Մարիա Պետրովնա Լիլինա (ամուսնու կողմից` Ալեքսեևվա, հունիսի 21 (հուլիսի 3), 1866, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն[1] - օգոստոսի 24, 1943(1943-08-24)[1][2], Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]), ռուսական և խորհրդային թատրոնի դերասանուհի, Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի դերասանուհի։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (01/16/1933):

Մարիա Լիլինա
Lilina.jpg
Ծնվել էհունիսի 21 (հուլիսի 3), 1866
ԾննդավայրՄոսկվա, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել էօգոստոսի 24, 1943(1943-08-24)[1][2] (77 տարեկան)
Մահվան վայրՄոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտությունդերասանուհի
Ամուսին(ներ)Կոնստանտին Ստանիսլավսկի
Պարգևներ և մրցանակներԼենինի շքանշան ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ և Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան

Կոնստանտին Ստանիսլավսկու կինը։

ԿենսագրությունԽմբագրել

Մարիա Պերևոշչիկովան ծնվել է նոտարի ընտանիքում։ Վաղ հասակում է որբացել և դաստիարակվել է Եկատերինյան ինստիտուտում։ Նույն համալսարանում մնացել է որպես դասական տիկին։ Խախտելով Եկատերինյան ինստիտուտի կանոնները` մասնակցել է «Արվեստի և գրականության ընկերության» ներկայացումներին, որտեղ խաղացել է մի շարք դերեր`

  • Վիկտոր Կրիլովի «Սիրեցյալը» - Տանյա
  • Մոլիերի «Ժորժ Դանդեն» - Կլոդին
  • Ֆ. Շիլլերի «Սեր և խարդավանք» - Լուիզա
  • Լ. Ն. Տոլստոյի «Լուսավորության պտուղները» - Տանյա։

1889 թվականին Մարիա Լիլինան ամուսնանում է Կոնստանտին Սերգեևիչ Ստանիսլավսկու հետ, 1898-ին միանում նրա ստեղծած Գեղարվեստական թատրոնի թատերախմբին ՝ դառնալով Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի առաջատար դերասանուհիներից մեկը։ Անտոն Չեխովը բարձր է գնահատել Լիլինայի տաղանդը, ով մարմնավորել է Մաշային «Ճայ» պիեսի բեմադրությունում, Սոնյային՝ «Քեռի Վանյա»-ում, Նատաշային՝ «Երեք քույր» ֆիլմում և Անյային՝ «Բալենու այգում»։ Վասիլի Կաչալովը բարձր է գնահատել Լիլինայի դերը իր ստեղծագործությունների «տարածման» գործում[3]։ Վերջին անգամ Լիլինան հանդես է եկել Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի բեմում 1941 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Լև Տոլստոյի վեպի հիման վրա բեմադրված «Աննա Կարենինա» ներկայացման մեջ։ Ստանիսլավսկու մահից հետո նա գլխավորում էր վերջինիս հիմնադրած Օպերային դրամատիկական ստուդիան։

Դերեր գեղարվեստական թատրոնումԽմբագրել

Ընդգրկվել է ներկայացումներումԽմբագրել

  • «Խելքից պատուհաս» — կոմսուհի-թոռնուհի
  • «Երեք Քույրեր» — Օլգա

ՊարգևներԽմբագրել

ԳրականությունԽմբագրել

  • Мария Петровна Лилина. [Сб. материалов]. М.: ВТО, 1960. — 304 с.
  • Виленкин В. Я. М. П. Лилина // Ежегодник МХАТ. 1943. М., 1945.
  • Мастера МХАТ. М—Л., 1939.
  • Станиславский К. С. Моя жизнь в искусстве.
  • Волков Н. Д. Театральные портреты. М., 1969.

ԾանոթագրություններԽմբագրել

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Лилина Мария Петровна // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  3. Шверубович В. В. О людях, о театре и о себе. — М.: Искусство, 1976. — 431 с.

Արտաքին հղումներԽմբագրել