Մյուֆիդե Քադրի

թուրք նկարչուհի և կոմպոզիտոր

Մյուֆիդե հանըմ Քադրի (թուրք.՝ Müfide hanım Kadri, 1890[1], Կոստանդնուպոլիս, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1912, Կոստանդնուպոլիս, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), թուրք նկարչուհի և կոմպոզիտոր, Թուրքիայի առաջին նկարչուհիներից մեկը: Քարդին առաջին կինն է, ով Օսմանյան կայսրությունում եղել է պրոֆեսիոնալ նկարչության ուսուցչուհի: Նա հիմնականում մարդկային կյանքի դրվագներ է պատկերել:

Մյուֆիդե Քադրի
Mufide Kadri.jpg
Ծնվել է1890[1]
ԾննդավայրԿոստանդնուպոլիս, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն
Վախճանվել է1912
Մահվան վայրԿոստանդնուպոլիս, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն
ԱզգությունԹուրքեր
ՔաղաքացիությունFlag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Օսմանյան կայսրություն
Մասնագիտություննկարչուհի
Ժանրժանրային նկարչություն
Müfide Kadri Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Մյուֆիդեն դեռ մանուկ հասակում կորցրել է մորը: Նրան որդեգրել է իր հեռավոր բարեկամ Քադրի բեյը, ով երեխա չի ունեցել[2]: Նա տանը պարապել է կրկնուսույցների հետ, ովքեր բացահայտել են աղջկա նկարչական տաղանդը:

 
Ինքնադիմանկար

Նա սկսել է զբաղվել նկարչությամբ 10 տարեկանից սկսած և վարպետության դասեր է առել Օսման Համդի Բեյից[3]: Այնուհետև դասեր է առել Սալվատորե Վալերիից (1856—1946), ով «Սանայե Նեֆիսե Մեքթեբի» արվեստների դպրոցի պրոֆեսոր էր: Նա սովորել է նվագել ֆորտեպիանո, ջութակ և երաժշտական ավանդական գործիքներ, այնպիսիք ինչպիսիք են ուդը և քամանչան[4]:

Համդի բեյի պնդմամբ, նա իր նկարներից մի քանիսը ուղարկել է Մյունխեն, որտեղ նկարները արժանացել են ոսկե մեդալների[3]: Շուտով երբ նա նշանակվեց Ստամբուլի աղջիկների երաժշտական դպրոցի ուսուցչուհի, Քադրիին առաջարկեցին զբաղեցնել նաև արվեստների և ասեղնագործության ուսուցչուհու հաստիքը: Ադիլե սուլթանի պալատում նա նկարչության դասեր է տվել Աբդուլ Համիդ II սուլթանի դստերը[4]: Այդ ընթացքում նա գրել է նաև երաժշտություններ՝ տարբեր ստեղծագործությունների համար:

1921 թվականին Մյուֆիդե Քադրիի մոտ ախտորոշվել է տուբերկուլոզ: Հիվանդությունը ախտորոշվել է շատ ուշ, ինչի արդյունքում հնարավոր չի եղել փրկել նրա կյանքը: Մահացել է 1922 թվականին: Մահվանից հետո Քադրիի 40 նկարները հատկացվել են «Նկարիչների օսմանյան միությանը»[4]:

Ընտրյալ նկարներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1227912
  2. Brief biography @ Sanal Müze «Retrospektif».
  3. 3,0 3,1 Biographical notes @ Forum Gerçek.
  4. 4,0 4,1 4,2 Curriculum Vitae @ the İstanbul Kadın Müzesi.