է 44,19 տոկոս[16]։

Դիտարկիչը պաշտոնապես թողարկվում է Մայքրոսոֆթ Վինդոուզ, ՕԷս Տաս, Լինուքս և Անդրոիդ օպերացիոն համակարգերի համար։ Գոյություն ունեն նաև ոչ պաշտոնական տարբերակներ այլ տիպի օպերացիոն համակարգերի համար։ Դիտարկիչի կոդը համարվում է ազատ և տարածվում է եռակի լիցենզիայով՝ GPL/LGPL/MPL։

Անվանման ծագումըԽմբագրել

Սկզբնական շրջանում այս ցանցային դիտարկիչը ունեցել է տարբեր անվանումներ՝ Ֆենիքս, այնուհետև Ֆայրբիրդ։ Այնուհետև ցանցային դիտարկիչը ստացել է չինարենից թարգմանված Կրակոտ Աղվես անվանումը, որը հայտնի է դառնում Ֆայրֆոքս անունով։

ԼոգոԽմբագրել

Mozilla և Firefox դիտարկիչների լոգոտիպեր

ՊատկերասրահԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 https://www.openhub.net/p/firefox/analyses/latest/languages_summary
  2. http://davidwalsh.name/firefox-internal-rendering-css
  3. https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Mozilla/Tech/XUL
  4. Laden Sie Firefox in Ihrer Sprache herunter
  5. 5,0 5,1 5,2 https://www.mozilla.org/en-US/firefox/all/
  6. 6,0 6,1 6,2 https://www.mozilla.org/en-US/firefox/system-requirements/
  7. 7,0 7,1 7,2 https://www.mozilla.org/firefox/all/
  8. 8,0 8,1 https://support.mozilla.org/en-US/kb/will-firefox-work-my-mobile-device
  9. Firefox Quantum 57 for developers
  10. https://web.archive.org/web/20061114010304/http://www.mozilla.com/en-US/press/news.html
  11. https://developer.mozilla.org/en-US/Firefox/Releases/35
  12. https://www.mozilla.org/en-US/foundation/licensing/
  13. https://www.mozilla.org/en-US/about/legal/eula/
  14. Դիտարկիչների վիճակագրություն, հունվար-նոյեմբեր, 2014, աշխարհ
  15. Դիտարկիչների վիճակագրություն, հունվար-նոյեմբեր, 2014, Հայաստան
  16. Դիտարկիչների վիճակագրություն, հունվար-նոյեմբեր, 2014, Իրան
  17. «All about Firefox 3.5, available now» (անգլերեն)։ Mozilla Links։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-09-23-ին։ Վերցված է 2013-08-29 
  18. «(Re)building a simplified Firefox logo» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-07-02-ին։ Վերցված է 2013-08-29 

Արտաքին հղումներԽմբագրել