Մկրտիչ Սեդրակյան

հայ նկարիչ

Մկրտիչ Հովհաննեսի Սեդրակյան (փետրվարի 7, 1922(1922-02-07), Վաղարշապատ, Հայկական ԽՍՀ - 2009, Երևան, Հայաստան), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1967), ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1985), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

Մկրտիչ Սեդրակյան
Ի ծնեՄկրտիչ Հովհաննեսի Սեդրակյան
Ծնվել է1922, փետրվարի 7
ԾննդավայրՎաղարշապատ
Վախճանվել է2009
Մահվան վայրԵրևան
Ազգությունհայ
Քաղաքացիություն ԽՍՀՄ և  Հայաստան
ԿրթությունՓանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի պետական քոլեջ (1941) և Երևանի պետական գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ (1952)
Մասնագիտություննկարիչ
Պարգևներ
Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան,
, Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ և Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ
ԱնդամակցությունՀայաստանի նկարիչների միություն

Կենսագրություն խմբագրել

 
Մկրտիչ Սեդրակյանի հուշատախտակը Երևանի Կիևյան 24 հասցեում

1938-1941 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1941-1945 թվականներին մասնակցել է «Հայրենական մեծ պատերազմին»։ Քութայիսի կրտսեր հրամանատարական կուրսերն ավարտելուց հետո որպես 10-րդ առանձին հրաձգային բրիգադի հրամանատար, գերմանական ուժերի դեմ 1942-1943 թվականներին կռվել է Մոզդոկում, Տուապսեում, հետո միացել է 18-րդ բանակի զորքերին, վեց ամիս մարտեր է մղել Մալայա Զեմլյայի և Նովոռոսիյսկի ազատագրման համար, մասնակցել Ղրիմի, Կերչի, Սևաստոպոլի, Սիմֆերոպոլի, Յալթայի ազատամարտերին։ Բելոռուսական ռազմաճակատի (հրամանատար՝ գեներալ Գեորգի Ժուկով) մարտիկների հետ հետապնդելով թշնամուն, հասել է մինչև Բեռլին։ 1946 թվականին շքանշաններով ու մեդալներով պարգևատրված, Սեդրակյանը վերադարձել է հայրենի Էջմիածին[1]։

1946-1952 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, 1967 թվականից դասավանդել է նույն ինստիտուտում, պրոֆեսոր (1986): 1952 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ[2]։ 1985 թվականին «Խորհրդային արվեստ» ամսագրի 9-րդ համարում տպագրվել է Սեդրակյանի «Բեռլին, 1945 թվականի մայիս» ստեղծագործությունը։ Սեդրակյանի ռազմի բոլոր կտավներին դիպուկ են հումանիզմն ու լավատեսությունը։

Ստեղծագործական ուղի խմբագրել

Մկրտիչ Սեդրակյանը բազմաժանր նկարիչ է։ Ստեղծել է պատմական, պատմահեղափոխական թեմաներով կոմպոզիցիաներ՝

  • «Քսանվեցը», 1956
  • «Արևածագին», 1967
  • «Գայ։ Առջևում է Սիմբիրսկը», 1969
  • «1915 թվական», 1960
  • «Երևանի բերդի գրավումը», 1978
  • «Դեր Զոր», 1979
  • «Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ», 2003

բնանկարներ`

  • «Բջնի», 1965
  • «Աշտարակի կիրճը», 1969
  • «Սևան», 1999

դիմանկարներ`

  • «Ուսանող», 1967
  • «Վարդանի դիմանկարը», 1967

նատյուրմորտներ`

  • «Հին աշխարհից», 1967
  • «Նատյուրմորտ», 1968

Սեդրակյանի կտավներին բնորոշ է կոմպոզիցիայի կառուցիկությունը, պատկերման հավաստիությունը։

1952 թվականից մասնակցել է հանրապետական, միութենական և արտասահմանյան ցուցահանդեսների։ Նրա կտավները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, նրա մասնաճյուղերում, Հայաստանի պատմության, հեղափոխության և այլ թանգարաններում։

Անհատական ցուցահանդեսներ խմբագրել

Մրցանակներ խմբագրել

Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանով։

Հիշատակ խմբագրել

  • Երևանի Կիևյան 24 շենքի պատին տեղադրվել է Մկրտիչ Սեդրակյանի հուշաքարը։ Նկարիչն այդ շենքում է ապրել 1958-2009 թվականներին։
  • 2023 թվականին, Երևան քաղաքի ավագանու որոշմամբ, Երևանի Ներքին Շենգավիթի 5-րդ փողոցն անվանակոչվել է Մկրտիչ Սեդրակյանի անունով[3]։

Գրականություն խմբագրել

  • Մկրտիչ Սեդրակյան։ Կատալոգ (առաջաբանը՝ Ե․ Մարտիկյանի), Ե․, 1972։

Արտաքին աղբյուրներ խմբագրել

Ծանոթագրություններ խմբագրել

  1. Մուսաները չլռեցին։ Հայաստանի մշակույթի գործիչները 1941-1945 թթ. հայրենական մեծ պատերազմում, զոհված հայ արվեստագետներ։ Գիրք I. - Եր.: Խորհրդային գրող, 1989 թ., 392 էջ:
  2. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007.
  3. Երևանում մի շարք փողոցներ են անվանակոչվել