Մաքս Բեքման (գերմ.՝ Max Beckmann), (փետրվարի 27, 1884(1884-02-27)[1][2][3][…], Լայպցիգ, Սաքսոնիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[4] - դեկտեմբերի 27, 1950(1950-12-27)[1][2][3][…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]), գերմանացի նկարիչ, 20-րդ դարի միջպատերազմյան շրջանի խոշոր վարպետ, դիմանկարիչ։

Մաքս Բեքման
գերմ.՝ Max Beckmann
Max Beckmann 1928, by Hugo Erfurth.jpg
Ծնվել էփետրվարի 27, 1884(1884-02-27)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԼայպցիգ, Սաքսոնիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[4]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 27, 1950(1950-12-27)[1][2][3][…] (66 տարեկան)
Մահվան վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[4]
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա[5]
ԿրթությունԹագավոր Ալբերտի դպրոց և Weimar Saxon-Grand Ducal Art School?
Մասնագիտություննկարիչ, քանդակագործ, գծագրող, նկարիչ-փորագրող, գրող, համալսարանի պրոֆեսոր, գծանկարիչ և նկարազարդող
Ոճէքսպրեսիոնիզմ
Ժանրդիմապատկեր
Թեմաներգեղանկարչություն
Ուշագրավ աշխատանքներSelf-Portrait in Tuxedo?, Self-portrait with red scarf? և Departure?
ԱշակերտներKarl Tratt?
ՊարգևներVilla Romana Prize?
ԱնդամակցությունԲավարիայի գեղարվեստի ակադեմիա և Բեռլինի սեցեսիոն[6]
Max Beckmann Վիքիպահեստում

ԿենսագրությունԽմբագրել

Գեղանկարչություն է սովորել Վայմարում, ապա տեղափոխվել է Բեռլին: Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ աշխատել է հոսպիտալում։ Հետաքրքրվել է միստիկայով և թեոսոֆիայով: Մեծ ճանաչման է հասել Վայմարյան հանրապետության ժամանակաշրջանում։ 1927 թվականին Գերմանական արվեստ անվանակարգում ստացել է Կայսրական պատվավոր մրցանակ և Դյուսելդորֆի ոսկե մեդալ։ 1925 թվականից դասավանդել է Շտեդելի գեղարվեստի ինստիտուտում: 1933 թվականին նացիստական իշխանության կողմից վտարվում է ինստիտուտից և զրկվում դասավանդման հնարավորությունից։ Բեքմանի մոտ 500 աշխատանք հանվում են Գերմանիայի թանգարաններից՝ ցածրաճաշակ արվեստի (անգլ.՝ Degenerate art) որակավորում ստանալով։ Նկարիչը 1937 թվականին կնոջ հետ տեղափոխվում է Ամստերդամ, սակայն նացիստները այստեղ էլ հանգիստ չեն թողնում նրան. 1944 թվականին նա հազիվ է փախչում նրանց հետապնդումներից՝ ինֆարկտ ստանալով։ 1947 թվականին Բեքմանը կնոջ հետ տեղափոխվում է ԱՄՆ: Չնայած կարճ ժամանակ է եղել ԱՄՆ-ում, սակայն հասցրել է մեծ ազդեցություն թողնել ամերիկյան արվեստի վրա։

ՍտեղծագործությունԽմբագրել

1920-ական թվականների նկարչական ոճից Բեքմանը 1930-ական թվականներին անցնում է ողբերգական էքսպրեսիոնիզմի ոճին. նրա արվեստը աղերսներ է դրսևորում Բոսխի, Բրեյգելի, Գրունեվալդի, Ռեմբրանդտի, Պոլ Սեզանի, Վան Գոգի ստեղծագործությունների հետ։

Բեքմանը նկարազարդել է Նոր կտակարանը, Գյոթեի «Ֆաուստը», Ֆ. Դոստոևսկու «Գրառումներ մեռյալ տնից» ստեղծագործությունները։

ԺառանգությունԽմբագրել

Մաքս Բեքմանի գեղանկարչական և գրաֆիկական աշխատանքները ցուցադրված են աշխարհի խոշորագույն թանգարաններում՝ Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում (MoMA), Փարիզի Պոմպիդու կենտրոնում, Լոնդոնի Թեյթում, Էրմիտաժում, նաև Իտալիայում, Իսպանիայում, Նիդեռլանդներում:

Արխիվային հրապարակումներԽմբագրել

  • Aufsätze. München: Bayerische Staatsgemäldesammlungen, Max Beckmann Archiv, 2002
  • Beiträge 2002. München: Bayerische Staatsgemäldesammlungen, Max Beckmann Archiv, 2003
  • Beiträge 2004—2005. München: Max Beckmann Archiv, 2006

ԾանոթագրություններԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Belting H. Max Beckmann: tradition as a problem in modern art. New York : Timken Publishers, 1989
  • Beckett W. Max Beckmann and the self. Munich; New York: Prestel, 1997
  • Reimertz St. Max Beckmann: Biographie. München: Luchterhand, 2003

Արտաքին հղումներԽմբագրել