Միխայիլ Ֆյոդորով (ռուս.՝ Михаил Фёдорович Фёдоров, նոյեմբերի 17 (29), 1848, Մարինսկի-Պոսադսկի շրջան, Չուվաշիայի ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ - մայիսի 4, 1904(1904-05-04), Յոշկար Օլա, Կազանի գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն[1]), չուվաշ բանաստեղծ և հրապարակախոս, ժողովրդական կրթության գործիչ։

Միխայիլ Ֆեոդորով
Ծնվել էնոյեմբերի 17 (29), 1848
ԾննդավայրՄարինսկի-Պոսադսկի շրջան, Չուվաշիայի ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ
Մահացել էմայիսի 4, 1904(1904-05-04) (55 տարեկան)
Մահվան վայրՅոշկար Օլա, Կազանի գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտությունգրող, բանաստեղծ և գրականագետ

ԿենսագրությունԽմբագրել

1873 թվականին Միխայիլ Ֆյոդորովը ավարտել է Սամարայի ուսուցչական սեմինարը։ 1873-1878 թվականներին որպես ուսուցիչ աշխատել է Բիչուրինյան ուսումնարանում, իսկ 1879-1881 թվականներին աշխատել է Չեբոքսարյան քաղաքային ուսումնարանում։

1891-1904 թվականներին որպես ուսուցիչ-վարիչ աշխատել է Ցարևոկոկշայսկյան քաղաքային ուսումնարանում։ Նրա ջանքերի շնորհիվ ընդլայնվեց ուսումնասիրվող առարկաների շրջանակը, բարձրացրվեց կրթության որակը։ Կրթությունը կազմակերպված է եղել նյութական, սոցիալական, ազգային իրավահավասարության հիմքի վրա։ 1896 թվականին ուսումնարանը մասնակցել է Նիժնի Նովգորոդում անցկացվող համառուսական ցուցահանդեսին։

Դարձել է Ցարևոկոկշայսկ գավառի մարիական դպրոցի խնամակալը։ Եղել է հնագիտության, պատմության և Կազան համալսարանի ազգագրության միության թղթակից-անդամը։

Մահացել է 1904 թվականի մայիսի 4-ին Ցարևոկոկշայսկում։ Թաղված է Ցարևոկոկշայսկ գերեզմանատանը։

ՍտեղծագործությունԽմբագրել

Գրականության պատմության մեջ նա մտավ որպես չուվաշիայի լեզվով գրված «Կախարդը» բանաստեղծության հեղինակը[2]։ Հայտնի է նաև որպես «Չեբոքսարյան գավառի Բիչուրինյան միաբանության չուվաշների ավանդությունները և նրանց հիվանդների բուժման միջոցները» (1876 թվական) ինքնակենսագրական ակնարկի հեղինակը[3]։

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Никитин И. М. Ф. Фёдоров // Таван Атал. — 1946. — № 20.
  • Сироткин М. М. Ф. Фёдоров: очерк жизни и творчества. — Чебоксары: Чувашское гос. изд-во. Ч 1947.
  • Сироткин М. М. Ф. Фёдоров // Сироткин М. Очерки дореволюционной чувашской литературы. — Чебоксары, 1967.
  • Канюков В. Реализм и фольклор в новописьменной литературе // Канюков В. Я. Развитие литературы и народные художественные традиции. — Чебоксары, 1979.
  • Хлебников Г. Первое произведение классики чувашской литературы // Изв. Нац. акад. Чуваш. Респ. — 1997. — № 6.
  • Егоров Д. Фёдоров М. Ф. // Егоров Д. Ученые-педагоги Чувашии. — Чебоксары, 1997.
  • Дмитриев В. Ваше слово будет иметь большую силу // Совет. Чувашия. — 1998. — 5 ноября.
  • Афанасьев, П. Фёдоров Михаил Фёдорович (Хведер Мигали) // Афанасьев, П. Писатели Чувашии / П. Афанасьев. — Чебоксары, 2006. — С. 458—459.
  • Родионов, В. Г. Фёдоров Михаил Фёдорович (Хведер Мигали) / В. Г. Родионов // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2011. — Т. 4 : Си-Я. — С. 349.

Արտաքին հղումներԽմբագրել