Մժնկերտ Ներքին (Ստորին Բասենի գավառ)

HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մժնկերտ (այլ կիրառումներ)

Մժնկերտ Ներքին, գյուղ (քաղաք, գյուղաքաղաք, ավան) Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում՝ Ստորին Բասենում։ Գտնվում էր Խորասան գյուղաքաղաքից 24 կմ հյուսիս-արևելք, Սարիղամիշ տանող ճանապարհին:

Գյուղ
Մժնկերտ Ներքին
Վարչական տարածքԱրևմտյան Հայաստան
ՎիլայեթԷրզրումի վիլայեթ
ԳավառակԲասենի գավառակ
Այլ անվանումներՄաժանկերտ, Մանազկերտ,Մջնկերտ, Պժնկերտ
ԲԾՄ1830±1 մետր
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Ազգային կազմՀայեր (մինչև Մեծ եղեռնը)
Ժամային գոտիUTC+3
##Մժնկերտ Ներքին (Ստորին Բասենի գավառ) (Աշխարհ)
Red pog.png

Անվան ստուգաբանությունԽմբագրել

Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի բնակավայրի անվանումը կապված է հայոց Արտաշես Ա թագավորի որդի Մաժանի անվան հետ:

ԱնվանումներԽմբագրել

Գյուղն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Մաժանկերտ, Մանազկերտ, Մեժինկերտ, Մեջենգերդ, Մեջենգերտ, Մեջենկերտ, Մեջենկերտ Ներքին, Մեջենկիրտ, Միջինգերտ, Մեջինկերտ, Մեջինկերտ Ներքին, Մընժընկերտ, Մժնկերտ, Մժնկերտ Ստորին, Միճինկիրտ, Միջինկիրտ, Մծնկերտ, Մնժնկերտ, Մնջընկերտ, Մջնկերտ, Պժնկերտ:

ՊատմությունԽմբագրել

Գյուղի մասին առաջին անգամ հիշատակել է Ստեփանոս Օրբելյանը (XIII դար): Միջին դարերում եղել է եպիսկոպոսանիստ:

Ըստ թուրքական աղբյուրներ XVII դարում գյուղը հանդիսանում էր Մժնկերտի վագառի (Ստորին Բասեն) կենտրոնը:

Մեզ է հասել 1336 թվականին գրված մի Ավետարան:

ԲնակչությունԽմբագրել

1878 թվականին ուներ 79 բնակիչ: Ըստ իտալացի ճանապարհորդ Ջեմելիի Մժնկերտ Ներքինն եղել է բազմամարդ բնակավայր՝ ուր բնակվել են 500 տուն հայ բնակիչ: Գյուղը դատարկվել է XIX դարի ռուս-թուրքական պատերազմի հետևանքով: XX դարի սկբներին այն ուներ ընդամենը մի քանի տասնյակ բնակիչ:

ՏնտեսությունԽմբագրել

Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկարգործությունն ու առևտուրն էր:

Պատմամշակութային կառույցներԽմբագրել

Մժնկերտ Ներքինի մոտ գտնվում են 6-7 մետր հաստություն ունեցող հին բերդի ավերակներ: Բերդի ամրոցի արևելյան կողմում՝ լեռան մեջ փորված են մի քանի եկեղեցիներ: Գյուղն ունեցել է 7 գերեզմանոց, որոնցից մեկում թաղված է տաղասաց Խաչատուր Կեչառեցին (XIII դար)[1]:

ԱղբյուրներԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ 3, էջ 814