Բացել գլխավոր ցանկը

Մարտունի (գյուղ)

գյուղ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում

Գյուղի մասինԽմբագրել

Գեղարքունիքի մարզում Ալեքսանդր Մյասնիկյանի հեղափոխական անունը՝ Մարտունի, կրում են երկու համայնքներ, մեկը քաղաքային, մյուսը` գյուղական:

Մարտունի գյուղը գտնվում է Ճամբարակի տարածաշրջանում: Հիմնադրվել է 1921 թվականին: Գյուղում բնակություն են հաստատել Մեծ եղեռնի տարիներին Արևմտյան Հայաստանից` Կարսից, Մուշից, Վանից, Կարինից, Էրզրումից, Բայազետից գաղթած տասնյակ ընտանիքներ:

Գյուղի հիմնադրումից երկու տարի անց՝ 1923 թվականին, բացվում է գյուղի դպրոցը: Սկզբում դպրոցը տարրական էր, այնուհետև` ութամյա, իսկ 1987 թվականին , երբ կառուցվեց նոր շենքը, դպրոցը դարձավ միջնակարգ: Այժմ համայնքի բնակչության թիվը 680 է, իսկ դպրոցում սովորում են 80 աշակերտ:

1993 թվականին գյուղում կառուցվել է եկեղեցի: Պահպանվում են «Կարմիրեղցի» և «Բերդ» ամրոցների ավերակները:

Գյուղը գտնվում է Ճամբարակ քաղաքից 12 կմ հեռավորության վրա:

Մարտունի քաղաքային համայնքը գտնվում է համանուն տարածաշրջանում և Ճամբարակի տարածաշրջանի Մարտունի գյուղական համայնքից հեռու է 150 կիլոմետրով:

Համայնքների անունների նույնությունը շատ հաճախ շփոթության տեղիք է տալիս: Երբեմն Մարտունի քաղաք հասցեագրված նամակները հասել են Մարտունի գյուղ: Այդպիսի դեպքերի համար գյուղի փոստային բաժանմունքի աշխատակիցներն ասում են. «Նայում ենք,եթե նման հասցեատեր կամ հասցե չունենք , ետ ենք ուղարկում, արդեն գիտենք, որ մյուս Մարտունուց է»:

ՀՀ Կառավարության կողմից Մարտունի գյուղի բնակիչներին առաջարկվել է բնակավայրն անվանափոխել: Բայց համայնքային ժողովի արդյունքում նրանք մերժել են առաջարկը: «Ինչ նոր անուն էլ տան գյուղին, միևնույն է մենք մնալու ենք մարտունեցի»,- ասում են գյուղացիները:

Նշենք նաև, որ ավանդույթներով, բառ ու բանով տարբեր գյուղական և քաղաքային այս համայնքներն ունեն մեկ շատ կարևոր ընդհանրություն. երկուսի բնակիչներն էլ հյուրասեր և հյուրընկալ մարդիկ են:

ԾրագրերԽմբագրել

2014 թվականից՝ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին ընդառաջ, Հայաստանում գործող մի շարք կազմակերպություններ միավորվեցին «Մեկ խորհրդանշական գյուղ» համատեղ ծրագրի շուրջ։ Այն նախաձեռնել է Հայ Ավետարանչական ընկերակցության  Հայաստանյան  ներկայացուցչությունը: Գյուղի զարգացման համար ներդրվել է 79 միլիոն դրամ։

Ռոբոտաշինության խմբակը բացվել է Վորլդ վիժն կազմակերպության միջոցներով ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության հետ համատեղ: 

Դպրոցի ճաշարանի բացումը Հայաստանի մանուկներ բարեգործական հիմնադրամի նախաձեռնությունն էր, այստեղ բացվել է նաև ատամնակայան տարրական դպրոցականների համար: Առողջ ապրելակերպի կողմնակիցները երեխաներին սովորեցնում են պահպանել բերանի խոռոչի հիգիենան ուտելուց առաջ և հետո:

2016 թվականին գյուղում բացվեց բուժկետը, որտեղ էլ Հիմնադրամը նաև իրականացնում է կանանց կրծքագեղձի, արգանդի վզիկի և վահանաձև գեղձի զննում քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման նպատակով, խորհրդատվություն և ուղղորդում նեղ մասնագետի մոտ։ Կատարվում է մասնագիտական խորհրդատվություն զանգվածային զննումներ իրականացնելիս, իրականացվում է ատամնափուտի (կարիեսի) կանխարգելում և բուժում դպրոցահասակ երեխաների շրջանում[2]։

Գյուղի դպրոցի մի հատվածը  տրամադրվել է գյուղի մանկապարտեզին, որը բացվեց «Շեն» բարեգործական հասարակական կազմակերպության ներդրումներվ: Այն նախատեսված է 20 երեխայի համար: Շենը կանաչապետել ու բարեկարգել է դպրոցի տարածքն ու մարզադաշտը: Մանկպարտեզն անվանակոչվեց «Արև», որի բացման օրհնությունը կատարեցին Գեղարքունիքի թեմի հոգևորականները: Գյուղր երեխաների մի մասը հաճախել է Գետիկ գյուղի նախակրթարան:

Տես նաևԽմբագրել

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. Գեղարքունիքի մարզի մարդահաշիվ
  2. [Հայաստանի հանրային ռադիո «Մարտունի՝ խորհրդանշական գյուղ»]։ 2017-11-18։ Վերցված է http://mediagid.am/am/news/martuni-orhrdanshakan-gyugh-1353190